De boekrol van Ruth

De Bijbelse boekrol (boek) Ruth is de boekrol van de vrouw, de boekrol van vriendelijkheid, de boekrol van verlossing.

Het is ook het verhaal van hoe Ruth en Boaz elkaar ontmoetten en trouwden. Zij waren de overgrootmoeder en overgrootvader van koning David.

Het verhaal van Ruth is een van de bekendste en meest geliefde in de Hebreeuwse Geschriften. Maar de vrouw die de plot en de gebeurtenissen in gang zet, is Naomi, zonder wie het hele verhaal niet zou hebben plaatsgevonden. Naomi is de schoonmoeder van Ruth.

Naomi is met haar man en zonen verhuisd van Bethlehem naar de velden van Moab, en daar sterven haar man en zonen! Naomi keert berooid terug naar het land van Juda, veroordeeld tot een leven van bedelstaf. Toch slaagt ze erin haar lot en dat van haar schoondochter Ruth en zelfs dat van het hele Joodse volk te veranderen.

Naomi weet dit allemaal nog niet. Wanneer zij met een gebroken hart en een lege tas terugkeert naar Israël, wordt zij vergezeld door haar schoondochter Ruth, hoewel zij er bij Ruth op had aangedrongen in Moab te blijven. En waarom? Omdat ze zeker weet dat zij en Ruth veroordeeld zullen zijn tot een leven in armoede.

Bij haar terugkeer ontmoet Naomi de verbaasde vrouwen van haar geboortestad Bethlehem en zegt tegen hen:

“Noem me niet Naomi [aangenaam]. Noem mij Mara [bitter], want de Almachtige heeft mij met bitterheid behandeld. Ik ben vol uitgegaan en de Heer heeft mij leeg teruggebracht.”

Naomi legt de vrouwen in haar stad uit dat haar naam Naomi (de aangename) niet meer bij haar past. Ze vraagt om Mara genoemd te worden, want haar lot is bitter. De Naomi die haar vriendinnen ooit kenden, “vol” van bezittingen en familieleden, bestaat niet meer. Nu staat er een lege vrouw voor hen. Naomi ziet de leegte als een straf. Het maakt haar leven bitter en hard, een leven waarin ze alleen maar probeert te overleven.

Maar uit deze leegte groeien creativiteit en vrijmoedigheid naarmate het verhaal vordert. Naomi slaagt erin haar land terug te winnen en de familielijn voort te zetten.

Aan het eind van de boekrol feliciteren de vrouwen van de stad Naomi met de geboorte van haar kleinzoon door Ruth en zeggen tegen haar:

“…Hij zal uw leven vernieuwen en u onderhouden in uw oude dag. Want uw schoondochter, die u liefheeft en die beter voor u is dan zeven zonen, heeft hem gebaard.”

“Toen nam Naomi het kind in haar armen en verzorgde hem. De vrouwen die daar woonden zeiden: ‘Naomi heeft een zoon!’ En ze noemden hem Obed. Hij was de vader van Jesse, de vader van David.” (Ruth 4:15-17)

Naomi’s armen zijn nu “gevuld” met een baby. Haar hart is vervuld van vreugde. Haar ziel is weer tot leven gekomen. Wat eerst leeg was, is nu weer gevuld.

Dit jaar leer ik over leegte en de betekenis ervan uit het boek Ruth. Leegte kan zo intimiderend zijn. We zien het als een gemis, een probleem, een plaats van niets. We haasten ons om het te vullen met verschillende dingen. En dan komt de boekrol van Ruth langs en laat ons zien dat leegte een voorwaarde is om gevuld te worden.

Leegte maakt deel uit van het mechanisme van groei. Het is onmogelijk te bestaan zonder vertrouwd te raken met leegte.

Leegte is de stilte tussen woorden, de pauze tussen gedachten.

Leegte is het wachten tussen het doen, de stilte tussen activiteiten.

In deze leegte zijn er oneindig veel mogelijkheden.

In deze leegte is potentieel.

In deze leegte is de nieuwe plek waarvan we nog niet weten dat hij “ontspruit”. Deze leegte kan een echte schat zijn, maar sta ik mezelf toe daarheen te gaan?

Waardeer ik het, begrijp ik het?

Sta ik toe dat de leegte in mij een nieuwe vorm aanneemt, een andere deur voor mij opent?

Weet ik hoe ik moet danken voor de leegte EN de volheid?

Aviel, mijn man, heeft een geweldige gewoonte ontwikkeld. Hij dankt altijd voor wat hij heeft EN voor wat hij niet heeft. En ik probeer die gewoonte van hem te leren, maar om eerlijk te zijn – ik weet dat ik de leegte in mijn leven niet altijd leuk vind. Soms probeer ik geforceerd iets te vinden om het te vullen. Maar van binnen weet ik al dat leegte een prachtige plaats is voor dankbaarheid.

Dus op deze feestdag van Shavuot, dank ik voor de ruimte die ons ruimte geeft om te groeien. En ik dank voor de mogelijkheid om te leren hoe we onszelf “leeg” kunnen maken om gevuld te worden.

Gelukkige Shavuot/Pinksteren!

(Noot: Volgens de Joodse traditie wordt het Boek Ruth gelezen op Sjavoeot, ook omdat het romantische hoogtepunt ervan plaatsvindt in de korenvelden ten tijde van de lenteoogst op Sjavoeot/Pinksteren).