Een panel van drie rechters van het Hooggerechtshof zal donderdag verzoekschriften behandelen tegen een amendement op de basiswet van Israël: De vraag is of de regering de omstandigheden kan beperken waarin een zittende premier uit zijn ambt kan worden ontheven.
President Esther Hayut van het Hooggerechtshof zal samen met de rechters Uzi Vogelman en Yitzhak Amit de verzoekschriften tegen het amendement bespreken tijdens een hoorzitting die live zal worden uitgezonden.
Het amendement, dat in maart werd aangenomen, bepaalt dat alleen de regering, en niet de rechtbank of de procureur-generaal, de bevoegdheid heeft om een zittende premier onbekwaam te verklaren, en alleen als hij lichamelijk of geestelijk onbekwaam is.
In de toelichting bij de wetswijziging staat dat het lichamelijk en geestelijk onbekwaam verklaren van een premier de verkiezingsuitslag en het democratische proces teniet doet.
De petities tegen de wet werden ingediend door de Beweging voor Kwaliteitsregering in Israël, een niet-gouvernementele organisatie die sterk betrokken is bij de anti-juridische hervormingsbeweging, en de oppositiepartij Israël Beiteinu.
De rechters zullen beslissen of ze het verzoek van de indieners om een verbod op de wijziging zullen inwilligen totdat een groter panel wordt bijeengeroepen om te oordelen over de “grondwettigheid” van de wet, meldde Kan News.
Procureur-generaal Gali Baharav Miara heeft de kant van de indieners gekozen en de rechtbank gevraagd om het amendement ongeldig te verklaren, omdat het om persoonlijke redenen is aangenomen, namelijk om de rechtspositie van premier Benjamin Netanyahu te verbeteren. Het is de eerste keer dat een Israëlische procureur-generaal zich uitspreekt tegen een basiswet.
De regering stelt dat de verzoekschriften moeten worden verworpen omdat het Hooggerechtshof niet bevoegd is om zich te bemoeien met basiswetten, aangezien de bevoegdheid van het hof om wetten te vernietigen voortvloeit uit wetten die quasi-grondwettelijk bindend zijn. Critici zeggen dat dit hetzelfde is als wanneer het Hooggerechtshof van de Verenigde Staten een grondwetswijziging ongrondwettig verklaart.
Ondertussen overweegt de regering of ze een motie zal indienen om Hayut te dwingen zich terug te trekken uit een zetel in een 15-koppig panel dat op 12 september petities zal behandelen om het amendement op de basiswet, dat op 24 juli werd goedgekeurd, ongeldig te verklaren: De Rechterlijke Macht, die de rechtbank verbiedt om beslissingen van het kabinet, ministers en andere gekozen functionarissen te toetsen aan de zogenaamde redelijkheidnorm.
De basis voor deze motie van de regering is een openbare toespraak die Hayut in januari tegen de wet hield. In haar toespraak tegen de justitiële hervorming van de coalitie als geheel, benadrukte Hayut het voorgestelde amendement om de redelijkheidstoets af te schaffen, met het argument dat het de rechtbank een instrument zou ontnemen om burgerrechten te beschermen.
Voorstanders van het amendement stellen dat de norm juridisch vaag is en door de rechtbank is gebruikt om de bevoegdheden van de overheid in te perken.
Een verwerping door het Hooggerechtshof zou de eerste vernietiging van een fundamentele wet zijn en zou een constitutionele aanvechting inluiden. Net als bij het onlangs aangenomen amendement over gepastheid, staan de regering en het Hooggerechtshof hier lijnrecht tegenover elkaar.
Al lange tijd gaat het niet alleen om de respectievelijke wetten, maar ook om de betrokken mensen en de grote vraag over het karakter van de Israëlische staat.
Gesneuveld in Libanon: Ori Greenberg komt om tijdens zijn missie
IDF schakelt Hamas-terroristen uit – onder de doden ook een vrijgelaten gevangene
De keuze tussen wereldvrede en de veiligheid van Israël
