De ultraorthodoxe Shas-partij heeft maandag laten weten dat zij woensdag voor ontbinding van de regering zal stemmen. Reden hiervoor is de kwestie van de dienstplicht voor yeshiva-studenten, die tot voor kort vrijgesteld waren van dienstplicht zolang zij voltijds studeerden.
“Als we de rabbijnen niets kunnen voorleggen, zullen we voor de ontbinding van de Knesset moeten stemmen”, zei Shas-woordvoerder Asher Medina tegen de radiozender Kol BaRama.
“We zijn teleurgesteld in [premier Benjamin] Netanyahu. We hadden verwacht dat hij eerder zou handelen en niet pas in de laatste dagen”, zei Medina, verwijzend naar de eis voor een wet om de uitzonderingsregeling in de wet te verankeren.
Shas sluit zich aan bij een andere ultraorthodoxe partij, het Verenigd Thora-Jodendom, dat vorige week besloot de regering te verlaten omdat het Israëlische leger meer dan 50.000 oproepingsbevelen wil verzenden naar yeshiva-studenten.
Ultraorthodoxe of charedische mannen worden bijna volledig vrijgesteld van militaire dienst, wat oorspronkelijk gold voor ongeveer 400 geleerden van de Thora-studenten bij de oprichting van de staat. Sindsdien is het aantal charedische inwoners explosief gestegen en zijn de uitzonderingsregels uitgebreid.
De kwestie van het uitstel van dienstplicht voor Haredim zorgt al jaren voor verbittering in de Israëlische samenleving, waarvan de leden grotendeels in het Israëlische leger dienen. De kwestie werd nog explosiever na de aanslag van Hamas op 7 oktober 2023. Reservisten van het Israëlische leger, velen met vrouwen en kinderen, werden maandenlang opgeroepen zonder pauze.
Hoewel het aantal charedische mannen dat aan yeshiva’s studeert en in aanmerking komt voor dienst in het Israëlische leger wordt geschat op 63.000 tot 66.000, hebben zich sinds 7 oktober 2023 slechts 1.140 charediem gemeld, waarvan 600 ouder waren dan 26 jaar en dus vrijgesteld waren van dienstplicht, zo blijkt uit cijfers van maart 2024.
Tot een paar maanden geleden leek de regering stabiel. Maar een proces dat in juni vorig jaar begon, toen het Hooggerechtshof oordeelde dat de regering Haredim moet oproepen, heeft haar ingehaald.
De charedische partijen, die jarenlang het meest stabiele element van de regeringscoalitie van premier Benjamin Netanyahu vormden, zijn nu de zwakste schakel geworden.
Wat ook is veranderd, is dat er voor het eerst stemmen vanuit de coalitie opgaan om een groot aantal charediem in dienst te nemen.
“Tot nu toe was het oppositie tegen coalitie, maar nu eisen ook partijen van de rechtse regeringscoalitie veranderingen. En daarom zal het, zelfs als het Hooggerechtshof de oproeping van de ultraorthodoxen eist, niet door delen van de coalitie worden bekritiseerd”, verklaarde Ishay Cohen, politiek analist bij Kikar Hashabat, een ultraorthodox nieuwswebsite, in februari.
De woordvoerder van Shas gaf maandag zelfs een prominent lid van de coalitie, de voorzitter van de commissie Buitenlandse Zaken en Defensie van de Knesset, Yuli Edelstein van de Likud, de schuld van het mislukken van een akkoord.
“Als we de absurde eisen van Edelstein en zijn vrienden in de Likud zien, kunnen we niet onverschillig blijven”, zei Medina. “Hij is het obstakel – en elke keer komt hij met een voorstel dat nog vernederender is dan het vorige.”
Likud-parlementslid Dan Illouz gaf de schuld aan Shas-voorzitter Aryeh Deri en zei dat Deri de reden was dat Israël de Oslo-akkoorden, die in 1993 en 1995 tussen Israël en de PLO werden ondertekend, had gesloten.
“We hebben Oslo gekregen dankzij Deri. Hij bracht de regering [Yitzhak] Shamir ten val en sloot zich aan bij [Yitzhak] Rabin, allemaal om de budgetten van zijn yeshiva’s veilig te stellen. Zo kwam het tot Oslo, tot de gewapende terroristen en uiteindelijk tot het bloedbad van 7 oktober.
“Iedereen die in oorlogstijd een rechtse regering ten val brengt, zal voor altijd in eeuwige schande blijven”, aldus Illouz.
Yair Lapid, voorzitter van de Yesh Atid-partij, had voor woensdag een motie van wantrouwen tegen de regering aangekondigd.
“Deze Knesset is ten einde. Ze kan nergens meer heen”, aldus Lapid.
(JNS)
Duizenden toeristen hebben Israël sinds het begin van de oorlog verlaten
Netanyahu: Geen eindeloze oorlog, maar het begin van een vredestijdperk
“Brullende Leeuw“: cijfers tonen omvang van oorlog tegen Israël
