Israël heeft zijn angst verloren

Israel Today-commentator Itamar Eichner over de omwentelingen in de Iraanse as en Israëls nieuwe zelfvertrouwen in het Midden-Oosten.

Door Itamar Eichner | | Onderwerpen: Iran, Hezbollah, politieke puzzel
Een graffiti met Hezbollah-leider Hassan Nasrallah in Tel Aviv, twee dagen na zijn moord door Israël in Beiroet. 29 september 2024. Foto: Miriam Alster / Flash90

De aardbeving in de Iraanse as en de mogelijkheid van een verrassing uit Syrië: “Er zijn ongelooflijke dingen gebeurd in de afgelopen twee weken. Israël handelt nu in het Midden-Oosten alsof het zijn angst heeft verloren.” Israel Today commentator Itamar Eichner, die terugkeerde uit de VS en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en zijn delegatie vergezelde tijdens zijn toespraak bij de VN, vatte de situatie als volgt samen na gesprekken met belangrijke spelers (vóór de Iraanse raketaanval op dinsdagavond).

Israëlische beoordelingen: Wapenstilstandsonderhandelingen in Libanon zijn bevroren totdat Hezbollah zijn eigen situatie begrijpt. Israël verwacht dat Washington Teheran zal afschrikken. Hoe zal de moord op Nasrallah Saoedi-Arabië beïnvloeden en zal het Syrische staatshoofd Bashar al-Assad gehoor geven aan de oproep van de Emiraten en zich distantiëren van de “as van het kwaad”? Het Iraanse dilemma – een politieke analyse: “Het zal jaren duren om alles te begrijpen. Hoe heeft het zover kunnen komen? Er gebeuren huiveringwekkende dingen achter de schermen.”

Zelfs voor de beperkte grondinvasie van de IDF in Libanon, was het politieke toneel in het Midden-Oosten al aan het koken. Proxies van de Iraanse as kijken angstvallig toe hoe Teheran zal reageren, terwijl pro-Iraanse milities naar verluidt geen instructies hebben gekregen over hoe ze moeten reageren op de uitschakeling van Nasrallah. “Iedereen is nog steeds geschokt door de eliminatie van Nasrallah”.

De druk op Iran zou Teheran in de verleiding kunnen brengen om een grote aanval op Israël te lanceren – dit is waar Amerikaanse afschrikking een beslissende rol speelt. De Amerikanen hebben hun militaire aanwezigheid in de regio versterkt en duidelijke afschrikkingsmaatregelen genomen die een duidelijke boodschap sturen aan met name Iran: Teheran riskeert niet alleen dat zijn raketten worden onderschept, maar ook dat Israël en de VS in het offensief gaan en hard terugslaan.

Iraniërs leggen bloemen naast een foto van de gedode Hezbollah-leider Hassan Nasrallah tijdens een anti-Israëlische demonstratie op het Palestinaplein in Teheran, Iran, 30 september 2024. Irans Opperste Leider Ayatollah Ali Khamenei zei op 28 september dat het bloed van Hasan Nasrallah “niet ongestraft zal blijven”. Foto: EPA-EFE/ABEDIN TAHERKENAREH.

Israëlische bronnen geloven dat de manoeuvreerruimte van Iran momenteel wordt bepaald door vier punten: Vernedering voorkomen. Voorkomen dat Israël “nog gekker wordt”. Niet afglijden naar oorlog. En bovenal, de civiele infrastructuur in Iran niet in gevaar brengen. Teheran zal volgens de inschatting in Israël gedwongen worden om op de een of andere manier actie te ondernemen – maar het is op dit moment onduidelijk wat.

Ondertussen is de Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot naar Beiroet gereisd om het initiatief voor een staakt-het-vuren te hernieuwen. Hij heeft contact met de Libanese regering, die echter machteloos en zonder invloed is zolang er geen leiderschap is binnen Hezbollah. Israëlische en Amerikaanse bronnen gaan ervan uit dat de onderhandelingen over een staakt-het-vuren in het noorden zijn bevroren totdat er duidelijkheid is over de situatie rond Hezbollah.

Een nieuw Midden-Oosten?

Een lid van de inlichtingendienst vertelde me dat we ons in een van de meest gevoelige fases in de geschiedenis van de staat Israël bevinden: “Over twee tot drie weken zullen we weten in welke richting het Midden-Oosten gaat – een regionale oorlog of een grote verschuiving naar een nieuw Midden-Oosten waarin de Iraanse ‘as van het kwaad’ oplost en de staten zich naar het Westen keren.” Het eerste land dat deze beslissing zou kunnen nemen is Syrië. De Verenigde Arabische Emiraten hebben lang geprobeerd Assad ervan te overtuigen zich los te maken van de “as van het kwaad”. En nu Assad heeft gezien hoe de Iraniërs Nasrallah hebben laten vallen, zou hij zelf tot het besef kunnen komen dat het regime van de ayatollahs niet te vertrouwen is.

En dit is waar Saoedi-Arabië in het spel komt: het is de grootste begunstigde van de moord op Hassan Nasrallah. Deze zet kan de weg vrijmaken voor de “Grand Bargain” met Riyad, inclusief een normalisering van de betrekkingen. Saoedi-Arabië blijft dit echter koppelen aan vooruitgang op weg naar een Palestijnse staat. Dus zolang Netanyahu geen enkel uitzicht biedt op een gedemilitariseerde Palestijnse staat zonder radicalen, zal er niet echt iets veranderen. Met de toetreding van Gideon Sa’ar tot de regeringscoalitie is Netanyahu minder afhankelijk van Itamar Ben-Gvir en zijn grillen. Sa’ar, een felle tegenstander van een Palestijnse staat, zal de regering waarschijnlijk niet verlaten, zelfs niet als Netanyahu een visie presenteert voor een toekomstige Palestijnse staat onder bepaalde voorwaarden.

Israël is niet langer bang. Israëlische soldaten in een verzamelplaats bij de Israëlische grens met Libanon, 27 september 2024. foto: Ayal Margolin/Flash90.

Hoe het ook zij, een Israëlische bron die bekend is met de details zei dat Israël zijn angst heeft verloren: “Wanneer Israël beslissingen neemt over de dramatische maatregelen die de afgelopen maanden zijn genomen rond de eliminatie van Fuad Shukr en na de acties die aan Israël worden toegeschreven tegen Ismail Haniyeh en Hassan Nasrallah, houdt het al geen rekening meer met hoe de andere kant zal reageren,” zei de bron.

“Als ze willen schieten, laat ze dan schieten. Als ze een grondinvasie willen lanceren – we zullen zien. Israël is niet langer bereid om zich in een patstelling te begeven en gaat over tot de beslissing. De wereld ziet dit en is verbijsterd.” De bron voegde eraan toe: “Het zal nog 20 jaar duren om te vertellen en te begrijpen wat de Israëlische inlichtingendienst heeft gedaan in recente acties. Veel van wat gepubliceerd is, is onjuist of op zijn minst onnauwkeurig. Er zijn huiveringwekkende dingen en dingen die het menselijk voorstellingsvermogen te boven gaan”.


Itamar Eichner is een vooraanstaand journalist en commentator in de Israëlische media.

Israel Today nieuwbrief

Dagelijks nieuws

Gratis in uw mailbox

Israel Heute Newsletter

Tägliche Nachrichten

FREI in Ihrer Inbox