Honderden rekeningen gevonden in relatie tot nazi’s bij Credit Suisse

De Senaatscommissie voor Justitie hoorde getuigenissen over nieuw ontdekte banden tussen de nazi’s en een Zwitsers bankconglomeraat, terwijl een rechtszaak over de compensatie van holocaustslachtoffers nog steeds loopt.

Senator Chuck Grassley (R-Iowa), voorzitter van de commissie, vertelde verslaggevers voorafgaand aan de hoorzitting op dinsdag dat een onafhankelijk onderzoeker 890 rekeningen met mogelijke banden met de nazi’s had gevonden bij Credit Suisse, dat in 2023 door UBS werd overgenomen.

“Deze rekeningen werden ooit gebruikt door personen of organisaties die betrokken waren bij of steun verleenden aan de oorlogsinspanningen van de nazi’s”, aldus Grassley. “Hieronder vallen oorlogsrekeningen van het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken, een Duits wapenbedrijf en het Duitse Rode Kruis.”

“De banden van Credit Suisse met alle drie de organisaties waren tot nu toe onbekend of slechts gedeeltelijk bekend”, verklaarde Grassley tegenover verslaggevers. “Het onderzoek bracht ook aan het licht dat de zakelijke relaties van Credit Suisse met de SS uitgebreider waren dan we tot nu toe wisten.”

Nazi-Duitsland en leden van de NSDAP onderhielden voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog uitgebreide relaties met Zwitserse banken en maakten gebruik van de neutraliteit van Zwitserland en de bankgeheimwetgeving van het land om vermogens te beschermen, waaronder vermogens die tijdens de holocaust van joden in beslag waren genomen.

Joodse groeperingen, historici, nationale onderzoekscommissies en de Zwitserse banken zelf hebben sindsdien inspanningen geleverd om de rol van Zwitserland als bankier van de nazi’s aan het licht te brengen.

Neil Barofsky, een onafhankelijke ombudsman die eerst door Credit Suisse en nu door UBS is aangesteld om deze banden te onderzoeken, verklaarde dinsdag tegenover senatoren dat UBS, ondanks haar beloften van transparantie, nu probeert zijn onderzoek te belemmeren.

“Kort nadat ik UBS had meegedeeld dat deze commissie overweegt deze hoorzitting te houden, liet UBS me weten dat ze voor het eerst een vertrouwelijkheidscontrole zou uitvoeren en bepaalde relevante, vertrouwelijke documenten voor mij en mijn team zou achterhouden”, verklaarde Barofsky in zijn verklaring.

“Als UBS haar koers niet wijzigt, kunnen de gevolgen ernstig zijn. Ik zal niet in staat zijn om het werk van de bank volledig te controleren op gebieden waar mij informatie wordt onthouden“, verklaarde hij aan de commissie. ”Ik zal niet in staat zijn om verslag uit te brengen over de inhoud van de achtergehouden relevante documenten, inclusief de vraag of deze van invloed zijn op de resultaten van het onderzoek, en ik zal in mijn eindrapport niet kunnen verzekeren dat er tijdens het onderzoek werkelijk alles in het werk is gesteld.”

In 1999 kwamen Zwitserse banken, waaronder UBS en Credit Suisse, met joodse groeperingen en slachtoffers van de holocaust een schikking overeen ter waarde van 1,25 miljard dollar. Deze schikking omvatte alle vorderingen “die op enigerlei wijze verband houden met de holocaust, de Tweede Wereldoorlog en de voorlopers en gevolgen daarvan, slachtoffers of doelwitten van nazi-vervolging, transacties met of handelingen van het nazi-regime” of “alle daarmee verband houdende oorzaken of zaken”.

De algemeen juridisch adviseur van UBS, Barbara Levi, legde de senatoren uit dat het beroep op het juridisch privilege voor de door Barofsky opgevraagde documenten bedoeld was om de bank te beschermen tegen verdere rechtszaken, ondanks de brede formulering van de schikking van 1999.

“Het gaat om een klein aantal documenten”, zei Levi.

“We hebben het hier over minder dan 300 documenten, tegenover 16,5 miljoen documenten die tot nu toe zijn overgelegd.”

Levi wees er in haar verklaring ook op dat haar familie “op tragische wijze door de holocaust was getroffen” en haar collega Robert Karofsky, president van UBS Americas, benadrukte dat hij een “trotse joodse Amerikaan” was.

“De reden waarom we voor deze specifieke reeks documenten ons recht op weigering van getuigenis hebben ingeroepen, is dat deze documenten betrekking hebben op het Holocaust-proces van 1999, een specifiek onderwerp waarover ons een rechtszaak met het Simon Wiesenthal Center en anderen dreigt”, aldus Levi in haar verklaring.

Onderzoeker Barofsky legde de senatoren uit dat elk “document” dat UBS achterhoudt honderden of duizenden pagina’s kan omvatten.

“Stel je de slotscène van ‘Indiana Jones en de jacht op de verloren schat’ voor. Zo zien de archieven van Credit Suisse eruit”, zei Barofsky. “Als je de documenten vanaf hier achter elkaar zou leggen, zouden ze bijna tot aan mijn huis in New York City reiken.”

Het Joods Wereldcongres, een van de belangrijkste eisers in de schikking van 1999, heeft belangstelling getoond om de schikking op basis van de bevindingen van Barofsky te herzien.

“We hebben waarschijnlijk 5 tot 10 miljard dollar op tafel laten liggen”, verklaarde Ronald Lauder, voorzitter van het congres, in januari tegen Bloomberg. “Ik heb tegen mezelf gezegd: ‘Deze fout maken we niet nog een keer.’”

De onderzoekscommissie die bijdroeg aan de schikking van 1999 concentreerde zich grotendeels op Zwitserse bankrekeningen die door de nazi’s in beslag waren genomen van joden of die na de moord op hun joodse eigenaren braak lagen.

Barofsky verklaarde dinsdag dat er uitgebreidere banden waren tussen nazi-Duitsland en Zwitserse banken dan tot nu toe werd gemeld, en dat deze banken de nazi’s na de oorlog hielpen om zich aan het gerecht te onttrekken.

“Credit Suisse had bankrekeningen voor veel van de belangrijkste spelers in deze zogenaamde ‘rattenlijn’ en het is vrijwel zeker dat uit deze rekeningen steekpenningen zijn betaald aan Franse en Zwitserse ambtenaren om deze nazi-oorlogsmisdadigers de weg te effenen naar een leven in luxe en welvaart in Argentinië, toen ze op de vlucht waren voor het gerecht van de geallieerden”, aldus Barofsky.

Zowel Republikeinse als Democratische senatoren uitten hun frustratie over het feit dat UBS weigert afstand te doen van haar wettelijke privileges en Barofsky en joodse groeperingen die de samenwerking van de bank met de nazi’s onderzoeken, toestemming te geven om hun definitieve bevindingen openbaar te maken.

Senator John Kennedy (R-La.) vergeleek de pogingen van de leidinggevenden van UBS om hun bank te beschermen tegen lopende rechtszaken met de hebzucht van de Zwitserse bankiers tijdens de oorlog.

“Daar gaat het toch nog steeds om, nietwaar? Het geld”, zei Kennedy. “Het ging om geld toen uw voorgangers het geld van de nazi’s aannamen, en het gaat nu ook om geld.”

“Het slimste wat u hier kunt doen, is deze documenten vrijgeven, de heer Barofsky zijn rapport laten afmaken en de zaken hun gang laten gaan. En dan, voor God en het land, als u meer geld verschuldigd bent, betaal het dan, in godsnaam”, verklaarde Kennedy.