De neutrale houding van Vance ten opzichte van Netanyahu vormt een „Budapest-probleem“

In april, enkele dagen voor de parlementsverkiezingen in Hongarije, vloog JD Vance naar Boedapest om Viktor Orbán te ontmoeten en samen met hem deel te nemen aan een verkiezingsbijeenkomst. Hij maakte er geen geheim van waarom hij was gekomen. „Ik ben hier om hem in deze verkiezingscampagne te steunen“, zei hij.

Maandag werd Vance gevraagd of hij de herverkiezing van Benjamin Netanyahu steunde – slechts enkele dagen voor de verkiezingen in Israël. Het bleek dat hij zich niet uitspreekt over verkiezingen in het buitenland.
In een gesprek met journalist Mark Halperin zei Vance: „Ik steun Amerikaanse kandidaten, en daar concentreer ik me op met het oog op de tussentijdse verkiezingen.“ Hij voegde eraan toe: „Ik ben er niet tegen om hem te steunen. Ik ben er ook niet voor om hem te steunen.“
Dit gebeurde een dag nadat president Donald Trump Netanyahu op Truth Social zijn „volledige en onvoorwaardelijke steun“ had toegezegd. Trump waarschuwde de Israëli’s om „niemand anders dan Bibi“ te kiezen.

🚨 BREAKING: President Trump geeft de Israëlische premier Netanyahu zijn „volledige en totale STEUN“ voor herverkiezing, 9 dagen voordat Israël naar de stembus gaat

„Bibi Netanyahu is een geweldige strijdbare premier geweest, en een nog grotere partner voor vrede in de strijd tegen de Islamitische Republiek Iran.“

„Als Israël de verkeerde leider heeft, en dat zou iedereen behalve Bibi zijn, zal Amerika dit werk zelf moeten doen, en daar heb ik geen zin in.“

„Normale mannen of vrouwen zouden in dergelijke situaties onder de druk zijn bezweken — maar Bibi bezweek niet, hij werd juist sterker.“

„BIBI NETANYAHU ZAL JE NOOIT IN DE STEEK LATEN!“

De Israëli’s gaan op 27 oktober naar de stembus

Netanyahu is nu al de langstzittende premier in de geschiedenis van Israël.

— Eric Daugherty (@EricLDaugh) October 18, 2026

Selectieve consistentie

Vance heeft zich niet tegen Netanyahu gekeerd. Hij heeft alleen geweigerd om aan de zijde van Trump te staan.
Hij heeft Trumps steun niet bekritiseerd, noch verzet tegen de premier geuit. Hij heeft zelfs het politieke gewicht van Trumps steunbetuigingen geprezen. Je niet mengen in de verkiezingen van een andere democratie is eveneens een respectabel principe.
Het probleem is dat dit blijkbaar niet het principe van Vance is.
Als de regel „alleen Amerikaanse kandidaten“ luidt, is Boedapest moeilijk te verklaren. Als de regel luidt dat Vance campagne voert voor vrienden in het buitenland wanneer hij maar wil, dan was Netanyahu zo’n keuze.

Geen onbeschreven blad

De weigering kwam ook niet uit de lucht vallen.
In juni heeft Vance in het openbaar kritiek geuit op Israëlische regeringsvertegenwoordigers die Trumps intentieverklaring met Iran hadden bekritiseerd. Hij waarschuwde hen om „de enige machtige bondgenoot“ die ze nog hebben, niet aan te vallen. Hij riep Israëli’s, die Trump als hun grootste probleem beschouwen, op om „wakker te worden en de realiteit onder ogen te zien“. Hij wees er bovendien op dat tweederde van de Israëlische defensiewapens door de Amerikanen wordt geproduceerd en betaald.
In juli meldde Axios dat Vance Netanyahu had verweten het verzet tegen het memorandum met Iran aan te wakkeren, en dat hij diens loyaliteit aan Trump in twijfel had getrokken. De twee voerden daarop een onder vier ogen gesprek, dat door vertegenwoordigers van beide partijen werd omschreven als „open en direct“ – wat in diplomatieke taal zoveel betekent als „gespannen“.
Niets van dit alles maakt van Vance een tegenstander van Israël. Tijdens dezelfde persconferentie in juni benadrukte hij dat Israël zijn recht op zelfverdediging behoudt, mocht Hezbollah op het land vuren.
Dat betekent dat zijn „noch voor, noch tegen“ geen stilzwijgen is. Het is een duidelijk standpunt.

Vances eigen uitgangspunt

De misschien wel meest veelzeggende uitspraak uit die persconferentie in juni was dat Vance Trump omschreef als „het enige staatshoofd ter wereld dat momenteel sympathie“ voor Israël koestert.
Als Trump inderdaad Israëls enige welwillende staatshoofd is, dan is de prangende vraag voor de Israëli’s niet of Trump achter hen staat. De vraag is wie er na Trump achter hen staat.
En een van de belangrijkste kandidaten voor dit ambt heeft daar zojuist van afgezien.

Waarom dit zo belangrijk is voor de Israëli’s

Trumps steun voor Netanyahu is geen Amerikaans beleid. Het is persoonlijk.
Er is een verschil tussen steun aan Israël en het feit dat je openlijke solidariteit met diens gekozen staatshoofd tot een onderdeel van je eigen politieke identiteit maakt. Trump doet dat laatste. Net als Javier Milei in Argentinië.
Beide mannen hebben een hechte persoonlijke band met Bibi. Maar voor beiden is hij ook het gezicht van Israël op het internationale toneel. Dat speelt vandaag de dag een grotere rol dan tien jaar geleden. De Israëli’s voelen zich zo geïsoleerd als ze zich in jaren niet meer hebben gevoeld. Hun critici zijn luidruchtig en goed georganiseerd, en luidruchtige vrienden maken deel uit van het antwoord dat een klein land hen geeft.
Vance slaat een heel andere toon aan.

Het gemompel over Rubio

Hier in Israël horen we steeds weer dezelfde zin: veel Israëli’s zouden het liever zien als minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio in 2028 de vlag van de Republikeinen zou dragen.
Het is de Israëli’s zeker opgevallen dat Vance weliswaar het niet-interventionistische „America First“-kamp belichaamt, terwijl Rubio daarentegen de traditionele conservatieve lijn vertegenwoordigt, die wordt gekenmerkt door een harde opstelling en een resoluut pro-Israëlisch standpunt.
En Vances besluit om zich niet, zoals in Hongarije, te mengen in de Israëlische verkiezingen, doet de Israëli’s vermoeden dat ze terecht wantrouwig tegenover hem waren.