Ongezuurd brood bedreigt regering Bennett-Lapid

door Tsvi Sadan

Ligt Netanyahu’s terugkeer aan de macht in het verschiet, nadat Yamina parlementariër Idit Silman overliep naar het kamp van Netanyahu, waardoor Bennett in de Knesset niet langer de meerderheid heeft?

Rechtse Israëlische kiezers vieren de nieuwe breuk in de regering Bennett na de afvallige coalitiegenoot Idit Silman naar de oppositie, en de roep om Benjamin Netanyahu's terugkeer aan de macht. Foto: Olivier Fitoussi / Flash90

Idit Silman was tot afgelopen woensdag de leider van de coalitie-partijen in het Israëlisch parlement, de Knesset. Haar abrupte vertrek naar de oppositie, kwam als een complete verrassing, en laat Naftali Bennett’s Yamima-partij achter met slechts vijf zetels in de Knesset.

De rechtse achterban van deze partij zag de leden van hun volksvertegenwoordigers na de vorming van een ‘eenheidsregering’ als regelrechte verraders die de macht verkozen boven Israëls bestaansreden: het zionisme met als profetische visie om het Joodse volk te herstellen in hun oude thuisland.

Nadat deze regering had besloten de islamitische Ra’am-partij op te nemen, hadden zelfs enkelen de moed om de regering van Bennett ‘de eerste antizionistische regering in Israël’ te noemen.

Maar na verloop van tijd werd met enige tegenzin de situatie getolereerd en beschouwde men de Yemina-ministers nog steeds als zionisten.

Bennett en minister van Buitenlandse Zaken Yair Lapid proberen nu met kunst- en vliegwerk hun ‘eenheidsregering’ aan de macht te houden zonder een meerderheid in de Knesset. (Foto: Marc Israel Sellem / POOL)

Wat Silman uiteindelijk opbrak, was de kwestie van de matza, het ongezuurde brood. Volgens de “Hametz (zuurdesem) wet”, die in 1986 werd uitgevaardigd, is het tijdens het zevendaagse Pesach bedrijven verboden om producten op basis van gist te verkopen, of zelfs maar uit te stallen. Dit houdt uiteraard ook brood in, maar alle wat er zijdelings verband mee houdt, van whisky tot cornflakes. Deze wet geldt niet voor plaatsen waar de meerderheid niet uit Joden bestaat, dat wil zeggen moslim- en christelijke steden of buurten zoals Jaffa.

Deze wet gaf legitimiteit aan de wijdverbreide praktijk van de Joden vast om zich strikt te houden aan het gebod: “Zeven dagen lang moeten er ongezuurde broden gegeten worden. Wat gezuurd is, mag bij u niet gezien worden, ja, geen zuurdeeg mag er in heel uw gebied bij u gezien worden” (Exodus 13:7). Waarom Joden dit gebod in acht nemen en anderen niet, kan hier niet worden beantwoord. De wet verbiedt ook om gezuurde producten in supermarkten, kiosken en buurtwinkels uit te stallen. Daarom worden schappen met deze producten met witte plastic vellen afgedekt. Ze laten het niet zien, noch verkopen ze het. Legerbasissen worden methodisch ontdaan van elk spoor van gezuurde producten. Ook ziekenhuizen mogen geen niet-kosjere maaltijden serveren tijdens Pesach; het is alle bezoekers, zowel Joden als niet-Joden, verboden brood in welke vorm dan ook mee te nemen in het gebouw.

Er moet opgemerkt worden dat soortgelijke beperkingen ook gelden voor Joden en christenen tijdens de islamitische heilige vastenmaand Ramadan. Zo is het Joden verboden voedsel of waterflessen mee te nemen naar de Tempelberg of een andere heilige plaats waar moslims samenkomen.

Idit Silman, die lid is van de coalitie, zei dat ze de aanvallen van de huidige regering op Israëls zionistische basis niet langer kon verkroppen. Intussen heeft ex-president Netanyahu beloofd haar Silman te benoemen tot minister van Volksgezondheid, als hij bij een volgende verkiezing wint. (Foto: Yonatan Sindel / Flash90)

De “zuurdesemwet” heeft moslims of christenen die in Israël wonen nooit gehinderd. De seculiere Joden hadden er echter wel last van en vonden het vervelend dat zij gedwongen werden zich te houden aan iets waar zij minder om geven. Deze wet vertegenwoordigde wat zij zien als religieuze dwang die hun vrijheid beperkt.

En, hoe klein ze ook zijn, organisaties die geacht worden de seculiere achterban te vertegenwoordigen, gingen op twee punten in beroep bij het Hooggerechtshof, tegen de beperkingen die werden opgelegd op legerbases en ziekenhuizen. Over de legerbases heeft het Hof nog geen beslissing genomen, maar één rechter sprak voor zijn beurt, toen hij de “zuurdesemwet” denigrerend het “zevendaags matza-dieet” noemde.

Wat voor Silman de druppel was die de emmer deed overlopen, was de beslissing van het Hooggerechtshof uit 2020 met betrekking tot ziekenhuizen. In tegenstelling tot wat de wet zegt, beslisten de rechters dat bezoekers in de ziekenhuizen alles mogen meenemen wat ze willen, brood inbegrepen. Dit besluit werd in de praktijk genegeerd, totdat op 6 maart jl. minister van Volksgezondheid Nitzan Horowitz besloot het uit te voeren. Horowitz is van de kleine Meretz partij, en ziet Pesach als niet meer dan een sociale gebeurtenis. Hij had er geen moeite mee om zijn wereldse opvattingen aan de meerderheid op te dringen.

Maar dit was precies één anti-Joodse stap te veel voor Silman en veel van haar mede-gelovigen. In haar ontslagbrief uit de coalitie (niet uit de partij) schreef ze onder meer: “Ik kan de aantasting van waarden en symbolen die wezenlijk en juist zijn, niet langer verdragen. Het is tijd om een nieuwe route uit te stippelen. Om te proberen een nationale, Joodse, Zionistische regering te vormen.

Het vertrek van Silman betekent dat deze regering, noch het Jodendom, noch het Zionisme vertegenwoordigt. Het betekent ook dat degenen die deze regering ervan beschuldigden antizionistisch te zijn, al die tijd gelijk hadden.

Als deze regering valt, valt zij alleen vanwege de vraag of Israël een Joodse staat moet zijn of gewoon een democratische staat. Deze hele kwestie had nooit plaatsgevonden als de meerderheid van de Israëli’s naar behoren vertegenwoordigd zou zijn in ons parlement.

Israel Today nieuwbrief

Dagelijks nieuws

Gratis in uw mailbox

Israel Heute Newsletter

Tägliche Nachrichten

FREI in Ihrer Inbox