Israël en de kerkelijke patriarchen

Een verklaring die op 13 december 2021 door verschillende kerkelijke patriarchen in Israël is uitgegeven, wijkt aanzienlijk af van eerdere publicaties van hun voorgangers.

De drie belangrijkste auteurs, de Grieks-orthodoxe, Latijnse en Anglicaanse patriarchen, staan bekend om hun vriendschap met Israël. Op de nieuwjaarsreceptie voor christelijke leiders eind december noemde de Israëlische president Herzog hen “mijn vrienden”.

Maar “radicale randgroeperingen” lijken de goede inspanningen van de regering te ondermijnen. Deze groepen worden niet gedefinieerd als moslims of joden, maar zij zijn radicaal en maken het de kerken in het land moeilijk. Zij willen het land binnendringen dat aan de christenen in Israël toebehoort, en zo het voortbestaan van de kerken in het land in gevaar brengen.

De inkomsten uit hun landerijen zijn de enige substantiële bron van inkomsten voor de kerk. Zij hebben immers hoge uitgaven te dragen, zoals het onderhoud van heilige plaatsen of de financiering van hun ziekenhuizen.

Veel Israëli’s en geestelijken staan sceptisch tegenover de “verkoop” van christelijk eigendom in 2004, die in 2021 door het Israëlische Hooggerechtshof wettig werd verklaard maar vandaag nog steeds fel wordt betwist. Er zijn dubieuze middelen gebruikt, zeggen ze. De verkoop is van groot belang voor de kerken.

Het besluit van de rechtbank is gebaseerd op het Azarya-wetsvoorstel van 2017 in de Knesset, waarin wordt opgeroepen tot het recht om kerkelijke eigendommen onder bepaalde voorwaarden door de staat Israël te laten nationaliseren.

Tot dusver hadden Netanyahu en Rivlin in de vorige Israëlische regering verscheidene malen hun veto over dit wetsontwerp uitgesproken. Maar het wetsvoorstel komt steeds terug op tafel.

Dit feit is algemeen bekend in het land en behoefde niet uitdrukkelijk te worden vermeld in de verklaring van de kerkpatriarchen. Ter bescherming van alle betrokkenen worden in de verklaring geen namen genoemd. De verklaring is niet geïnteresseerd in anti-Israël propaganda. De bedoeling is, zoals in de laatste twee punten van de verklaring wordt gesteld, om samen met Israël een manier te vinden om een enorm probleem op te lossen.

President Herzog op de nieuwjaarsreceptie voor christelijke leiders. (Foto: Kobi Gideon / GPO)

Uit de reacties van president Herzog en minister van Binnenlandse Zaken Ayelet Shaked blijkt begrip voor de bezorgdheid van de kerkleiders. Er is een begin gemaakt met de werkzaamheden, zeiden zij.

De kerkelijke verklaring heeft niets te maken met de weerzinwekkende vervangingstheologie, noch met het agressieve antisemitische Kairos-papier, noch met de bekende anti-Israël agitatie die uitgaat van de islamitische Palestijnse gebieden en die soms als door een megafoon over de hele wereld wordt verspreid, vooral door protestantse kerken. Veel Israëli’s en christenen werken samen om dergelijke leugens te ontmaskeren.

De laatste verklaring van de kerkleiders laat een ander niveau zien. De verklaring liegt niet, volgt geen vervangingstheologie en waardeert de enorme inspanningen van de Staat Israël om met christenen samen te werken en hun een goed leven in het land te bieden.

Radicale elementen zijn niettemin aanwezig in Israël, zoals in elke andere staat. Zij ageren tegen christenen en proberen de goede inspanningen van de staat te ondermijnen. Als zoiets gebeurt, komen andere Israëli’s meestal meteen en herstellen de schade. Bij dergelijke gelegenheden neemt de Israëlische regering onmiddellijk stelling tegen dergelijke groepen en veroordeelt zij de overtreders.

Toen radicale jongeren bijvoorbeeld in 2015 een klooster in Tabga aan het Meer van Galilea in brand staken, kwamen toenmalig president Rivlin en veel Israëliërs helpen de schade op te ruimen. De jongeren werden veroordeeld tot gevangenisstraffen en de regering betaalde een grote schadevergoeding.

Minder bekend zijn de veelvuldige en afschuwelijke aanvallen van radicale moslims op christenen in Bethlehem, Beit Jalla, Gaza en vele andere plaatsen in de Palestijnse Autoriteit. Aanvallen, diefstallen, brandstichting, onteigening en wetteloosheid zijn er aan de orde van de dag. Christenen worden gestraft als ze zich verzetten. Hun enige optie is dus vaak om te emigreren. Dit is de reden waarom het aantal christenen in de christelijke gebieden die onder de PA vallen, snel afneemt.

Het aantal christenen in Israël neemt daarentegen voortdurend toe. In Israël vechten de mensen terug als hen onrecht wordt aangedaan. Het hoort bij Israël om onrecht aan de kaak te stellen. En dat is precies wat de patriarchen deden met hun verklaring. President Herzog en minister van Binnenlandse Zaken Shaked hebben dit tijdens de jaarlijkse receptie bevestigd.