Wat Israëls minister van Defensie Yoav Galant donderdagavond eigenlijk wilde zeggen, zei hij uiteindelijk pas gisteren na afloop van Shabbat. Deze keer was zijn regeringsleider Benjamin Netanyahu niet in het land om hem tegen te houden, zoals drie dagen geleden. “We moeten de wettelijke hervormingen onmiddellijk stoppen voor Israëls veiligheid en om de eenheid onder het volk te bewaren!” Hij lichtte de redenen toe in zijn korte toespraak en sloot af met een citaat uit Psalm 29: “Moge de HEER zijn volk kracht geven, moge de HEER zijn volk zegenen met vrede.”
De protesten gingen in het hele land in volle gang door, waarbij alleen al in Tel Aviv meer dan 200.000 mensen werden geteld. Galant, de voormalige generaal en commandant van de Israëlische Navy Seals, Shayetet 13, vatte moed en verzette zich als eerste publiekelijk tegen de omstreden wetshervormingen van zijn coalitie. Niet omdat hij tegen de noodzakelijke herstructurering van het rechtssysteem is, maar vanwege het strategische gevaar dat Israëls volksleger van binnenuit demotiveert en moreel verscheurt.
De Israëlische defensiemacht moet zich voorbereiden op een confrontatie op verschillende fronten, zoals Israël die in decennia niet heeft meegemaakt. Maar wanneer Israël op de rand van een burgeroorlog staat en het groeiende verlies van vertrouwen onder de reservisten doordringt tot de gelederen van de dienstplichtige soldaten, wordt Israëls verdediging een bijna onmogelijke taak. Dit is het scenario waarvoor Israëls veiligheidscomité premier Netanyahu al enkele weken waarschuwt.

Zonder het leger wordt Israël overlopen door vijanden.
De Israëlische minister van Landbouw en voormalig hoofd van de veiligheidsdienst Avi Dichter en Knessetleden Yuli Edelstein en David Bitan volgden kort daarna. Alle vier riepen hun Likud-partijleider Netanyahu in Londen op om de wettelijke hervormingen voorlopig stop te zetten. Dit riep gisteravond meteen de vraag op of de nationaal-rechtse coalitie, die 64 stemmen heeft in de Knesset, in dit geval zelfs de meerderheid zou hebben voor de wettelijke hervormingen in het parlement. Stemmen uit de regering maakten duidelijk dat de belangrijke wetgeving, waaronder de verkiezing van rechters in het land, er volgende week voor Pesach toch doorgedrukt zal worden.
Minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben Gvir riep gisteravond nog de Israëlische premier op om Galant onmiddellijk te ontslaan. “Galant is gekozen met de stemmen van rechts, maar is nu gezwicht voor de druk van linkse tegenstanders en anarchisten die onze belangrijke wettelijke hervorming willen tegenhouden.” Vanuit rechts oogpunt heeft Galant een fatale fout gemaakt en zijn coalitie en rechtse kiezers een mes in de rug gestoken. TV Channel 14 was uiteraard woedend en bekritiseerde de verklaring van Israëls minister van Defensie.
Voorstanders van juridische hervormingen waarschuwen voor een militaire staatsgreep door links in het land. Het gaat hen niet om Israëls democratie, maar zij willen de nationaal-religieuze coalitie en Benjamin Netanyahu van de troon stoten, vrezen zij. En juist daarom moet het rechtssysteem van Israël worden omgevormd om het democratischer te maken. Israël’s regeringsleider Benjamin Netanyahu heeft tot op heden niet gereageerd op de toespraak van Galant, maar uit kringen rond Bibi wordt gezegd dat Galant niet veel langer in functie zal blijven. Iedereen heeft het erover om het ministerie van Defensie over te dragen aan zijn collega Avi Dichter als hij weer voor juridische hervormingen stemt. Politiek.

Wordt Avi Dichter de nieuwe minister van Defensie?
Zoals duizenden reservisten nu protesteren tegen de wettelijke hervormingen en hun weigering hebben aangekondigd, zo zouden Israëls rechtse en religieuze reservisten theoretisch hetzelfde kunnen doen, alleen in omgekeerde richting. Zij zouden kunnen weigeren in het leger te dienen omdat zij het niet eens zijn met een linkse volksleiding. Dit gebeurde in geïsoleerde gevallen tijdens de evacuatie van Gaza in 2005, toen religieuze soldaten weigerden deel te nemen aan de evacuatie van hun religieuze broeders en zusters uit de Joodse enclave Gush Katif. Maar dat was toen een klein geïsoleerd incident. Dienst in het Israëlische leger mag geen militaire dienst op voorwaarden worden. Als iedereen vasthoudt aan zijn voorwaarden voor de dienstplicht, zal Israël niet veel langer bestaan.
Maar wat er dezer dagen in het land en het volk van Israël gebeurt, komt op een zeer gevaarlijk moment. En hier ligt het grote probleem van de Israëlische chef-staf Herzl Halevi en het hele veiligheidsapparaat. Wat kunnen en moeten zij doen in deze dagen waarin het leger van binnenuit wordt verscheurd door een crisis als geen ander? Welk bevel van bovenaf zou in een dergelijke situatie niet onmiddellijk door de demonstranten worden gedefinieerd als een poging om Benjamin Netanyahu te redden van een politiek probleem dat volgens hen is ontstaan door zijn persoonlijke rechtszaken? En zelfs als de bevelen worden uitgevoerd, kan de Israëlische samenleving zich verenigen rond een veiligheidscrisis wanneer de sfeer in de straten op de rand van een burgeroorlog staat? Het besluit om niet te reageren is echter ook gevaarlijk. Het drijft de spot met Israëls afschrikking, niet alleen tegenover Hezbollah, maar ook tegenover alle andere vijanden in de regio.

Achter het hek ligt Libanon, waar Hezbollah op de loer ligt.
Dit is het moment waarop Galant zich realiseerde dat hij moest reageren. Israëlische gevechtspiloten en officieren en soldaten van de speciale strijdkrachten zijn de drijvende kracht geweest achter de enorme druk op de Israëlische minister van Defensie. Als minister van Defensie begrijpt Galant de macht en de noodzaak van de Israëlische luchtmacht en wat er gebeurt als deze operationeel ongeschikt is. Als zijn gevechtspiloten om politieke redenen weigeren te dienen, valt Israëls defensie weg. Het is een gevaarlijk tweesnijdend zwaard en Israëls premier moet dringend handelen om Israëls leger in consensus te houden. Wat is echt belangrijker, de eenheid van het volk of de noodzakelijke wettelijke hervormingen? Gisteravond stemde Galant voor de volkseenheid, nu wacht iedereen af hoe Benjamin Netanyahu zal reageren.