Is een Biden-Netanyahu ruzie onvermijdelijk?

Beide mannen willen hun onderlinge geschillen privé houden. Maar sympathie voor het anti-Bibi-verzet en meningsverschillen over Iran zouden daar verandering in kunnen brengen.

Door Jonathan S. Tobin | | Onderwerpen: Benjamin Netanyahu, Biden
Voormalig Amerikaans vicepresident (nu president) Joe Biden met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in Israël, maart 2016. Foto: Amerikaanse ambassade / Wikimedia Commons)

Als je luistert naar de verklaringen van zowel de Israëlische als de Amerikaanse regering, is alles goed tussen Jeruzalem en Washington deze dagen. Maar ondanks de woorden van hooggeplaatste ambtenaren is de pretentie, dat er geen onderlinge geschillen zijn die niet privé kunnen worden opgelost, aan het verdwijnen.

De druk van Israëlisch links en zijn vele Amerikaanse aanhangers op de Verenigde Staten om hun verzet tegen de nieuwe regering onder leiding van Benjamin Netanyahu kenbaar te maken, neemt toe. De vraag is: Zullen voorzichtigheid en de wens van president Joe Biden en zijn team voor buitenlands beleid om een rommelige confrontatie met Israël te vermijden de komende weken en maanden overleven, nu het anti-Bibi-verzet toeneemt?

Israël stond niet bovenaan de agenda van Biden tijdens zijn eerste twee jaar in functie. Hij werd afgeleid door de coronavirus pandemie, een wankelende economie en de rampzalige terugtrekking uit Afghanistan.

Hij stond te popelen om een beleid van verzoening jegens Iran te hervatten, via een nog gevaarlijker nucleair akkoord, maar die poging stokte. En sinds afgelopen februari heeft Washington de hulp aan Oekraïne om een Russische invasie af te slaan als topprioriteit behandeld, een standpunt dat niet altijd strookte met zijn streven naar een overeenkomst met Iran.

Biden had niet de illusie dat de Palestijnen vrede wilden of dat een hervatting van de onderhandelingen met hen de droom van een tweestatenoplossing voor het conflict met Israël zou doen uitkomen. Dus, hoewel hij een fervent aanhanger is van dat mislukte concept, was hij de eerste president in een generatie die in functie kwam en het streven naar een Palestijnse staat niet als prioriteit behandelde.

Bovendien waren de betrekkingen met de meerpartijencoalitie onder leiding van eerst Naftali Bennett en daarna Yair Lapid over het algemeen ook goed, omdat de twee openlijke meningsverschillen met Washington trachtten te vermijden, zelfs wanneer de wens van de Amerikanen om Iran te paaien een reële bedreiging vormde voor de Israëlische veiligheid. Maar nu Netanyahu weer aan de macht is, wordt de druk op Biden om te handelen als zijn oude baas Barack Obama en oorlog te voeren met Netanyahu steeds moeilijker te negeren. New York Times-columnist Thomas Friedman sprak namens veel liberalen toen hij deze week schreef dat Biden moest “Israël redden”.

Friedmans onsamenhangende beschrijving van de plannen van de nieuwe coalitie voor justitiële hervorming was voorspelbaar onwetend en verdraaid. Zo was zijn afschuw over het idee om het commissiesysteem voor het kiezen van nieuwe hooggerechtshoven, dat de bestaande rechters het recht geeft om potentiële opvolgers te kiezen en/of een veto uit te spreken, te schrappen ten gunste van een systeem dat de vertegenwoordigers van de kiezers meer inspraak geeft, lachwekkend.

Zou enige Amerikaan een systeem accepteren dat het Amerikaanse Hooggerechtshof toestaat hetzelfde te doen? Zou iemand, links of rechts in Amerika, een rechtbank dulden die zichzelf het recht toekent om in te grijpen in elk geschil of overheidsoptreden, of om de grondwet te bepalen zoals de Israëlische opperrechters zichzelf het recht hebben gegeven te doen, op basis van niets meer dan wat zij denken dat wel of niet “redelijk” is?

Maar Friedmans kritiek ging verder dan de aanval op een noodzakelijke poging om een uit de hand gelopen rechtbank in toom te houden. Hij verweet hyperbolisch de kiezers die Netanyahu’s coalitie een duidelijke meerderheid in de Knesset gaven dat ze “vijandig staan tegenover Amerikaanse waarden” en, erger nog, meer gemeen hadden met Republikeinen dan met Democraten, zoals Alexandria Ocasio-Cortez.

Verwijzend naar enkele van de partijdige ophitsingen tegen de regering in de Times of Israel en Haaretz, beschuldigde hij Netanyahu er ten onrechte van dat hij de Turkse president Recep Tayyip Erdoğan probeert te evenaren. Hij citeerde Netanyahu’s verslagen politieke vijanden en bestempelde de nieuwe regering als “fascistisch”.

Dit is bekend materiaal voor veel Amerikanen die, net als Biden, beweren van Israël te houden, maar alleen op hun eigen voorwaarden. Zij vinden dat Israël alleen steun verdient zolang het bevelen van Washington opvolgt en doet alsof het een diepblauwe kolonie van liberale joden in het buitenland is, in plaats van een joodse staat vol mensen met eigen ideeën, die begrijpen dat ze in het Midden-Oosten wonen en niet in de Upper West Side van Manhattan.

Net als de president heeft Friedman het de afgelopen vier decennia bij elke belangrijke kwestie mis gehad, maar is hij daarvoor nooit ter verantwoording geroepen. Maar hoe gemakkelijk het ook zou zijn om hem af te doen als een karikatuur van de onnozelheid van de buitenlandse politiek en het dogmatisch vasthouden aan mislukte ideeën, zijn oproep aan de Verenigde Staten om in te grijpen in de Israëlische politiek om de poging van de oppositie om een democratisch gekozen regering omver te werpen te steunen, vindt bij veel Democraten weerklank.

Toch is dat niet de publieke boodschap die Biden probeert over te brengen. De Amerikaanse ambassadeur in Israël Tom Nides heeft getracht zich te mengen in de binnenlandse aangelegenheden van zijn gastheer als het gaat om kwesties als nederzettingen en het behoud van de mythische mogelijkheid van een tweestatenoplossing. Maar hij heeft ook zorgvuldig verklaard dat hij geen boycot zal instellen tegen controversiële leden van Netanyahu’s nieuwe regering, zoals minister van Financiën Bezalel Smotrich en minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben-Gvir.

Andere figuren, zoals minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken en nationaal veiligheidsadviseur Jake Sullivan, hebben eveneens vermeden openlijke uitspraken te doen tegen Netanyahu, ook al voelen zij zich ongemakkelijk bij de wens van de nieuwe regering om meer inspanningen te leveren om de Palestijnse Autoriteit verantwoordelijk te houden voor haar aanzetten tot en steun aan de huidige opleving van het terrorisme.

Netanyahu heeft op zijn beurt geprobeerd signalen af te geven dat hij problemen met Biden wil vermijden. Naar verluidt vertelde hij op een besloten bijeenkomst gesponsord door AIPAC dat hij denkt dat de VS en Israël dichter bij elkaar staan dan voorheen met betrekking tot de Iraanse nucleaire dreiging. En als Biden echt gelooft, zoals hij vorige maand zei, dat zijn dwaze pogingen om de nucleaire deal met het regime in Teheran nieuw leven in te blazen “dood” is, vanwege de brute onderdrukking van massademonstraties tegen het despotische bewind en de steun aan Rusland in Oekraïne, dan is dat misschien waar.

Maar als we iets geleerd hebben over het presidentschap van Biden, is het dat hij gestaag naar links is afgegleden uit angst de activistische en progressieve kant van zijn partij te beledigen. Dat is duidelijk gebleken bij een groot aantal kwesties, van illegale immigratie tot zijn knieval voor de Black Lives Matter-beweging en het opleggen van het DEI-catechismus van hard-links – diversiteit, gelijkheid en inclusie – in de hele regering.

Voorlopig is Biden te toegewijd aan een eindeloze oorlog in Oekraïne om zich te willen mengen in een strijd over wie Israël moet besturen. Maar naarmate Israëlisch links het volume van zijn anti-Bibi-verzet opvoert, zal het idee dat Amerika de “plicht” heeft Israël van zichzelf te redden steeds meer steun krijgen in de liberale media. Het feit dat verdraaide berichtgeving over Israëlische justitiële hervormingen al meer aandacht krijgt in de Amerikaanse pers dan Iraanse executies van dissidenten is een teken van wat komen gaat.

En als later dit jaar de presidentsrace van 2024 serieus begint, zal Bidens behoefte om in de gunst te komen van de linkervleugel van zijn partij hem minder, niet meer, in staat stellen om gevechten met de Joodse staat te vermijden. Of het excuus nu de Palestijnen betreft of de Israëlische inspanningen om Iran tegen te houden, het zal voor Netanyahu niet gemakkelijk zijn dergelijke gevechten uit de weg te gaan.

Maar degenen die graag willen dat Biden de druk op Netanyahu opvoert, hebben een kort geheugen. Obama spendeerde zijn acht jaar in het Witte Huis voortdurend om Netanyahu te ondermijnen en te verslaan. Maar telkens als hij dat deed, versterkte hij de premier alleen maar.

Netanyahu heeft veel politieke vijanden in eigen land, maar degenen die Israël van zichzelf willen redden, vergeten altijd dat zijn burgers weinig interesse hebben voor dictaten van Amerikaanse presidenten of liberale Joden die een fantasie-Israël willen in plaats van het echte. Hoe meer Biden op Netanyahu leunt of probeert het debat in de Joodse staat te beïnvloeden, hoe kleiner de kans dat de premier verslagen wordt.

Israel Today nieuwbrief

Dagelijks nieuws

Gratis in uw mailbox

Israel Heute Newsletter

Tägliche Nachrichten

FREI in Ihrer Inbox