Tacheles met Aviel – Hoe oud was Adam toen God hem schiep?

Onlangs stelde iemand mij een vraag waar ik nog nooit over nagedacht had. Hoe oud was Adam, de eerste mens, toen hij werd geschapen? Boem. Ik weet het niet, maar ik hou van dat soort vragen. En dat zei ik tegen Manfred, die met mij en andere deelnemers rond het kampvuur zat in Gods Berg Karkom. Het vuur verwarmde ons tijdens de ijskoude nachten onder de sterrenhemel tijdens de Chanoeka week. Dus Manfred, dit bericht is voor jou.

Hoe oud was Adam? Ik stelde deze vraag aan verschillende mensen in Jeruzalem. Bijna altijd was het antwoord hetzelfde als rond het kampvuur: “Ik weet het niet. Maar een heel goede vraag.” Beetje bij beetje druppelden steeds meer gedachten en ideeën binnen, die steeds meer licht op de vraag wierpen.

Tijdens de woestijntocht hadden we heerlijke gesprekken rond het kampvuur.

Schiep God de eerste mens als baby, als kind, als tiener of als volwassene? We kennen allemaal de Bijbelse tekst over de schepping van de wereld. In het eerste hoofdstuk staat: “En God schiep Adam naar zijn beeld, naar het beeld van God schiep hij hem, mannelijk en vrouwelijk schiep hij hen beiden”. In het tweede hoofdstuk staat: “Toen schiep God Adam uit het stof der aarde en blies in zijn neusgaten de levensadem, en zo werd Adam een levende ziel”. Tot nu toe wordt er in de tekst geen leeftijd genoemd.

Dan zegt God dat het niet goed is dat de mens alleen is. “Ik zal hem een partner maken die bij hem past!” Als Adam in een diepe slaap valt, neemt God een rib van Adam. “En God bouwde een vrouw (Isha – אִשָּׁה) uit de rib die Hij van Adam had genomen en bracht haar tot Adam.” Toen zei Adam: “Deze keer is het bot van mijn botten en vlees van mijn vlees! Daarom zal zij Isha (vrouw) worden genoemd, want zij is genomen van een Ish (man)”.

Was Adam geschapen als man, jongen of kind?

Met het Hebreeuwse woord Ish en Isha ((איש – אישה, wat man en vrouw betekent) komt men dichter bij een leeftijdsgroep. In het Bijbelse scheppingsverhaal worden Adam en Eva voorgesteld als Ish en Isha, dat wil zeggen man en vrouw. Volwassen mensen. 18, 27 of ouder weet ik niet. Maar uit de Hebreeuwse Bijbeltekst begrijp ik dat Adam noch baby, noch kind, noch jeugd was. Op dit punt moeten we ook verwijzen naar de interpretatie in de Joodse Midrasj Breschit Raba, die ervan uitgaat dat Adam 20 jaar oud was toen God hem schiep. De reden: 20 jaar is het begin van volwassenheid, tot dan groeit de mens.

Toen Farao’s dochter Mozes uit het water haalde, opende zij het kistje van riet en zag daarin een kind, Jeled (ילד) in het Hebreeuws. “Toen zei de zuster van Mozes tegen de dochter van Farao: Zal ik een Hebreeuwse voedster gaan roepen, opdat zij het kleine kind (ילד) voor u zoogt?”

Jeled staat voor baby of (klein) kind. Dus Adam was geen baby. Adam was ook geen jeugdige. “Jozef was zeventien jaar oud toen hij met zijn broers het vee hoedde; hij was een jongeling”, zegt Genesis 37. Hier wordt de Hebreeuwse term Naár (נער) gebruikt, jeugd, die in sommige Bijbelvertalingen ook wel vertaald wordt met “jongen”.

Dus Adam was ook geen jeugdige. Hij was ook geen oudere man. Als God hem als oude man had geschapen, dan zou de Bijbel daar een ander woord voor vermelden: Saken (זקן), ouderling, oude man of oud. “Daarom lachte Sara in haar hart en zei: Nadat ik ben vergaan, zal ik nog vreugde hebben! Hiervoor is mijn Heer oud (זקן)!” In zijn verhaal wordt Adam beschreven als een man (ish), een volwassene. “En zij waren beiden naakt, Adam en zijn vrouw (Isha), en zij schaamden zich niet.”

Altaar aan de voet van Gods berg

Manfred, bedankt voor de inspirerende vraag rond het kampvuur. Vanwege je vraag ben ik teruggegaan naar de eerste twee hoofdstukken van de schepping. En zo merkte ik iets heel interessants op, namelijk dat God Adam alleen had opgedragen: “Van elke boom in de tuin zult gij eten, maar van de boom der kennis van goed en kwaad zult gij niet eten”. (Genesis 2:17) God schiep de vrouw pas later, vijf verzen daarna.

Trouwens, tussendoor maakte God alle dieren van het veld en alle vogels van de lucht van de aarde en bracht ze naar Adam, zodat hij ze allemaal een naam zou geven.

(Tip: Man Gave Names to All the Animals, is de naam van een liedje van Bob Dylan uit Slow Train Coming 1979).

Kan het zijn dat Eva het gebod van God niet serieus genoeg nam omdat God zich in deze kwestie alleen rechtstreeks tot Adam had gericht? Dat zij wist van een verbod blijkt duidelijk uit Genesis 3:3 (“God zei: ‘Eet er niet van'”). Maar misschien was er toen al een gebrek aan communicatie tussen man en vrouw, zoals nu heel gewoon is? Zij spreekt immers alleen over “de vrucht van een boom in het midden van de tuin”. Men zou hier kunnen lezen dat zij niet zeker was van zichzelf, wat weer verklaard kan worden met vers 17 uit het vorige hoofdstuk.

Dus Manfred, door jouw vraag kwam ik ook op dit punt en ik dank je daarvoor, man van vrede – Ish Shalom, de Hebreeuwse term voor Manfred. In ieder geval zijn we van plan om in de Sukkot-week 2023 weer een woestijnkamp op te zetten op Gods berg Karkom! Dan kunnen we verder babbelen rond het kampvuur. Tot dan, Gods zegen, behoud en vrede.