Regering en oppositie maken zich op voor besprekingen, nadat Netanyahu justitiële hervorming heeft opgeschort

Israëlische regerings- en oppositieleiders begonnen zich op te maken voor onderhandelingen over justitiële hervormingen, nadat premier Benjamin Netanyahu maandagavond was overeengekomen de wetgevende blitz van zijn coalitie op te schorten.

President Isaac Herzog vroeg beide kampen om onderhandelingsteams op te richten, zodat hij onmiddellijk met bemiddeling kan beginnen.

De oppositiepartijen kondigden hun onderhandelingsteam aan, met onder meer voormalig minister van Justitie Gideon Saar. De coalitie heeft de leden van haar onderhandelingsteam niet bekendgemaakt.

De demonstraties tegen de omstreden justitiële hervorming escaleerden maandag met massaprotesten, een landelijke staking en een avondlijke tegendemonstratie buiten het parlement.

De justitiële hervormingen van de regeringscoalitie zijn zeer omstreden. De wetgeving die door de Knesset wordt voorbereid, zou vooral de manier veranderen waarop rechters worden benoemd en ontslagen, de Knesset de mogelijkheid geven om bepaalde uitspraken van het Hooggerechtshof terzijde te schuiven, de mogelijkheid van rechters om normen voor “redelijkheid” toe te passen beperken, en de manier veranderen waarop juridische adviseurs bij ministeries worden aangesteld.

Voorstanders van de wetsherziening zeggen een einde te willen maken aan jarenlange rechterlijke overreach, terwijl tegenstanders de voorstellen als antidemocratisch bestempelen.

De inspanningen van Netanyahu om de wetgeving door te drukken worden verder bemoeilijkt doordat het hem in 2020 door de voormalige procureur-generaal Avichai Mandelblit is verboden invloed uit te oefenen op regeringsbenoemingen die gevolgen kunnen hebben voor zijn corruptieproces. Netanyahu wordt beschuldigd van fraude, vertrouwensbreuk en het aannemen van steekpenningen.

Die overeenkomst geldt voor Netanyahu’s betrokkenheid bij de activiteiten van politieonderzoekers, de openbare aanklager, de procureur-generaal en verschillende andere organen van het ministerie van Justitie die belast zijn met kwesties van overheidscorruptie en ethisch toezicht.

Het Israëlische Hooggerechtshof gaf Netanyahu zondag een week de tijd om zijn persoonlijke betrokkenheid bij de justitiële hervorming uit te leggen of te worden veroordeeld tot minachting.

Netanyahu doet beroep op koning Salomo

In zijn televisietoespraak van maandagavond zei Netanyahu dat hij het wetgevingsproces voor de justitiële hervorming pauzeerde om “een echte gelegenheid te bieden voor een echte dialoog”.

“We zijn op weg naar een gevaarlijke botsing in de Israëlische samenleving. We zitten midden in een crisis die de fundamentele eenheid tussen ons in gevaar brengt. Een dergelijke crisis vereist dat wij allen verantwoordelijk handelen,” zei hij.

“Gisteren las ik de brief van [voorzitter van de Nationale Eenheidspartij] Benny Gantz waarin hij toezegt te goeder trouw onderhandelingen aan te gaan over alle kwesties. Ik weet dat er andere mensen zijn die deze aanpak steunen. Naar hen reik ik mijn hand”, aldus de premier, die zijn besluit “een time-out voor de dialoog” noemde.

Hij merkte op dat hij eerst steun kreeg van zijn coalitiegenoten voor zijn wetgevingsuitstel en benadrukte dat zijn regering zich blijft inzetten voor de hervorming van het gerechtelijk apparaat. “Wij houden vast aan de noodzaak om de nodige correcties in het rechtsstelsel aan te brengen. We grijpen een kans om die met brede instemming te realiseren.”

De premier kondigde vervolgens aan dat hij de hervormingswetgeving waarover in de huidige zitting zou worden gestemd, stopzet, verwijzend naar een wetsvoorstel dat zondag in de commissie is voorbereid en dat betrekking heeft op de wijze waarop rechters worden geselecteerd.

Netanyahu begon zijn toespraak met het bijbelse verhaal van koning Salomo en de twee moeders die aanspraak maakten op hetzelfde kind. Salomo verklaarde dat hij, om de identiteit van de ware moeder te ontdekken, de baby in tweeën zou snijden. De valse moeder stemde in met die voorwaarden, terwijl de echte moeder ertegen schreeuwde.

“Ook vandaag claimen beide partijen in het nationale geschil de liefde voor de baby, de liefde voor het land,” zei hij. “Ik ben me bewust van de enorme spanning die zich opbouwt tussen de twee kampen, de twee delen van de natie. Ik heb aandacht voor de wens van veel burgers om deze spanning te verlichten.”

“Maar er is één ding dat ik niet bereid ben te accepteren. Er is een extremistische minderheid die ons land wil verscheuren. Zij wendt zich tot geweld, sticht branden, dreigt verkozen ambtenaren te schaden, wakkert een broederoorlog aan en roept op tot dienstweigering – een verschrikkelijke misdaad.

“De Staat Israël kan niet bestaan zonder de IDF, en de IDF kan niet bestaan met dienstweigeraars. Weigering aan de ene kant zal leiden tot weigering aan de andere kant. Weigering is het einde van ons land, en daarom eis ik van de hoofden van de veiligheidstak en de hoofden van het leger om zich krachtig te verzetten tegen het fenomeen weigering,” zei hij.

“Zij die oproepen tot weigering, zij die oproepen tot anarchie en geweld, verscheuren bewust de baby,” voegde de premier eraan toe.

Netanyahu verzekerde zijn aanhangers dat zijn regering “hoe dan ook” de vereiste hervormingen zal doorvoeren om het evenwicht tussen de overheidstakken te herstellen, “met behoud, en ik voeg eraan toe, zelfs versterking, van de rechten van het individu.”

Hij bedankte de “tienduizenden” aanhangers die “spontaan, ongeorganiseerd, ongefinancierd, zonder aandrang van de media” naar Jeruzalem waren gekomen om maandagavond hun stem te verheffen ten gunste van de hervorming. “Onze weg is rechtvaardig. Een grote meerderheid van het publiek erkent vandaag de noodzaak van een democratische hervorming van het rechtssysteem.”

Hij besloot: “Burgers van Israël, we leven in een generatie van heropleving. De geschiedenis geeft ons een buitengewone kans. Een kans die nooit heeft bestaan in de geschiedenis van naties om terug te keren naar ons land, om ons vaderland en ons land op te bouwen.

“Binnenkort vieren we Pesach, Onafhankelijkheidsdag. We zullen samen aan de feesttafel zitten, samen rouwen om onze gevallenen. Samen zullen we onze onafhankelijkheid vieren en dankbaarheid betuigen aan de mannen en vrouwen van onze veiligheidstroepen, die geen moment hun plicht vergeten om ons allemaal te beschermen, altijd, omdat we allemaal een gemeenschappelijke bestemming hebben. We hebben allemaal een gemeenschappelijk doel. En dit doel is het verzekeren van de eeuwigheid van Israël.”