Israël en Marokko hebben op 16 september, in het kader van een trilaterale topontmoeting met de Amerikaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties, Mike Waltz, in diens residentie in New York bekendgemaakt dat zij hun diplomatieke vertegenwoordigingen hebben opgewaardeerd tot volwaardige ambassades en dat er ambassadeurs zijn benoemd.
De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Gideon Sa’ar en de Marokkaanse minister van Buitenlandse Zaken Nasser Bourita bevestigden tijdens de bijeenkomst, die plaatsvond in de marge van het jaarlijkse algemene debat van de Algemene Vergadering van de VN, hun inzet voor een reeks maatregelen om de betrekkingen tussen hun landen te versterken.
Waarnemers verklaarden tegenover JNS dat de bijeenkomst het engagement van deze landen voor de Abraham-akkoorden onderstreept.
David Aaronson, gastonderzoeker bij de Heritage Foundation, die tijdens de ondertekening van de Abraham-akkoorden optrad als hoofdadviseur van de Israëlische minister van Regionale Samenwerking, verklaarde tegenover JNS:
‘Het feit dat Marokko, de Verenigde Staten en Israël deze bijeenkomst op hoog niveau zelfs in zulke gevoelige tijden hebben gehouden, is een bewijs van de kracht van de Abraham-akkoorden en de nalatenschap van Zijne Majesteit koning Mohammed VI, van president Donald Trump en premier Benjamin Netanyahu’, aldus Aaronson.
Israël en Marokko kwamen overeen om tegen het einde van dit jaar overeenkomsten te sluiten inzake investeringsbescherming en het voorkomen van dubbele belastingheffing, het luchtverkeer tussen de landen uit te breiden met vluchten van Marokkaanse luchtvaartmaatschappijen en in de komende maanden wederzijdse bezoeken op hoog niveau te organiseren.
‘De handel tussen Israël en Marokko is in de eerste helft van 2026 met 70 % gestegen en bereikt nog steeds ongekende hoogten. Voor het eerst sinds 7 oktober 2023 zijn er weer rechtstreekse vluchten, waardoor het toerisme verder groeit“’ aldus Aaronson.
Sa’ar zei: ‘De verklaring die we vandaag hebben ondertekend, schetst praktische manieren om de betrekkingen tussen Israël en Marokko te verdiepen ten behoeve van beide volkeren, en we zullen eraan werken om deze in praktijk te brengen.“ Hij merkte op dat „de vriendschap tussen het Marokkaanse en het Joodse volk diepe wortels en een rijke geschiedenis heeft.’
Aaronson bevestigde dat de betrekkingen weliswaar worden uitgebreid, maar niet nieuw zijn. ‘Joden wonen al bijna 2.000 jaar in Marokko. De Marokkaanse grondwet erkent de “Hebreeuwse wortels” van het land, en Marokkaanse kranten vermelden de Hebreeuwse datum op de voorpagina. In Israël wonen bijna een miljoen mensen van Marokkaanse afkomst, en de Knesset heeft onlangs een wet aangenomen om het Marokkaanse erfgoed en de Marokkaanse cultuur in nationale instellingen te behouden“’ zei hij.
Volgens Aaronson was Netanjahu’s besluit in juli 2023 om de Marokkaanse soevereiniteit over de Westelijke Sahara te erkennen doorslaggevend voor het succes van de overeenkomst; hij noemde dit ‘een slimme en vooruitziende investering in de relatie, die zich ruimschoots heeft terugbetaald’.
Marokko beschouwt de Westelijke Sahara van oudsher als onderdeel van de Marokkaanse staat en streeft naar internationale erkenning van zijn soevereiniteit over het gebied. Het Polisario-Front, een nationalistische beweging die de onafhankelijkheid van de Westelijke Sahara eist, verzet zich hiertegen.
Marokko was het vierde moslimland dat toetrad tot de Abraham-akkoorden en ondertekende op 22 december 2020 in Rabat een gezamenlijke verklaring van de VS, Marokko en Israël. De Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein waren op 15 september 2020 de eersten die toetraden. Soedan kondigde iets meer dan een maand later zijn toetreding aan, maar ondertekende het akkoord pas in januari 2021.
De landen van de Abraham-akkoorden kwamen donderdag bijeen in de marge van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York City – hun eerste bijeenkomst sinds meer dan drieënhalf jaar.
De N7-stichting organiseerde een rondetafelgesprek waaraan de Amerikaanse staatssecretaris Allison Hooker deelnam, evenals haar ambtgenoten uit Israël, de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein, Marokko en Kazachstan.
Kazachstan nam voor het eerst deel aan een evenement in het kader van de akkoorden.
Mordechai Kedar, senior onderzoeker aan het Begin-Sadat Centrum voor Strategische Studies aan de Bar-Ilan-universiteit in Ramat Gan, verklaarde tegenover JNS dat de overeenkomst tussen Marokko en Israël op een veel steviger fundament rust dan de overeenkomsten van Israël met Egypte en Jordanië, waar geen normalisering van de betrekkingen plaatsvindt.
‘De koning is legitiem, en dat is precies wat het verschil maakt tussen Marokko en veel andere Arabische landen’, zei hij. ‘Zijn legitimiteit is de reden waarom hij zoiets kan doorzetten, hoewel ik denk dat er in Marokko islamitische kringen zijn die hier niet blij mee zijn.’
Ondanks de diepgewortelde vijandigheid jegens joden binnen de islam zei Kedar dat de Abraham-akkoorden stand zullen houden en zullen bloeien zolang ze de belangen van beide partijen dienen. ‘Ze hebben alle kans om succesvol te zijn en sterker te worden’, zei hij. ‘Als ze niet langer beide partijen dienen, zouden ze kunnen worden heroverwogen.’
Kedar sprak de hoop uit dat Saoedi-Arabië zich bij de Abraham-akkoorden zal aansluiten. De Saoedi’s staan onder druk van de VS om dit te doen, zei hij. Bovendien zijn ze bang voor de Iraniërs en de Houthi’s en zijn ze afhankelijk van de VS, wat een kans zou kunnen bieden. ‘Ik hoop dat de Saoedi’s zich uiteindelijk zullen aansluiten, maar Israël mag daar geen prijs voor betalen.’
(JNS)