Idit Silman: “Netanyahu was geschokt, maar ik heb er vrede mee”

Coalitie-overloper legt uit waarom ze “uitholling van Joodse identiteit” onder huidige regering niet langer kon verkroppen.

Door Ryan Jones | | Onderwerpen: Knesset, politiek
Rechtse kiezers riepen eerder deze week Idit Silman op om "zichzelf te verlossen met een enkele daad". In hun ogen deed ze dat dagen later door over te lopen naar Netanyahu's oppositie. Foto: Olivier Fitoussi / Flash90

Het was onvermijdelijk. Om de huidige eenheidsregering van Israël te vormen met zoveel totaal verschillende politieke partijen was sowieso een opmerkelijke prestatie. Velen hadden het al voorspeld, het kon gewoon niet lang blijven duren.

In het begin kwamen de rechtse, linkse, islamitische en centrumpartijen overeen om gevoelige kwesties te vermijden, en zich vooral te concentreren op de bredere kwesties, zoals het aannemen van algemeen aanvaardbare nationale begrotingen en het bestrijden van COVID-19.

Maar dat was gemakkelijker gezegd dan gedaan.

Voor veel van deze partijen maken juist de gevoelige kwesties deel uit van hun DNA. Dat zijn juist de kernpunten van hun politieke identiteit.

Neem bijvoorbeeld de manier waarop zij denken over de Bijbelse betekenis van de omstreden gebiedenen Judea en Samaria. De partij van premier Naftali Bennett, Yamina, wordt gezien als de “partij van de kolonisten”, de vertegenwoordiger en voorvechter van de honderdduizenden Joden die in Judea en Samaria wonen.

Maar in het afgelopen jaar heeft premier Bennett zich aangepast aan terminologie van zijn meer linkse coalitiepartners, en heeft ook hij het over “de Westelijke Jordaanoever”.

Idit Silman, – de ‘overloper’ uit de Yamina-partij van Bennet, noemde juist deze verandering de aanleiding voor haar overstap naar Likoed, de oppositiepartij van Benjamin Netanyahu. Die overigens net zo verrast was als de coalitiepartijen binnen de Knesset.

Silman vertelde het Hebreeuws-talige nieuwsportaal Zman Yisrael dat ze de “erosie van de Joodse identiteit niet langer kon verkroppen. Ik zag het keer op keer. Daarna komt de erosie van waarden. Premier Bennett die praat over de ‘Westbank’, wow. Als ik voor de ‘Westelijke Jordaanoever’ zou zijn, sloot ik me wel aan bij Yesh Atid”, de centrumpartij van minister van Buitenlandse Zaken Yair Lapid.

Ze zei verder dat de in de pers breed uitgemeten ruzie met minister van Volksgezondheid Nitzan Horowitz (van de ultra-seculiere Meretz partij) over het toestaan van hametz (zuurdesem) in openbare ziekenhuizen tijdens Pesach gewoon de druppel was die de emmer deed overlopen.

Het schrift stond op de muur

Het was een nobel idee om partijen met verschillende opvattingen en ideeën samen te brengen om gezamenlijk het land te besturen, hoewel sommigen het zien als niets meer dan een machtsgreep. Uiteindelijk maakt het niet uit, want het zou nooit werken, zeker niet op lange termijn.

Er is geen manier om de bovengenoemde gevoelige kwesties voor altijd te vermijden, vooral niet in de Joodse staat, en geen van de partijen zou ooit compromissen gaan sluiten over de kernpunten van hun partijprogramma.

Neem alleen al het verschil tussen Yamina en Meretz: De eerste ziet Judea en Samaria als het goddelijke erfdeel van het Joodse volk. Meretz daarentegen ziet de Joodse aanwezigheid daar als een illegale bezetting.

Die twee standpunten zijn niet met elkaar te verenigen. Evenmin is het standpunt van de rechtse partijen dat de Joodse traditie en religie de wetten van de staat moeten leiden, te rijmen met de linkse opvatting dat dit neerkomt op “religieuze dwang” die met wortel en tak moet worden uitgeroeid als Israël een democratische staat wil zijn.

Wat nu?

Met Silmans vertrek naar de oppositie heeft Bennetts regering haar meerderheid van één zetel in de Knesset verloren. De vrees bestaat nu dat nog meer leden van de Yamina-partij het voorbeeld van Silman zullen volgen, zodat de premier met een parlementaire minderheid achterblijft.

De huidige mogelijkheden zijn:

  1. De regering hobbelt door tot maart 2023, wanneer de volgende nationale begroting moet worden goedgekeurd. Dat zal vrijwel onmogelijk zijn, en de Knesset zal automatisch worden ontbonden, met nieuwe verkiezingen tot gevolg.
  2. Nieuwe verkiezingen worden nu uitgeschreven, vrijwillig of als gevolg van een motie van wantrouwen. Maar volgens de opiniepeilingen zal de uitslag vergelijkbaar zijn met die van de vorige verkiezingen, zodat geen van de partijen een duidelijke weg naar meerderheidsbestuur heeft.
  3. De rechtse partijen die momenteel in de eenheidsregering zitten, zetten hun minachting voor Netanyahu opzij en vormen samen met Likoed nu een nieuwe regering, binnen de huidige Knesset.

Silman gelooft dat die derde optie nu een mogelijkheid is.

Twee van de rechtse partijen in de regering, Bennetts Yamina en de New Hope-partij van minister van Justitie Gideon Sa’ar, waren erop gericht Netanyahu de macht te ontnemen. Maar nu, een jaar na de eenheidsregering, blijkt uit opiniepeilingen dat beide partijen bij nieuwe verkiezingen moeite zullen hebben om de kiesdrempel te halen.

De rechtse kiezers lijken te denken dat geen van beide partijen het waard is om hen te blijven vertegenwoordigen. Als men zou moeten gokken, is dit waarschijnlijk te wijten aan dezelfde redenen die Silman ertoe hebben gebracht uit de coalitie te stappen, namelijk een uitholling van de zionistische fundering van de Joodse staat Israël.

Het ten val brengen van wat veel rechtse kiezers zien als een onwettige linkse regering en het helpen oprichten van een rechtse regering met een stevige meerderheid zou zowel Yamina als New Hope hun geloofwaardigheid en steun kunnen teruggeven.

Zal dit gebeuren? Moeilijk te zeggen. Zowel Bennett als Sa’ar hebben eerder volgehouden dat hun eigen persoonlijke politieke overleving hen niet veel zorgen baart. De tijd zal leren hoe trouw ze aan die belofte zijn.

Israel Today nieuwbrief

Dagelijks nieuws

Gratis in uw mailbox

Israel Heute Newsletter

Tägliche Nachrichten

FREI in Ihrer Inbox