Nobelprijswinnaar Aumann is voor justitiële hervorming

Professor Robert Israel Aumann is een wiskundige die in 2005 de Nobelprijs voor Economie won voor zijn werk in de speltheorie. Zijn betoog refereert naar de gerechtelijke revolutie die drie decennia geleden door voormalig opperrechter Aharon Barak in gang werd gezet en waarbij de bevoegdheden van het Hooggerechtshof aanzienlijk werden uitgebreid.

“De huidige inspanningen zijn erop gericht de situatie te herstellen naar wat ze was vóór de revolutie van Barak, toen hij de bevoegdheden op vele manieren sterk uitbreidde,” legde Aumann uit. “Barak introduceerde het concept van redelijkheid, dat zegt dat als het Hooggerechtshof een regeringsmaatregel of een wet van de Knesset onredelijk acht, het gewoon kan zeggen dat het onredelijk is en het daarom nietig kan verklaren.” Aumann vertelde Yoni Kempinski hoe Barak hem ooit vertelde dat de rechters van het Hooggerechtshof zijn als de mensen die de Talmoed hebben geschreven, omdat Barak vindt dat zij zowel wetgever als rechter zijn.

“Hij heeft inderdaad gelijk dat onze wijzen van de Talmoed zowel wetgevers als rechters waren, maar het punt is dat we hier in Israël geen theocratie hebben, we hebben niet het soort regering dat ten tijde van de Talmoed bestond. We hebben een democratie, en in een democratie zijn het de gekozen vertegenwoordigers die de wetten maken en de rechters die volgens die wetten oordelen.

Terwijl de demonstranten waarschuwen voor een “dictatuur”, zegt hij dat de situatie juist het tegenovergestelde is. “De voorstanders van justitiële hervorming zeggen: ‘We zijn het zat dat de rechterlijke macht zich bemoeit met omstreden, ideologische zaken’,” zegt hij. “Het Hooggerechtshof moet niet beslissen over ideologische kwesties. Het Hooggerechtshof is er om te oordelen volgens de wet.”

Een ontmoeting met de Israëlische wetenschappers die de afgelopen tien jaar een Nobelprijs hebben gewonnen. De andere drie Nobelprijswinnaars zijn allemaal tegen de wettelijke hervormingen.

Aumann bagatelliseerde ook beweringen van hoge ambtenaren van het ministerie van Financiën dat de wettelijke hervormingen de economie zullen schaden, en legde uit dat hun publieke voorspellingen van Israëls economische ondergang, en niet de hervorming zelf, eerder een angstige publieke reactie zullen uitlokken die zal leiden tot een terugval in de economie. “De discussie in Israël is uniek omdat niemand het heeft over de eigenlijke inhoud van de justitiële hervorming, over de wetgeving,” zegt Aumann. Hij vraagt zich af waarom de mensen die beweren dat de economie gekwetst zal worden, nooit ingaan op specifieke hervormingen waarvan zij beweren dat ze het land financieel zullen schaden.

“Op korte termijn zal de economie lijden, maar dat komt niet door de justitiële hervorming. Het is omdat mensen zeggen dat de economie zal lijden en de economie is erg kwetsbaar. Als mensen in de toekomst moeten kijken om te beslissen of ze gaan investeren, en als economen een achteruitgang van de economie voorspellen, zullen mensen niet investeren. Dat komt niet door de hervorming, maar door wat ze van economen horen.” Volgens hem zijn de sombere voorspellingen van economen “onverantwoordelijk en nergens op gebaseerd”.

“Ze zijn onverantwoordelijk omdat de voorspelling zal leiden tot een self-fulfilling prophecy en dat kan daadwerkelijk gebeuren. Maar ik denk dat slimme investeerders zullen wachten tot ze denken dat de economie de bodem heeft bereikt en dan zullen ze investeren en zal er weer een grote opleving in de Israëlische economie komen omdat de voorspellingen volledig ongegrond zijn en de economie zelf robuust is. Als de hervorming een effect heeft op de economie, zal dat positief zijn, want het Hooggerechtshof is zeer activistisch.” Hij merkte op dat niet alleen door de Knesset aangenomen wetten en door regeringsambtenaren en ministers genomen besluiten worden betwist, maar ook door mensen gesloten contracten.

Hij voorspelt dat de economie een periode van groei zal doormaken nadat de gerechtelijke hervormingen zijn goedgekeurd. “Ik zeg dit al jaren: Een activistisch rechtssysteem, een activistische rechterlijke macht, is slecht voor de economie. Ik denk dat mensen zullen zien dat er geen schade is aangericht aan de economie en dat ze weer zullen investeren en dat er een grote bloei zal zijn.”