Opiniepeilingen zijn notoir onbetrouwbaar als het gaat om het voorspellen van de samenstelling van de volgende regering. Maar ze bieden wel een instrument om de publieke opinie te peilen. En op dit moment is het publiek niet erg gelukkig met de nationaal-religieuze regering onder Benjamin Netanyahu.

Uit een enquête die het nieuwsportaal N12 dit weekend heeft gehouden, blijkt dat Netanyahu’s Likud-partij haar toppositie zou verliezen als er vandaag verkiezingen zouden worden gehouden. Volgens de peiling zou Likud slechts 24 zetels winnen (momenteel 32), terwijl de door Benny Gantz geleide factie Nationale Eenheid 28 zetels zou winnen (momenteel 12). Yair Lapid en zijn Yesh Atid-partij, die momenteel de oppositie aanvoert, zouden terugvallen tot 20 zetels (momenteel 24). De verzwakkende Arbeiderspartij, lange tijd de steunpilaar van de Israëlische politiek, zou de electorale horde niet kunnen nemen.

Als deze cijfers worden bevestigd, zal Gantz ongetwijfeld door president Isaac Herzog worden belast met de vorming van de volgende regering. Samen met Lapid en de kleinere centrum- en linkse partijen zou hij een coalitie kunnen vormen met een zekere meerderheid van 63 van de 120 Knesset-mandaten.

Wat staat er op het spel?

Het ligt zeker voor de hand om de massale volksdemonstraties die de afgelopen 15 weken de straten van Israël hebben gevuld de schuld te geven van deze verandering. En een groot deel van de Israëlische mainstream media heeft geprobeerd het zo af te schilderen. Maar de meeste demonstranten hebben toch niet op Netanyahu gestemd. In feite gaat hun protest evenzeer om minachting voor Netanyahu zelf als om verzet tegen de justitiële hervorming.

Het echte succes in de peilingen kwam van rechtse kiezers die ontevreden zijn over de reactie van de huidige regering op de recente golf van terroristische aanslagen en grensoverschrijdende incidenten. Netanyahu staat al lang bekend als “Mr. Veiligheid”, en met een zuiver rechtse coalitie werd aangenomen dat deze regering sterker zou staan tegenover Israëls vijanden dan enige andere. Maar velen waren teleurgesteld door de beperkte reactie op raketbeschietingen vanuit Gaza, Libanon en Syrië, en op verschillende dodelijke Palestijnse terreuraanslagen tijdens Pesach.

Netanyahu gaf een persconferentie waarin hij beweerde dat zijn regering wel degelijk optrad, en krachtig optrad, maar niet noodzakelijk op een publiek zichtbare manier. Dit was niet genoeg om veel traditionele Likud-stemmers ervan te weerhouden bij de volgende verkiezingen op Gantz te stemmen.

Een echt alternatief?

Rechts georiënteerde kiezers, die meestal in het midden van het politieke spectrum zitten, voelen zich comfortabel om op Gantz en zijn Nationale Eenheidspartij te stemmen. Voor deze kiezers is dit misschien wel het eerste echte alternatief voor Netanyahu en zijn Likud, en dus een grote bedreiging voor Bibi.

Gantz wordt gezien als een echte centrist. Zijn partij omvat een afgescheiden Likud-factie onder leiding van Gideon Sa’ar, die zeer rechtse en conservatieve standpunten inneemt over de Joodse nederzetting in het Bijbelse hartgebied en het Joodse karakter van de staat. Gantz onderhoudt ook hartelijke betrekkingen met de ultraorthodoxe facties. Maar hij spreekt ook centrumlinkse kiezers aan die gewoon veiligheid, economische welvaart en eerlijk bestuur willen, en die niet zoveel geven om de ene of de andere ideologie.

Daarom geniet Gantz nu de steun van het electoraat van zowel Lapids Yesh Atid als Netanyahu’s Likud. Of deze nieuwe steun blijvend is, is zeer de vraag. Dat hangt sterk af van wat Netanyahu de komende maanden doet met betrekking tot de veiligheidssituatie en met name de Iraanse dreiging.