LedenDe ideologische grondslagen van het Iraanse regime

(JNS) Vaak wordt aangenomen dat beleidsmakers in Washington de ideologische grondslagen van het Iraanse regime volledig begrijpen. Deze aanname is twijfelachtig. Het regeringssysteem van Iran is niet simpelweg autoritair of algemeen theocratisch; het vormt veeleer een unieke synthese van religieuze doctrine, revolutionaire theorie en antikoloniaal denken. Dit ideologische raamwerk bepaalt zowel het interne bestuur van de mullahs als de positionering van de regering in de internationale context.

In wezen vormt het klerikale regime van Iran een kruispunt van politieke islam, elementen van door het marxisme beïnvloede revolutionaire stromingen en antikoloniale ideologie – gefilterd door een specifieke interpretatie van de sjiitische islam, die soms ook wel “rood sjiisme” wordt genoemd.

Een nuttig uitgangspunt is het concept van muqawama, dat gewoonlijk wordt vertaald als “verzet”. In het moderne politieke discours verwijst het niet alleen naar verzet tegen buitenlandse overheersing, maar naar een bredere wereldvisie waarin verzet zelf een morele en soms verlossende betekenis heeft. In dit kader is de strijd niet alleen een middel tot een doel; het is een plicht, verbonden met identiteit, waardigheid en historische bestemming. In religieuze termen kan...