32 jaar na het sluiten van de vredesovereenkomst tussen Israël en Jordanië bevatten Jordaanse schoolboeken nog steeds antisemitische inhoud die zowel zeer vijandig staat tegenover de staat Israël als gewelddadige interpretaties van de jihad aanmoedigt – zo blijkt uit een dinsdag gepubliceerd onderzoek.
Het verontrustende rapport van de in Londen gevestigde instituut voor monitoring van vrede en culturele tolerantie in het onderwijs IMPACT-se over de nieuwste schoolboeken van het naburige Arabische land, dat meer dan drie decennia geleden vrede sloot met Israël en een regionale bondgenoot van de VS is, stelt vast dat algemene boodschappen van tolerantie nog steeds vermengd worden met aanhoudend antisemitisme, vijandigheid jegens Israël en de rechtvaardiging van geweld.
Het onderzoek van 125 schoolboeken die in het lopende schooljaar 2025/2026 worden gebruikt – waarvan een kwart nieuw is – bracht een aanhoudende negatieve afschildering van joden aan het licht door middel van stereotypen en antisemitische clichés, vergezeld van een opvallende afwezigheid van enig onderwijs over de holocaust.
Een schoolboek voor de 9e klas, dat in het onderzoek wordt aangehaald, leert dat ‘verraad en contractbreuk tot de eigenschappen van de joden en hun natuurlijke karaktertrekken behoren’, terwijl de leerlingen worden aangespoord om ‘na te denken over de redenen voor de inspanningen van de joden om de moslims te vernietigen’.
Veelzeggend is dat Israël in de schoolboeken van de kaarten is geschrapt; het hele gebied wordt aangeduid als ‘Palestina’, terwijl Israëlische acties in de nieuwe schoolboeken vijandig en complottheoretisch worden afgeschilderd als een ‘koloniale beweging van kolonisten’, aldus de studie.
Zelfs het Israëlisch-Jordaanse vredesakkoord, dat op 26 oktober 1994 werd ondertekend, wordt beschouwd als een ‘onwillige concessie’, aldus het onderzoeksinstituut.
Het bloedbad door Hamas op 7 oktober 2023, waarbij 1.200 mensen, voornamelijk burgers, omkwamen tijdens de ergste aanval op het Joodse volk sinds de Holocaust, ‘wordt in de schoolboeken voortdurend gerechtvaardigd als reactie op Israëlische onderdrukking en wordt overwegend voorgesteld als een militair gerichte operatie’, aldus het rapport.
‘Jordanië blijft een belangrijke westerse bondgenoot en een van Israëls langstdurende vredespartners, wat het voortbestaan van antisemitische verhalen, de verheerlijking van het martelaarschap en de vijandigheid jegens Israël in nieuw geïntroduceerde schoolboeken bijzonder alarmerend maakt’, aldus Marcus Sheff, directeur van IMPACT-se.
Hij constateerde dat de bezorgdheid die vorig jaar tegenover de Jordaniërs werd geuit over het leerplan – op een moment dat de publieke opinie in de regio sterk kritisch stond tegenover Israël – blijkbaar aan dovemansoren gericht was.
‘Ondanks de publicatie van nieuw materiaal voor het lopende schooljaar blijven al te veel van dezelfde problematische thema’s ongewijzigd bestaan en staan ze in directe tegenspraak met de gematigdheid en coëxistentie die Jordanië tegenover de wereld propageert’, zei hij.
(JNS)