Nieuwe inzichten in het vloektablet afkomstig van de berg Ebal

Miljoenen Joden en christenen zijn er zeker van dat de Israëlitische leider Jozua ooit een altaar bouwde op de berg Ebal. Een loden tablet dat op die plaats is ontdekt, bevat de oudste Hebreeuwse tekst die ooit in het land Israël is gevonden, alook de naam van God. Aldus een vrijdag gepubliceerd wetenschappelijk artikel.

Het onderzoek van het kleine 3.200 jaar oude zogenaamde vloektablet, dat ruim twee jaar geleden werd ontdekt op de berg Ebal in Samaria, zal waarschijnlijk het debat in de archeologische gemeenschap over de vondst weer doen oplaaien. Het zou kunnen bewijzen dat de Israëlieten destijds konden lezen en schrijven, en het zou licht kunnen werpen op de datum van de Exodus uit Egypte.

“De tekst is de oudste Hebreeuwse tekst die binnen de grenzen van het oude Israël is gevonden, met minstens twee eeuwen,” aldus het artikel in Heritage Science.

“Het belangrijkste hier is dat we bewijs hebben van Hebreeuws schrift in Israël, vroeger dan eerder gedacht. Evenals de vermelding van twee namen van de Hebreeuwse God. Allemaal op de plaats waar Jozua volgens de Bijbel een altaar bouwde”, vertelde Scott Stripling (rector Bible Seminary in Katy, Texas) die het tablet ontdekte aan JNS in een telefonisch interview.

Het vloektablet gevonden op de berg Elbal.

Het gevouwen, 2 centimeter vierkante loden tablet werd in december 2019 gevonden bij het onderzoeken van afgedankt materiaal van een opgraving die meer dan drie decennia eerder werd geleid door Adam Zertal (1936-2015), een professor aan de Universiteit van Haifa.

Zertal leidde de opgraving bij de ruïnes van het oude Sichem tussen 1982 en 1989, op de plaats waar zich volgens hem twee altaren uit de Late Bronstijd II en de IJzertijd I bevonden.

Het Boek Jozua vermeldt dat Mozes’ opvolger als leider een altaar oprichtte op de berg Elbal als onderdeel van een ceremonie ter vernieuwing van het verbond, kort nadat de Israëlieten uit Egypte naar Kanaän waren teruggekeerd.

De plaats staat bekend uit het Vijfde Boek van Mozes als de plaats van vervloeking.

Het tablet kwam tevoorschijn uit een stapel stenen die was achtergebleven bij de oorspronkelijke opgraving, een gebruikelijke procedure na opgravingen waarbij oude stenen die met vuil zijn bedekt, worden gewassen. Deze methode, die voor het eerst in Jeruzalem werd gebruikt voor vondsten van de Tempelberg, wordt niet als even wetenschappelijk beschouwd als een opgraving, hoewel het voorwerp in dit geval op locatie werd gevonden.

Geannoteerde lijntekening van de inscriptie op “Inner B”. Tekening en aantekeningen door Gershon Galil

Nat zeven

Stripling, die eerder had deelgenomen aan het Temple Mount Sifting Project in Jeruzalem, zei in het interview dat toen hij het zeefproject op de Ebalberg begon, hij alleen een “saai methodologisch artikel” wilde schrijven over het gebruik van de nieuwe technologie van het nat zeven van opgravingspuin.

“Het tablet zou niet gevonden zijn zonder nat zeven,” zei hij. “Eerst leek het op een stuk steen bedekt met vuil. Pas toen we het gewassen hadden, kwam het aan het licht.”

Het tablet, dat onderzoekers dateren van 1400-1200 voor Christus, kon niet worden geopend zonder het te beschadigen, dus maakte een team van deskundigen in Praag röntgentomografieën en gedetailleerde foto’s die een oude vloek onthulden in een proto-alfabetisch schrift, aldus het artikel, getiteld “U bent vervloekt door de God YHW: een vroege Hebreeuwse inscriptie van de berg Ebal”.

Het artikel bevat afbeeldingen en scans van de inscripties zodat andere geleerden ze kunnen bestuderen.

De inscriptie bevat niet minder dan 48 letters, en de vloek staat aan de binnen- en buitenkant van het tablet.

“Je bent vervloekt door de God YHW, vervloekt. Je zult vervloekt sterven – vervloekt zul je zeker sterven. Vervloekt ben je door YHW vervloekt,” luidt een vertaling van de binnenste inscriptie, aldus het artikel.

“Wat we meer dan een jaar geleden vermoedden, hebben we nu gestaafd met ons onderzoek,” zei Stripling.

Het vroegste Hebreeuwse schrift dat tot nu toe is gevonden – de ostracon van Khirbet Qeiyafa, gevonden bij opgravingen in de oude vestingstad bij de centraal Israëlische stad Beit Shemesh – is gedateerd op 1000 v.Chr., dus de inscriptie op dit tablet is 200 tot 400 jaar ouder, aldus Stripling. Het gebruik van het Hebreeuwse woord voor God is ook 500 tot 600 jaar ouder dan de oudste inscriptie die eerder in Israël werd gevonden, voegde hij eraan toe.

Geleerden dateren de Exodus uit Egypte in de 13e of 12e eeuw voor Christus, zei Stripling, hoewel de datering op dit tablet suggereert dat het eerder was.

“Wij vonden een Hebreeuwse inscriptie van een vloek op de Vervloekingsberg,” zei Peter van der Veen (universitair hoofddocent Johannes Gutenberg Universiteit Mainz/Duitsland en epigraficus) die de inscriptie voor de studie bekeek. “Ik denk dat de conclusie die we vorig jaar trokken nu wordt bevestigd door een grondiger onderzoek,” zei hij.

Een tweede deskundigenrapport over de buitenste inscriptie zal volgend jaar worden gepubliceerd, gevolgd door een internationale conferentie over de vondst.