Leden“Joden zijn hier niet welkom” – Een Duitse winkel en oude geesten

Een paar dagen geleden hing er een bord in de etalage van een klein winkeltje in Flensburg. Daarop stond in volledige lengte:

“Joden zijn hier niet welkom. Niets persoonlijks. Geen antisemitisme. Ik kan jullie gewoon niet uitstaan.”

De winkeleigenaar rechtvaardigde de maatregel als protest tegen de acties van Israël in de Gazastrook. Het had niets met antisemitisme te maken, beweerde hij. Maar wie deze woorden leest en de Duitse geschiedenis kent, blijft versteld staan. Want zo is het precies begonnen: met bordjes die Joden de toegang tot winkels, restaurants, openbare instellingen of theaters verboden. Destijds stond er vaak in grote letters: “Joden ongewenst.” Of: “Joden eruit!” Dat we in 2025 weer zulke zinnen op Duitse straten moeten lezen, toont aan dat we niets hebben geleerd – of misschien te weinig.

De reacties in de politiek en de samenleving lieten niet lang op zich wachten. De antisemitisme-commissaris van de Duitse regering, Felix Klein, sprak van “antisemitisme in zijn puurste vorm”. Lokale politici spraken hun ontzetting uit, de politie onderzoekt of er sprake is van strafbare opruiing....