Onderzoek: Meeste gedode ‘journalisten’ uit Gaza hadden banden met terrorisme

Een nieuw uitgebreid onderzoek (in het Hebreeuws) van het Israëlische Meir Amit Intelligence and Terrorism Information Center concludeert dat een aanzienlijke meerderheid van de personen die als journalisten en mediamedewerkers werden geïdentificeerd en tijdens de oorlog in Gaza omkwamen, geen neutrale nieuwsverslaggevers waren, maar lid waren van terroristische organisaties, waaronder Hamas en de Palestijnse Islamitische Jihad.

Het onderzoek betrof 266 Palestijnen die in verschillende persberichten en officiële lijsten werden beschreven als journalisten of mediamedewerkers en die tussen het uitbreken van de vijandelijkheden op 7 oktober 2023 en eind 2025 zijn omgekomen. Volgens de resultaten waren ten minste 157 van deze slachtoffers – ongeveer 60 procent – lid van terroristische organisaties of hadden zij duidelijke banden met dergelijke organisaties, onder meer in functies op het gebied van zowel propaganda als operationele activiteiten.

Daarvan hadden 104 personen banden met Hamas, 45 met de Palestijnse Islamitische Jihad en een kleiner aantal met de gewapende vleugels van Fatah, het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina, het Democratisch Front voor de Bevrijding van Palestina of de Volksverzetscomités.

De grens tussen media en militante activiteiten vervaagt

De analyse van het inlichtingencentrum benadrukt dat het hier niet om geïsoleerde of toevallige gevallen ging. Veel van de als journalist aangemerkte personen waren juist betrokken bij terroristische netwerken – ze waren werkzaam bij mediabedrijven die door Hamas of haar bondgenoten werden gerund, of waren actief betrokken bij militaire eenheden. In een reeks gedocumenteerde gevallen fungeerden personen die werden omschreven als mediaprofessionals ook als strijders of agenten, wat een bewuste strategie van terreurorganisaties weerspiegelt om mediawerk te combineren met operationele doelen.

Zie ook:
Hoeveel journalisten zijn er in Gaza gedood? Het antwoord is: nul (In het Duits)

Hamas investeert al decennia lang massaal in zijn informatieapparaat en behandelt de media als een centraal front in zijn ideologische en tactische campagnes. Zijn eigen publicaties en kanalen worden streng gecontroleerd door de beweging en niet door onafhankelijke persverenigingen, wat de band tussen mediawerk en politieke oorlogsvoering versterkt. Deze kanalen zenden vaak in realtime uit vanuit conflictgebieden, versterken het verhaal en beschermen tegelijkertijd de operationele leiding.

Ingewikkelde weergave van het aantal slachtoffers

Internationale organisaties voor persvrijheid en mensenrechtengroeperingen hebben herhaaldelijk de slachtoffers onder journalisten in Gaza aangehaald als bewijs van onevenredig geweld of gerichte aanvallen door Israëlische strijdkrachten. Vorig jaar beweerde Reporters Without Borders dat Israël verantwoordelijk was voor een groot deel van de sterfgevallen onder journalisten wereldwijd, daarbij verwijzend naar tientallen Palestijnse mediawerkers die in het conflict zijn omgekomen. Dergelijke beoordelingen werden gebruikt om Israël af te schilderen als bijzonder vijandig tegenover mediawerkers.

Het onderzoek van het Intelligence Center relativeert deze voorstelling echter door aan te tonen dat een aanzienlijk deel van de personen die als journalisten werden aangeduid, geen onafhankelijke of neutrale verslaggevers waren, maar veeleer banden hadden met terroristische organisaties. Veel van de getelde personen waren verbonden met media die in feite werden gecontroleerd door Hamas of andere militante facties, zodat ze eerder deel uitmaakten van het politieke en militaire apparaat van deze organisaties dan dat ze autonome waarnemers waren.

Gevolgen voor het internationale debat

Deze analyse is al meegenomen in het bredere debat over hoe journalistieke slachtoffers worden gecategoriseerd en gecontextualiseerd. De aanwezigheid van activisten die banden hebben met terroristen onder de doden roept vragen op bij simplistische interpretaties van het aantal slachtoffers in Gaza en onderstreept de complexiteit van informatieoorlogvoering in moderne conflicten, waarin de grenzen tussen de rol van de media en die van militante groeperingen steeds vager worden.

Door de overlappingen tussen mediawerk en het lidmaatschap van terroristische organisaties aan te tonen, dwingt de studie tot een herwaardering van de manier waarop slachtoffers worden gerapporteerd, begrepen door het internationale publiek en gebruikt in juridische en politieke kringen. Of het nu voor rechtbanken, in VN-fora of in mensenrechtencampagnes is, de categorie “journalist” in Gaza kan niet langer als synoniem voor neutraliteit worden beschouwd zonder dat de affiliatie en rol van elk individu zorgvuldig wordt gecontroleerd.

Lees ook: Onderzoek ontkracht mythe over Israelische aanvallen op journalisten