Vertegenwoordigers van de regering-Trump benadrukken de rol van Turkije in Gaza

(JNS) Ondanks een toezegging aan de familie van de laatste gijzelaar die nog in Gaza verblijft, heeft de regering-Trump woensdag bekendgemaakt dat zij overgaat tot fase 2 van het vredesplan van de Amerikaanse president Donald Trump.

Alle gijzelaars – levend en dood – zouden tijdens de eerste fase van het akkoord tussen Israël en Hamas naar Israël terugkeren. Het lichaam van grenswachter Ran Gvili bevindt zich echter nog steeds in Gaza. Regeringsvertegenwoordigers hadden de familie van Gvili eind december laten weten dat er geen vooruitgang zou worden geboekt zolang hij niet naar huis was gebracht.

“Er is nog steeds een zeer goed communicatiekanaal dat functioneert. Er zijn verschillende mogelijke locaties waar [Gvili] zich bevindt en we zullen de zoektocht voortzetten”, zei een Amerikaanse functionaris woensdag tegen verslaggevers.

De functionaris verklaarde dat de regering “deze missie pas als voltooid zal beschouwen als het laatste lichaam is gevonden”. Tegelijkertijd benadrukte hij: “We zullen de overgang naar fase twee daarom niet tegenhouden, aangezien beide partijen zijn overeengekomen om in goed vertrouwen te blijven samenwerken.”

Woensdag werd ook de oprichting bekendgemaakt van het Nationaal Comité voor het bestuur van Gaza, dat zal fungeren als een overgangsregering van technocraten voor de Palestijnen in de Gazastrook. De namen van de geselecteerde leden zouden nog deze week worden bekendgemaakt, aldus de functionaris.

“Deze groep is zeer zorgvuldig gescreend en geselecteerd, in nauwe samenwerking met de bemiddelaars uit Qatar, Turkije, Egypte, de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein en Marokko”, zei hij. “We hebben uitgebreide feedback gekregen van alle partijen en een zeer grondig onderzoek uitgevoerd om te bepalen wie de juiste personen zouden kunnen zijn.”

Het comité zal actief zijn in het kader van de door Trump geleide Vredesraad (Board of Peace). Een tweede Amerikaanse functionaris verklaarde dat de uitnodigingen aan potentiële leden van de raad woensdag waren verstuurd en dat Trump persoonlijk had gekozen wie hij in het comité wilde zien.

Deze functionaris liet doorschemeren dat aankondigingen over de samenstelling van de Vredesraad – waarvan naar verluidt ook andere staatshoofden en regeringsleiders deel zullen uitmaken – tijdens het World Economic Forum in Davos volgende week zullen worden gedaan.

In gevaar

Een ander onderdeel van de infrastructuur van de vredesraad is de Internationale Stabilisatiemacht (International Stabilization Force, ISF), in het kader waarvan deelnemende landen troepen naar Gaza moeten sturen om de vrede tussen Israël en Hamas te waarborgen. Tot nu toe heeft echter geen enkel land zich publiekelijk tot deelname verbonden, waardoor veel analisten twijfelen aan de haalbaarheid van het plan.

De eerste functionaris zei dat er nog steeds “veel enthousiasme” bestaat voor de ISF, maar merkte op dat “het grootste deel van het werk binnen Gaza wordt gedaan door de lokale Palestijnse politie, wat wij beschouwen als het belangrijkste onderdeel van dit plan”.

Meer informatie over de ISF zou over ongeveer twee weken worden gepubliceerd, zei hij. “We hebben alle vrijwilligers die we nodig hebben. Nu is het een kwestie van organisatie, en dan gaan we verder.”

Veel landen aarzelen om zich bij de ISF aan te sluiten zolang Hamas niet is ontwapend, omdat ze hun soldaten niet in gevaar willen brengen.

Vertegenwoordigers van Hamas hebben herhaaldelijk verklaard dat de terreurorganisatie categorisch weigert haar wapens neer te leggen.

“We zullen met Hamas in gesprek gaan over de volgende fase, namelijk demilitarisering”, zei de eerste functionaris, verwijzend naar een mogelijk amnestieplan in overleg met Israël. “Na decennia van conflict is er duidelijk niet veel vertrouwen tussen beide partijen, maar vandaag is een grote stap voorwaarts gezet.”

De functionaris suggereerde dat het buiten gebruik stellen van wapens in plaats van volledige demilitarisering een optie zou kunnen zijn. Hamas heeft zich voor het eerste optie enigszins open gesteld.

“Er is een algemeen concept waarbij de in Gaza opgebouwde terreurinfrastructuur wordt vernietigd en de zware wapens – zoals RPG’s, raketwerpers en raketten – moeten worden overgebracht naar plaatsen waar ze niet kunnen worden gebruikt voor verdediging tegen Israël of voor offensieve aanvallen op Israël”, zei hij.

Daarnaast is er de kwestie van de Turkse betrokkenheid. Ankara, een bondgenoot van zowel Trump als Hamas, wil een plaats aan tafel in Gaza, inclusief een rol in de ISF. Israëlische regeringsfunctionarissen hebben deze mogelijkheid afgewezen, daarbij verwijzend naar de vijandigheid van de Turkse president Recep Tayyip Erdoğan jegens Israël en zijn dreigende retoriek.

De eerste functionaris prees echter de rol van Turkije als “integraal” voor het tot stand komen van het staakt-het-vuren en zei: “We vinden het erg belangrijk om hen erbij te betrekken”, gezien hun invloed op Hamas.

“We willen graag zien dat Turkije en Israël hun betrekkingen weer gaan opbouwen”, zei hij. “Ik denk dat Gaza voor president Erdoğan altijd het onderwerp is geweest dat tot de breuk tussen de landen heeft geleid. Als we nu kunnen laten zien dat Gaza zich in een positieve richting ontwikkelt, kunnen beide partijen hopelijk hun retoriek gaan matigen, zich op hun belangen concentreren en inzien welke voordelen beide landen uit samenwerking kunnen halen.”