Nieuwe technologie linkt oude stèle aan koning David

Sommige onderzoekers beweren dat de geavanceerde digitale beeldvorming een einde heeft gemaakt aan een decennia oud debat binnen de archeologische gemeenschap, maar niet iedereen is daarvan overtuigd.

Door Etgar Lefkovits | | Onderwerpen: archeologie, Bijbel
Detail van de Mesha stele. Het oude basaltmonument, ook bekend als de "Moabitische steen", draagt een Kanaänitische inscriptie die de overwinningen van koning Mesha van Moab documenteert. De stele is momenteel te zien in het Louvre in Parijs. Foto: Wikimedia Commons

Met behulp van geavanceerde digitale beeldvormingstechnieken hebben onderzoekers vastgesteld dat de Mesha-stèle uit de negende eeuw voor Christus – waarop een Kanaänitische inscriptie staat in de naam van koning Mesha van Moab – in werkelijkheid een verwijzing bevat naar de Bijbelse koning David.

De vondst is de laatste ontwikkeling in een decennialang debat binnen de archeologische gemeenschap over de vraag of de basaltstenen plaat, ook bekend als de “Moabitische steen”, de Bijbelse vorst vermeldt.

De stèle werd in 1868 ontdekt in de Jordaanse stad Dhiban (in Bijbelse tijden Dibon genoemd) ten oosten van de Dode Zee. Het bevat een verslag van de militaire overwinningen van koning Mesha op zijn vijanden, waaronder Israël, zoals vermeld in de Bijbel in het Tweede Boek der Koningen. Kort na de ontdekking werd de ongeveer 2800 jaar oude stenen plaat echter in verschillende stukken gebroken, waardoor de oude tekst moeilijk te ontcijferen was. Er was wel een papier-maché afdruk van de inscriptie gemaakt, bekend als een kneep.

De stèle, die uiteindelijk werd gerestaureerd, wordt tentoongesteld in het Louvre in Parijs. Het is ongeveer een meter hoog en een meter breed en bevat 34 regels tekst, met de mogelijke verwijzing naar het “Huis van David” in de 31e regel. Het debat draait om vijf letters die “bt” of “het huis van” betekenen en “dwd” voor David. Terwijl twee van de letters in het verleden duidelijk zichtbaar waren, waren drie andere dat niet.

Om het raadsel op te lossen, gebruikten onderzoekers Andre Lemaire en Jean-Philippe Delorme een techniek die Reflectance Transformation Imaging (RTI) wordt genoemd. Daarbij worden talrijke digitale beelden van een artefact vanuit verschillende hoeken genomen en vervolgens gecombineerd. De resultaten bevestigen volgens de onderzoekers dat het inderdaad om het “Huis van David” gaat.

“Deze bevindingen … bevestigen niet alleen dat de Mesha Stèle verwijst naar het ‘Huis van David’, maar stellen ons ook in staat nieuwe conclusies te trekken over de verschillende historische en Bijbelse gebeurtenissen die in de tekst worden beschreven,” schrijven Lemaire en Delorme in de Biblical Archaeological Review.

Het is niet verrassend dat de ontdekking de archeologische gemeenschap en antieke geleerden heeft verdeeld: Sommigen steunen de lezing, anderen betwisten ze, en sommigen zijn nog onzeker.

“Omdat dit deel van de stèle gebroken is, moeten we voorzichtig zijn met de lezing,” zei dr. Joe Uziel, hoofd van de afdeling Dode Zeerollen bij de Israëlische Oudheidkundige Dienst. “Het is mogelijk, maar ik weet het niet zeker,” voegde hij eraan toe.

Een eerdere studie, gepubliceerd door de Universiteit van Tel Aviv in samenwerking met het College de France, had uitgewezen dat het woord dat Lamaire en Delorme interpreteren als “Huis van David” in plaats daarvan verwijst naar koning Balak, een Moabitische heerser die bekend is uit Numeri, het vierde Bijbelboek.

Professor Israel Finkelstein, die co-auteur is van deze studie uit 2019, blijft bij zijn eerdere conclusies. “Ik kan echt niet zien wat de auteurs van het BAR-artikel zien in regel 31 van de Mesha-inscriptie,” zei hij.

Zelfs nu het wetenschappelijke dispuut voortduurt, gelooft Uziel dat nieuwe technologie, die hij zelf gebruikt voor de Dode Zee-rollen, geleerden helpt oude teksten te ontcijferen op manieren die voorheen onmogelijk waren. “Plotseling kunnen we meer zien,” legde hij uit.

Naarmate beeldvorming en technologie verder verbeteren, hoopt Uziel dat deze en andere oude teksten tot leven zullen komen.

Israel Today nieuwbrief

Dagelijks nieuws

Gratis in uw mailbox

Israel Heute Newsletter

Tägliche Nachrichten

FREI in Ihrer Inbox