Wat er nu in Israël gebeurt is waanzin. Het land bevindt zich op een van de gevaarlijkste momenten in zijn geschiedenis. De geplande wettelijke hervormingen verdelen het volk, terwijl Israëls vijanden zich in de handen wrijven.
De Israëlische minister van Defensie werd zondagavond uit zijn functie ontheven omdat hij het er niet mee eens was en zijn regering opriep de wettelijke hervormingen te stoppen. Dit was een tactische fout van Benjamin Netanyahu. Woede brak uit onder het volk en de regeringscoalitie strandde.
Na zijn succesvolle verkiezingsoverwinning in november 2022 was Israëls langjarige regeringsleider Benjamin Netanyahu er echt zeker van dat hij met zijn stabiele coalitie van 64 Knesset-zetels de touwtjes volledig in handen had. Deze week schreef ik op het Telegramkanaal dat het “buitengewoon talent vergt om de verkiezingen te winnen met zo’n overweldigende overwinning”.
Om vervolgens in twee maanden het volk in chaos te storten. Om vervolgens in drie maanden de oppositie te verenigen tegen de coalitie, de minister van Defensie in een klap te ontslaan en zo protesten tegen zichzelf te creëren zoals het land nog nooit heeft gezien.” Dit is politieke kunst of arrogantie.
De grootste zonde van de coalitie is haar arrogantie en machtsbedwelming geweest en het negeren van de angsten van de tegenstanders van hervormingen. Maar nu moet ook het protestkamp oppassen niet dezelfde fout te maken. De demonstranten op straat hebben een halt toegeroepen aan wat zij beschouwden als “het einde van de democratie”. Maar aan de andere kant is er een heel kamp in het land dat vindt dat het tegenhouden van de wettelijke hervormingen “het einde van de democratie” is.
De stopzetting van de justitiële hervorming wordt door een aanzienlijke vleugel binnen rechts gezien als chantage of een dreigement van holdouts, hightechers en zogenaamde economen. Zij vinden dat niet alle stemmen gelijk zijn in Israël, dat de stem van gevechtspiloten meer waard is dan de stem van kiezers in de periferie, dat het geld van de hightechers het beleid meer dicteert dan de gewone kiezer. Zelfs als we het niet eens zijn met deze opvatting, moeten we ernaar luisteren.
Veel aanhangers van de justitiële hervormingen zijn hiervan overtuigd, en krijgen van sommige protestleiders het bewijs dat de echte strijd op straat niet de afzonderlijke artikelen in de justitiële hervormingen betreft, maar de electorale overwinning van rechts zo’n vier maanden geleden. Vanuit hun gezichtspunt zijn sommige van de protestleiders niet geïnteresseerd in een brede consensus over justitiële veranderingen, maar willen zij Benjamin Netanyahu uit de weg ruimen.
Zij zouden de protesten vanuit het buitenland hebben gefinancierd om de regering en Netanyahu een halt toe te roepen. Klopt, maar de rechtse demonstraties werden ook gefinancierd door joodse miljardairs tijdens de Oslo-akkoorden in de jaren negentig. De protesten in het land, of ze nu links of rechts zijn, vinden altijd sponsors in het buitenland. En dat verbiedt de ene partij de andere in het politieke conflict, zoals nu het geval is.
Ook ik begrijp dat justitiële hervorming nodig is, maar niet op de manier waarop de coalitie dat doet. De coalitie handelde even egoïstisch als ze het Hooggerechtshof en het linkse rechtssysteem door de jaren heen heeft beschuldigd toen ze de “constitutionele revolutie” vanaf de jaren negentig oplegde. Het gebrek aan dialoog tussen de kampen in de afgelopen drie maanden heeft een situatie gecreëerd waarin de rechtse coalitie de angst van de tegenstanders van de hervormingen niet echt inzag en de demonstranten de frustratie van rechts, dat zich verraden voelde door het linkse rechtssysteem, niet inzagen.
De verantwoordelijkheid ligt nu in de handen van de populaire leider, Benjamin Netanyahu. Toegegeven, door zijn ingewikkelde politieke situatie was hij als een gijzelaar van zijn coalitie. Vooral minister van Justitie Yariv Levin leidde hem in deze puinhoop. Tot gisteravond weigerde Levin de justitiële hervormingen op te geven en als Netanyahu de hervorming toch tegenhield, dreigde hij voortdurend met aftreden. Hierdoor werd Netanyahu tot gisteravond in een hoek gedrukt.
Als Netanyahu nu aankondigt dat hij de justitiële hervormingen stopt, moeten ook de protesten stoppen. Alle partijen onder het volk moeten om de tafel gaan zitten en samen de wettelijke hervormingen in het land heroverwegen. We hebben maar één land en we zijn één volk. Toen ik gisteravond met mijn vrouw Anat en zoon Elad in de Knesset was, was ik verbaasd hoeveel mensen we tegenkwamen van wie we wisten dat ze geen anarchist waren en zelfs niet links. Mensen stroomden naar Jeruzalem, net als wij, omdat de verdeeldheid onder de mensen ons pijn deed. Maar daarover morgenavond meer via de dierentuinbijeenkomst, 19.00 uur Duitse tijd.