Van een paar korrels tot de dynastie van David

Sjavoeot is een van de drie bedevaartfeesten uit de Bijbel.

Oorspronkelijk was het een oude agrarische feestdag, het oogst- en eerste-vruchtenfeest, een tijd waarin de eerste vruchten van de oogst als teken van dankbaarheid voor de overvloed naar de tempel werden gebracht. In de loop der jaren heeft de feestdag extra betekenissen gekregen: volgens traditionele berekeningen is het ook de dag waarop de Thora op de berg Sinaï werd overhandigd.

Tijdens Sjavoeot lezen we traditioneel het Boek Ruth. Dit is geen verhaal over koningen of grote wonderen, maar een heel menselijk verhaal over twee vrouwen die bijna alles hebben verloren. Het Boek Ruth begint met een tekort – hongersnood in het land, verdrijving uit het thuisland, dood, verlies. De twee vrouwen, Naomi en Ruth, hebben bijna niets meer over.

Zonder mannen die hen in de antieke wereld zouden kunnen beschermen.

Zonder noemenswaardige bezittingen en zonder duidelijke toekomst.

Naomi keert terug naar Bethlehem en spreekt een zeer zware zin uit: “Ik ben voluit getrokken, en de Heer heeft mij leeg laten terugkeren.”

Het is een zeer menselijk moment, een moment waarop ze om zich heen kijkt en geen teken van overvloed ziet. Noch buiten, noch binnen. Maar juist vanuit deze leegte begint de verlossing te groeien. Het gebeurt langzaam.

Zonder grote wonderen.

Zonder een zee die zich splitst.

Zonder vuur uit de hemel.

De overvloed in het boek Ruth komt niet ineens, maar begint met een kleine stap van trouw en de beslissing om niet te wanhopen. Ruth, de vreemdeling, brengt noch geld, noch kracht mee. Ze brengt een open hart mee en de bereidheid om door te gaan, ook al is de weg onduidelijk. Ze gaat naar buiten om op het veld een paar aren op te rapen; en uit deze kleine, alledaagse handeling ontstaat uiteindelijk het hele huis van David. Misschien is dit een van de diepgaande inzichten van Sjavoeot.

Ware welvaart begint niet altijd met overvloed; soms begint ze juist vanuit de leegte. Uit verbrande aarde en uit een situatie waarin we bijna niets hebben om op te steunen. Want overvloed is niet alleen wat we hebben. Overvloed is het vermogen om door te gaan, ook al zien we het resultaat nog niet. Te geloven dat zelfs uit een tijd van verlies nieuw leven kan groeien. Het boek Ruth herinnert ons eraan dat velden niet in één dag worden geoogst. Net zo min als de ziel. Soms is één enkel bosje tarwe genoeg.

Een uitgestoken hand.

Een kleine beslissing om je niet af te sluiten van het leven.

En vanaf dat moment keert de overvloed langzaam en geleidelijk terug. Ruth en Noomi hadden het voorrecht dit te mogen meemaken.

Fijne feestdagen.