Slechts enkele uren lagen er tussen de twee persconferenties die Benjamin Netanyahu afzonderlijk hield voor de buitenlandse en de Israëlische pers. Hij maakte bekend dat hij het IDF had opgedragen het tijdschema voor de inname van Gaza te verkorten, herhaalde zijn beschuldiging dat Hamas de gesprekken blokkeert – hoewel Israëlische bronnen eerder hadden verklaard dat de meningsverschillen overbrugbaar waren – en ging hij niet in op de mogelijkheid van een gedeeltelijk akkoord. ’s Avonds sprak hij met Trump. Het hoofdkwartier van de families van de gijzelaars verklaarde: “Genoeg met de showoptredens, genoeg met de sabotage.”
Enkele uren na de persconferentie voor de buitenlandse pers in Jeruzalem verscheen premier Benjamin Netanyahu gisteravond voor het eerst sinds de oorlog in Iran ook voor Israëlische journalisten. Tegen de achtergrond van het dramatische besluit van het kabinet verwierp hij de “capitulatievoorwaarden” van Hamas, beantwoordde hij geen vragen over een gedeeltelijk akkoord en verklaarde hij dat hij het leger had opgedragen het tijdschema voor de inname van Gaza te verkorten – in overeenstemming met de Amerikaanse ambassades en de eis van Trump om de oorlog snel te beëindigen.
Hoewel leden van het onderhandelingsteam verklaarden dat de meningsverschillen tussen Israël en Hamas niet groot en overbrugbaar waren, zei Netanyahu dat Hamas helemaal niet bereid was tot een akkoord en capitulatievoorwaarden had gesteld die een akkoord onmogelijk maakten. Hamas eiste namelijk: “Volledige terugtrekking uit de Gazastrook, inclusief de Philadelphi-corridor, om wapensmokkel mogelijk te maken; vrijlating van strijders; en bindende internationale garanties die de IDF verbieden opnieuw gevechtshandelingen te ondernemen.“ Hij noemde deze voorwaarden ”capitulatievoorwaarden die geen enkele verantwoordelijke regering zal accepteren – en ik zal ze niet accepteren“. Hij vatte samen: ”Hamas heeft ons bedrogen – daarom heb ik besloten dat de juiste weg is om Hamas te verslaan.”
Netanyahu voegde eraan toe dat was voorgesteld om Hamas in te sluiten en razzia’s uit te voeren, maar dat de meerderheid van het kabinet dit niet zag als een manier om tot een besluit te komen of de gijzelaars terug te krijgen. Hij benadrukte dat op de door hem ingeslagen weg “205 van de 255 gijzelaars zijn bevrijd, waarvan 148 levend”, en dat hij “vastbesloten is om iedereen terug te halen”. Hij noemde de resultaten tot nu toe “historisch” en verklaarde dat ze waren bereikt “ondanks sterke interne en externe druk om de oorlog te stoppen” – nog vóór de inval in Rafah. Als hij aan de druk had toegegeven, aldus Netanyahu, “zouden Sinwar en Haniyeh nog steeds Gaza controleren, zou Iran vooruitgang hebben geboekt met zijn nucleaire programma en zouden er duizenden ballistische raketten zijn geproduceerd”. Op een vraag over een deelakkoord gaf hij geen antwoord en maakte hij geen melding van de dode gijzelaars: “Ik ben een akkoord verplicht dat al onze 20 gijzelaars bevrijdt. De beslissende stap die dit naar mijn mening zal brengen, is de vernietiging van Hamas.” Ook op herhaalde vragen gaf hij geen antwoord.
Netanyahu prees de moed van de soldaten en las een briefje voor van de vrouw van een reservist: “We zijn sterk genoeg om te overwinnen. Geen zwakte – we hebben motivatie en capaciteiten. Geef ons de middelen, de reserves om te overwinnen.” Hij rechtvaardigde de verlenging van de oorlog onder meer met vertragingen door “onderhandelingen over de vrijlating van de gijzelaars, internationale druk” en de noodzaak om zich een half jaar lang voor te bereiden op de operatie “Een volk als een leeuw”. “Ik ben verplicht het werk af te maken – niet om het te stoppen”, concludeerde hij, “en de juiste weg is Hamas te verslaan.” De brieven die Netanyahu niet voorlas, waren daarentegen afkomstig van uitgeputte reservisten en hun families.
Over de duur van de oorlog zei Netanyahu dat deze “met gezond verstand” wordt gevoerd, met twee hoofddoelen: de vrijlating van de meeste gijzelaars en de vernietiging van Hamas. Hij benadrukte dat de oorlog is verlengd omdat Israël zijn operaties voor gijzelaarsonderhandelingen heeft opgeschort, te maken heeft gehad met een regering in Washington “die zich met hulp tijd heeft gegund” en bovendien met druk en een wapenembargo.
Op de vraag of hij stafchef Eyal Zamir steunde, antwoordde Netanyahu ontwijkend: “Ik steun hem bij de uitvoering van de maatregelen die door het kabinet zijn genomen. De grote beslissingen worden genomen door het kabinet – ik bepaal niet waar een bataljon of een brigade naartoe gaat. Ik geef de opdracht en geef het leger volledige steun om deze uit te voeren. Zo werkt democratie – we zijn een staat met een leger, niet een leger met een staat.“
Na de persconferenties sprak Netanyahu met de Amerikaanse president Donald Trump. Volgens het kabinet van de premier bespraken beiden ”Israëls plannen om de resterende bolwerken van Hamas in Gaza in te nemen om de oorlog te beëindigen door de gijzelaars te bevrijden en Hamas te vernietigen”.
Netanyahu beseft kennelijk dat Israël, gezien de impasse in de publieke opinie, niet veel tijd meer heeft. Volgens hem zal de internationale druk ophouden zodra de oorlog voorbij is. Daarom ging hij vooral tegenover de buitenlandse pers uitgebreid in op de beschuldigingen tegen het Israëlische beleid ten aanzien van Gaza: “Het doel is Gaza te bevrijden, niet te veroveren”, stelde hij duidelijk. “De bewering dat ik de oorlog wil verlengen is onjuist – dat zou ertoe leiden dat gijzelaars verhongeren.” Hij viel de Duitse bondskanselier aan en toonde een foto van Evyatar David: “De joden worden belasterd zoals in de middeleeuwen.”
Foto: Haim Zach/GPO
Netanyahu weet ook dat hij in een lastig parket zit wat betreft de dienstplicht voor ultraorthodoxen en probeert vooral het Israëlische publiek uitleg te geven over de wet die hij wil doorvoeren – deze moet ervoor zorgen dat er snel 10.000 ultraorthodoxen in dienst worden genomen. Hij beschuldigde de tegenstanders van de wet ervan de dienstplicht om politieke redenen te blokkeren en benadrukte dat het wetsontwerp voor het eerst duidelijke doelstellingen en persoonlijke sancties bevat. Zonder de naam Juri Edelstein te noemen, zei hij dat er actoren waren die de wetgeving opzettelijk hadden vertraagd om de status quo te verlengen. Het huidige initiatief moet ervoor zorgen dat er een wet komt en dat deze wordt uitgevoerd. Netanjahu verdedigde ook Arie Deri en ontkende dat deze had gezegd: “Laat u niet verleiden tot bijeenroeping” – hoewel deze uitspraak is gedocumenteerd en verspreid.
Op de vraag van Yedioth Ahronoth of er geen sprake was van functionerende public relations, antwoordde Netanyahu: “Er is wel degelijk sprake van public relations, maar deze werkt niet volgens de absurde bureaucratische voorschriften uit de jaren 80. We hadden niet in deze situatie mogen terechtkomen.” De grootste uitdaging is de duur van de oorlog, “maar deze heeft resultaten opgeleverd die het Midden-Oosten veranderen”. Bij het ministerie van Buitenlandse Zaken werkt een “veel logischer en gestructureerder team” met een budget van honderden miljoenen sjekels, in samenwerking met de woordvoerder van de IDF, en wordt overwogen een rechtszaak aan te spannen tegen de New York Times vanwege de hongercampagne. Hij voegde eraan toe: “Men spreekt over public relations in archaïsche termen die niet meer bestaan – we leven in het tijdperk van bots en algoritmen, daar moeten we naartoe.”
Foto: Haim Zach/GPO
Aan het begin van de verklaring voor de Israëlische pers was er een geluidsstoring, waardoor de verklaring kort werd onderbroken en hij meerdere keren om een glas water vroeg. Na de hervatting zei hij dat het IDF de laatste twee bolwerken van Hamas zou uitschakelen – met name Gaza-stad – en toonde hij een kaart met vijf door het kabinet vastgestelde principes voor het beëindigen van de oorlog, waaronder de evacuatie van burgers uit gevechtsgebieden en het op orde brengen van humanitaire corridors.
Met betrekking tot de operatie “Een volk als een leeuw” in Iran zei Netanyahu dat hij de steun van Israëls vrienden had verzekerd, maar dat hij geen “groen licht” uit Washington nodig had, omdat beslissingen “om existentiële redenen” werden genomen. Hij bedankte “onze grote vriend, president Biden”, corrigeerde zich vervolgens na een verspreking en zei dat president Trump “geweldig heeft gehandeld” en dat hij nauw contact met hem onderhoudt.
Netanyahu’s optreden voor de buitenlandse pers was beter dan voor de Israëlische, waarmee hij in conflict kwam. Hij berispte enkele journalisten scherp en beschuldigde hen van het houden van propagandatoespraken en het uitgaan van verkeerde premissen.
Danon laat raketalarm afgaan voor Veiligheidsraad: “U heeft 15 seconden“
De wapenstilstandsmanoeuvre
“Niet iedere provocatie, is godslastering”
