Analyse: Komt er een derde intifada?

Moet Israël zich voorbereiden op een volgende Palestijnse intifada (terreuropstand)? Te oordelen naar de gebeurtenissen van de afgelopen tweeënhalve week, en naar aanleiding van hetgeen er in het weekend in Samaria is gebeurd, is dat heel goed mogelijk. Er worden weer ernstige terroristische aanslagen in Israëlische steden gepleegd, zij het in een andere vorm dan voorheen. Nu zijn het vooral individuele aanvallen met vuurwapens.

Een week na de herdenking van een van de ergste terreuraanslagen in de geschiedenis van Israël, is er momenteel een nieuwe golf van dodelijke terreur te constateren, waarbij tot nu toe al 14 Israëli’s zijn gedood. Tientallen anderen zijn gewond geraakt in een reeks aanvallen met messen en geweren, die begon met een steekincident in de stad Be’er Sheva en welke afgelopen donderdag zijn hoogtepunt bereikte met een Palestijnse terrorist, die twee cafés in de drukke Dizengoff-straat in Tel Aviv beschoot.

Herinneringen aan een bloedig Pesach

De zelfmoordaanslag die 20 jaar geleden in de eetzaal van het Park Hotel in Netanya plaatsvond, op de eerste avond van Pesach, was ongetwijfeld een van de dodelijkste aanslagen tijdens de zogenaamde Tweede Intifada, die in september 2000 begon. Deze aanslag op 28 maart 2002, kostte aan 30 Israëli’s het leven en leidde tot de herbezetting van Palestijnse steden door het Israëlische leger (IDF). Net als veel andere Israëli’s kan ik me nog goed herinneren waar ik was, toen ik voor het eerst hoorde over de aanslag op het Park Hotel. Het was tijdens het ochtendgebed op de eerste dag van Pesach. Na het hoofdgebed kwam de Rabbijn van de synagoge op het podium en sprak. Hij zei dat hij had besloten een hoogst ongebruikelijke beslissing te nemen, maar dat hij het publiek wilde informeren over een bloedbad dat had plaatsgevonden in een hotel in Netanya, waarbij 30 Joden waren omgekomen.

Er heerste een absolute stilte in de synagoge en de spanning was voelbaar. Diezelfde dag werden reservisten van het Israëlische leger gemobiliseerd, en begon het leger met de herbezetting van Palestijnse steden, waaronder Jenin in Noord-Samaria. In die tijd werd Jenin de ‘zelfmoord-hoofdstad’ van Israël genoemd, omdat een groot deel van de zelfmoordterroristen die in Israël vernielingen aanrichtten, daar vandaan kwamen. Het ‘vluchtelingenkamp’ Jenin vormde een bijzondere uitdaging voor de IDF, omdat Palestijnse terroristen de ingangen van veel flatgebouwen van boobytraps hadden voorzien. Het leger besloot met explosieven gaten in de muren van de gebouwen te blazen om huiszoekingen mogelijk te maken, zonder de boobytraps te doen afgaan. In totaal werden 29 IDF-soldaten gedood bij de acties in Jenin.

De buitenlandse media werden misleid door Palestijnse propaganda en berichtten ten onrechte dat de IDF een bloedbad had aangericht in het vluchtelingenkamp van Jenin. Zo beweerde de inmiddels overleden secretaris-generaal van de PLO, Saeb Erekat, dat 5.000 Palestijnse Arabieren door de IDF waren vermoord.

Terug naar Jenin

Nadat elite-eenheden van de Israëlische politie, de binnenlandse veiligheidsdienst (Shin Bet) en het leger vrijdagochtend vroeg de terrorist van de aanslag in Tel Aviv, Ra’ad Fathi Razzem, hadden doodgeschoten, is de IDF weer in actie gekomen. De terrorist werd doodgeschoten in de buurt van een moskee in Jaffa, ongeveer drie kilometer van de bar die hij aanviel in de Dizengoffstraat in Tel Aviv. Razzem doodde drie Israëli’s en verwondde 12 anderen voordat hij vluchtte. Later bleek dat er nog 12 kogels in zijn geweer zaten. Volgens Channel 12 News was de terrorist van plan om zich in de moskee te verbergen, tot het begin van Pesach-avond, wanneer Israëli’s samenkomen voor de Sedermaaltijd.

Onderzoekers van Shin Bet zeggen dat Razzem van plan was in die periode nog een aanslag in Tel Aviv te plegen. Razzem was, naar verluidt, lid van de Palestijnse Islamitische Jihad, een door Iran gesteunde terroristische organisatie die haar orders krijgt van de Quds-brigade van de Islamitische Revolutionaire Garde. Op zaterdag trok de IDF, gesteund door de elitepolitie-eenheid YAMAM en agenten van de Shin Bet, Jenin binnen om het huis van Razzem te onderzoeken alvorens het te slopen. De eenheden kwamen onder vuur te liggen en tijdens de daaropvolgende vuurwisseling werd een ander lid van de Palestijnse Islamitische Jihad, Ahmad Saadi, gedood. Dertien andere Palestijnse Arabieren raakten bij de operatie gewond, waaronder een 19-jarige vrouw die door granaatscherven in het hoofd werd geraakt.

Optreden tegen terreur

Al eerder arresteerden Israëlische veiligheidstroepen een terreurcel in Jenin, die zichzelf ’tikkende tijdbom’ noemde. Bij andere Israëlische operaties in Tulkarem, Nabloes en in Jenin hebben veiligheidstroepen een terreurcel opgespoord, die Israël probeerde binnen te komen om een nieuwe aanslag te plegen. De terreurgroep gooide tijdens de achtervolging een tas uit hun auto, met daarin een zelfgemaakt automatisch geweer en een dozijn kogels. De groep wist te ontsnappen en vluchtte naar de Israëlisch Arabische stad Umm el-Fahm.

Arabisch-Israëlische terreur

Umm el-Fahm kwam onlangs in het nieuws nadat twee ISIS-terroristen die in de stad wonen, een dodelijke schietaanval uitvoerden in de Israëlische stad Hadera. De stad is een bolwerk van extremisten en leden van de Islamitische Beweging in Israël. Sinds de aanslag in Hadera is de Israëlische politie erin geslaagd meer dan 100 Arabieren te arresteren die banden hebben met vertegenwoordigers van Islamitische Staat. In het weekeinde werden ook incidenten gemeld in andere Palestijnse steden, zoals Jericho in de Jordaanvallei.

Ontheiliging van Joodse heilige plaatsen

Maandagavond werden twee Israëli’s beschoten toen zij de graftombe van Jozef bij Nabloes (Sichem in het Hebreeuws) binnengingen. De twee slaagden er in een IDF-controlepost te bereiken waar ze medische verzorging ontvingen. Het graf van Jozef is sinds het afgelopen weekeinde tot twee maal toe geplunderd, hetgeen ook tijdens de Tweede Intifada is gebeurd. De vraag is nu of deze nieuwe golf van Palestijns geweld zal uitmonden in een nieuwe Intifada. Dit zal vooral afhangen van verdere terroristische aanslagen en de reactie van Israël daarop. Zeker is dat Hamas en de Islamitische Jihad het geweld verder zullen willen aanwakkeren, en dat meer aanslagen kunnen worden verwacht tijdens deze Ramadan.