Pahlavi’s visie voor een ‘vrij Iran’: erkenning van Israël, geen kernwapens

(JNS) De in ballingschap levende kroonprins en prominente oppositieleider Reza Pahlavi heeft zijn visie voor een post-islamitisch Iran uiteengezet, terwijl de landelijke protesten tegen de regering hun derde week ingaan.

In een videoboodschap van vier minuten, die donderdagochtend (Teheraanse tijd) op sociale media werd gepubliceerd en in het Engels was met Perzische ondertitels, verklaarde de oudste zoon van de laatste sjah, Mohammad Reza Pahlavi, die pleit voor een seculier, democratisch systeem na de Islamitische Republiek, dat een “vrij Iran” zijn nucleaire programma en steun aan terrorisme zal opgeven, de betrekkingen met de Verenigde Staten zal normaliseren en Israël “onmiddellijk” zal erkennen.

Aan al onze vrienden over de hele wereld,
Onder het juk van de Islamitische Republiek wordt Iran in jullie gedachten geassocieerd met terrorisme, extremisme en armoede. Het echte Iran is een ander Iran. Een mooi, vredelievend en bloeiend Iran.
Het is het Iran dat bestond vóór de… pic.twitter.com/IhK6ZRYDY0
— Reza Pahlavi (@PahlaviReza) January 15, 2026

“Aan al onze vrienden over de hele wereld”, begon de 65-jarige dissident, die in Virginia woont, en beschreef de Islamitische Republiek als een onderdrukkend regime dat Iran tot een wereldwijd symbool van terrorisme, extremisme en armoede heeft gemaakt. Hij stelde daar de naar zijn mening “ware” identiteit van het land tegenover: een mooi, vredelievend en welvarend land, zoals het bestond vóór de islamitische revolutie van 1979 – en dat weer tot leven zou komen zodra het clericale regime zou vallen.

Vervolgens legde Pahlavi uit hoe een “vrij Iran” zich ten opzichte van de wereld zou positioneren. Na de val van de mullahs zou “het nucleaire militaire programma van Iran worden beëindigd” en zou “de steun aan terroristische groeperingen onmiddellijk worden stopgezet”, zei hij. Bovendien zou het land “samenwerken met regionale en mondiale partners om terrorisme, georganiseerde misdaad, drugshandel en extremistisch islamisme te bestrijden”.

Een democratisch Iran zou “optreden als vriend en stabiliserende kracht in de regio” en “een verantwoordelijke partner voor de mondiale veiligheid” zijn, met genormaliseerde betrekkingen met de Verenigde Staten en onmiddellijke erkenning van Israël. Teheran zou ook proberen de Abraham-akkoorden uit te breiden tot de “‘Cyrus-akkoorden’, die een vrij Iran, Israël en de Arabische wereld samenbrengen”, voegde hij eraan toe.

Cyrus de Grote was de stichter van het Achaemenidische Rijk in de 6e eeuw v.Chr., bekend om zijn verreikende veroveringen, zijn relatief tolerante heerschappij en zijn rol bij de terugkeer van de in ballingschap levende Joden naar Jeruzalem.

Pahlavi beloofde ook dat Iran na de regimewisseling – uitgerust met aanzienlijke olie- en gasreserves – “een betrouwbare energieleverancier voor de vrije wereld” zou worden, met een transparant beleid en voorspelbare prijzen. Het land zou internationale normen voor de bestrijding van witwassen en corruptie overnemen en een van de “laatste grote, nog onontgonnen markten ter wereld” openstellen voor handel, investeringen en innovatie, zodat “kansen het isolement zouden vervangen”, aldus de kroonprins. Deze veranderingen zouden “de regio en de wereld ten goede komen” en een vrij Iran tot “een kracht voor vrede, welvaart en partnerschap” maken.

Trump uit twijfels over de vooruitzichten van Pahlavi

De Amerikaanse president Donald Trump heeft zijn bedenkingen geuit over de vraag of de Iraanse bevolking van meer dan 90 miljoen mensen Pahlavi als hun leider zou accepteren, maar gaf toe dat het regime van de ayatollahs zou kunnen instorten.

“Hij lijkt erg aardig, maar ik weet niet hoe hij zich in zijn eigen land zou handhaven”, zei de Amerikaanse president woensdag tegen Reuters. “En we zijn nog lang niet op dat punt.”

De president voegde eraan toe: “Ik weet niet of zijn land zijn leiderschap zou accepteren, en zeker – als dat zo zou zijn, zou ik dat prima vinden.”

Onafhankelijke peilingen wijzen erop dat de steun voor het herstel van de monarchie in Iran weliswaar aanzienlijk is, maar nog steeds een minderheidsstandpunt blijft: ongeveer 19 tot 21 procent is voorstander van een of andere vorm van monarchie, terwijl een groter deel de voorkeur geeft aan een seculiere republiek of twijfelt.

De royalistische slogan “Javid Shah” (“Lang leve de sjah”) was tijdens de huidige protestgolf veelvuldig te horen – gescandeerd in steden als Teheran, Kermanshah en Bandar Abbas en versterkt door talrijke video’s die vanuit Iran en door activisten in de diaspora werden verspreid.

Trump zei dat het mogelijk is dat de regering in Teheran ten val komt als gevolg van de protesten, maar voegde eraan toe dat “elk regime kan falen” en noemde de komende fase, ongeacht de uitkomst, “een interessante tijd”.

De president heeft adviseurs laten weten dat hij in het geval van een Amerikaanse militaire aanval op Iran een snelle en beslissende slag tegen het regime wil en geen langdurig conflict, meldde NBC News donderdag.

Onder verwijzing naar een Amerikaanse functionaris en personen die bekend zijn met interne discussies, meldde NBC dat het nationale veiligheidsteam van Trump hem niet had verzekerd dat de regering in Teheran snel zou vallen na een Amerikaanse aanval. Dit wakkert de bezorgdheid aan over Iraanse vergeldingsmaatregelen en de beperkte Amerikaanse middelen in de regio.

“Als hij iets doet, wil hij dat het definitief is”, aldus een van de bronnen.

De grootste protesten sinds 2009 hebben zich over heel Iran verspreid, waarbij demonstranten de straten van Teheran, Mashhad en andere steden vullen. De onrust in het hele land werd veroorzaakt door een galopperende inflatie en de ineenstorting van de rial, die is gedaald tot ongeveer 1,46 miljoen per dollar. Wat begon als woede over de prijzen en een instortende munt, is uitgegroeid tot openlijke eisen om een einde te maken aan het clericale bewind; stakingen hebben markten en winkels in economische centra lamgelegd.

Duizenden mensen zijn tijdens de demonstraties gedood, gewond geraakt of gearresteerd; de schattingen van het aantal doden variëren van 2.000 tot 20.000.

De onrust valt in een periode waarin het Iraanse leiderschap worstelt met langdurige Amerikaanse sancties en de “snapback” van de VN, die nucleaire maatregelen opnieuw van kracht heeft gemaakt, evenals met toenemende druk op de water- en energiesystemen van het land. Israëlische en Amerikaanse aanvallen op Iraanse nucleaire en energie-installaties in juni 2025 hebben aanzienlijke schade aangericht en de toch al kwetsbare energiesituatie in Teheran verder verslechterd.