Jezus neemt Zijn discipelen mee naar een verboden plaats

Deel 6 in onze spannende nieuwe serie die je meeneemt door de “Wereld van de Bijbel” om de context en de lessen van de Schrift beter te begrijpen.

Door David Lazarus | | Onderwerpen: Wereld van de Bijbel

En toen Hij aan de overkant was gekomen, in het land van de Gergesenen, kwamen twee mensen die door demonen bezeten waren, Hem tegemoet; zij kwamen uit de grafspelonken en waren zeer gevaarlijk, zodat niemand langs die weg voorbij kon gaan. (Mattheüs 8:28)

Na te hebben gewoond tussen de vissersdorpen aan de oostelijke oevers van het Meer van Galilea, vaart Jezus naar de overkant van het meer, naar de streek die tegenwoordig bekend staat als de Golan Hoogvlakte. Langs de steile hellingen van deze hoogten met uitzicht op de zee lag een streek die het land van Gergesenes of Gadarenes werd genoemd, een deel van de oude Decapolis, tien hellenistische steden waar Romeinse burgers de varkens hoedden in dit verslag. Tegenwoordig wordt de stad geïdentificeerd met een gehucht op een bergtop ten zuiden van de rivier de Yarmuk ten oosten van de Jordaan.

De graven die worden genoemd zijn grotten in de rotsen die kenmerkend zijn voor begraafplaatsen in de Hellenistische en Romeinse periode. Deze grotten boden een gemakkelijk onderkomen voor verstotelingen, waaronder geestelijk gestoorden, en waren uitstekende schuilplaatsen omdat slechts weinigen in de oudheid begraafplaatsen durfden te bezoeken.

Graf uit de 1e eeuw na Christus ontdekt bij de verbreding van een snelweg in het noorden van Israël. Foto: Shutterstock

En Hij [Jezus] zei tegen hen: Ga. En zij gingen uit hen weg en trokken in de kudde varkens; en zie, de hele kudde varkens stortte van de steilte af de zee in, en zij stierven in het water. (Mattheüs 8:32)

Het fokken van varkens was in de oudheid een zeer winstgevende zaak. Varkensvlees werd niet alleen ter plaatse geconsumeerd, maar kon ook worden gezouten en verkocht aan het Romeinse leger. De heidenen die in Decapolis woonden, fokten grote kudden varkens of zwijnen in de Golan.

Gezien de Joodse afkeer van varkensvlees en varkens, zoals voorgeschreven door de Torah, verafschuwden de Joden die in de buurt van dit gebied woonden deze praktijk, en het is verrassend om te zien hoe Jezus zijn volgelingen over de wateren naar deze “onreine” plaats leidt, waar we hen aantreffen rondlopend op wat velen beschouwden als een spookbegraafplaats.

Mattheüs’ beschrijving van de steile klippen die naar het Meer van Galilea afdalen, vanwaar Gadarene de oever bereikt, maakt het verhaal van de kudde die zich in het water stort levendig en illustreert Mattheüs’ kennis van de plaatselijke topografie.

Uitzicht op de steile oevers van de Golan Hoogvlakte vanuit een vissersdorp bij Capernaum. Foto: Shutterstock

Mattheüs vertelt ons later hoe Jezus teruggaat naar deze streek aan de overkant van de zee, vanuit Kapernaüm en de Joodse vissersdorpen, om zijn volgelingen een bijzondere les te leren (Mattheüs 15:29-39). Jezus was net teruggekeerd uit Tyrus en Sidon (vs 21), een andere vreemde streek tegenwoordig in Libanon, waar hij de demonen uitdreef van een Kanaänitische vrouw (hadden alleen heidenen demonen?). Hoe dan ook, vandaar keert hij terug naar de woestijn van de Golanhoogten waar we een “menigte zieken en kreupelen aan zijn voeten vinden liggen”.

Deze menigten uit de Decapolis hebben lange afstanden afgelegd in droog en winderig terrein om bij Jezus te zijn, en toch bleven zij Hem drie dagen volgen met niets te eten. Tenslotte “heeft Hij medelijden met de menigte” en produceert op wonderbaarlijke wijze genoeg vis en brood om de “4000 mannen naast vrouwen en kinderen” die hem volgden te voeden.

Hij vraagt de menigte te gaan zitten en draagt de discipelen op de broden en de vissen uit te delen. Hoe voelden deze Joodse vissers, of zelfs Mattheüs de tollenaar, zich neergebogen om deze hongerende, berooide en uitgehongerde heidenen te voeden? Hoe zagen deze kreupelen, blinden, gedemoniseerde of gestoorde mensen eruit, of hoe roken ze, nadat ze zich drie dagen lang zonder voedsel over de Golanhoogten hadden gesleept?

Misschien meer dan bij welke andere gebeurtenis dan ook, krijgen de discipelen hier in de praktijk te zien hoe ver Jezus hen uit hun comfortzone roept. Een ervaring die ze niet snel zouden vergeten, zoals Matteüs zich herinnert.

Vroege Byzantijnse christenen bouwden kerken aan de oevers van het Meer van Galilea om de bediening van Jezus te herdenken. Deze kerk herinnert aan de gebeurtenis van de “broden en vissen”, die de discipelen van Jezus op de proef stelden door hen ver buiten hun comfortzone te brengen. Foto: Rishwanth Jaypaul/Flash90

Een blik op de Golan Hoogvlakte vandaag

Dit gebied staat nu volledig onder Israëlisch gezag, hoewel er nog steeds wilde zwijnen rondzwerven op de Golan Hoogvlakte. Vóór de Zesdaagse Oorlog bestookten Syrische troepen, gestationeerd langs de kliffen die uitkijken over het Meer van Galilea, Israëlische boeren die in de kibboetsen werkten en Joodse vissers in Galilea met ballistisch mortiervuur. Toen Israël de regio in 1967 veroverde, wierpen zij de Syriërs terug naar Damascus.

Sindsdien heeft Israël 27 landbouwnederzettingen gesticht op het eens zo kale, winderige bergplateau. De verschillende hoogte, het klimaat, de hoeveelheid neerslag en de vruchtbare basaltbodem hebben de Joodse boeren in staat gesteld indrukwekkende oogsten te produceren. De meest voorkomende zijn loofbomen, citrusvruchten, subtropische boomgaarden, wijn- en olijfgaarden, bloemen en veldgewassen. Uit de vele wijngaarden op de Golan worden ook wijnen van hoge kwaliteit geproduceerd, die op markten over de hele wereld worden verkocht en zelfs prestigieuze prijzen hebben gewonnen in internationale wedstrijden.

Andere karakteristieke takken van landbouw op de Golan zijn melkveehouderijen, vleesvee, pluimvee, kalkoenen, honingbijen en nog veel meer. De boeren van de Golan telen ongeveer 30% van de nationale opbrengst aan appels, kersen, peren en mango’s. De vleesproductie van de Golan is eveneens goed voor 30% van de nationale productie. De Golan produceert ongeveer 95 miljoen liter melk in honderd melkschuren – ongeveer 9% van de hoeveelheid melk die in Israël wordt geproduceerd.

Koeien grazen in de Golan Hoogvlakte. Foto: Abir Sultan/Flash 90

Terug naar de (Joodse) beschaving

En Jezus trok rond in al de steden en dorpen en gaf onderwijs in hun synagogen. (Mattheüs 9:35)

Terug in Kapernaüm gaat Jezus op weg om steden en dorpen in Galilea te bezoeken, waarvan er, volgens Josephus, niet minder dan 204 waren. Elke Joodse stad en elk Joods dorp had een synagoge, een plaats waar de mensen op Sjabbat bijeenkwamen, wat het voor Jezus ideaal maakte om zijn leer te verspreiden.

De synagoge (beth ha-knesseth in het Hebreeuws, d.w.z. het “huis van samenkomst”) werd een fundament van het Joodse leven tijdens de Babylonische ballingschap, waar zij de plaats innam van de verwoeste Tempel. Het diende als een ontmoetingsplaats voor de Joden in de diaspora, waar de Torah kon worden gelezen en onderwezen. Met de Terugkeer naar Sion verspreidden de synagogen zich over het Land Israël en werden zij een steunpilaar in het universele Jodendom.

Ruïnes van de oude synagoge in Baram bij de Libanese grens. Foto: Creative Commons

Volgens de rabbinale wet moest elke gemeenschap een synagoge hebben binnen een “sabbatswandelafstand”. Deze werden gewoonlijk gebouwd op het hoogste punt van een nederzetting, of aan de oever van een zee of rivier. Synagogen werden gebruikt voor gemeenschappelijk gebed, prediking en interpretatie van de Schrift, en andere gemeenschapsactiviteiten. Zij waren de natuurlijke plaats voor een ieder die zijn geloofsgenoten wilde overtuigen. Jezus predikte in de synagogen van Kapernaüm, Nazareth en elders. Ook Paulus bezocht regelmatig synagogen in de diaspora als het beginpunt van zijn zending in elke stad.

Merk op dat in tegenstelling tot de meeste christelijke kerken die over de hele wereld volgens de gotische middeleeuwse of Romeinse mode werden gebouwd, de Joden in de diaspora hun synagogen bouwden in de stijl van de cultuur waarin zij leefden. Hier is een model van een Chinese synagoge.

Kaifeng synagoge China. Foto: met dank aan het Museum van het Joodse Volk

Israel Today nieuwbrief

Dagelijks nieuws

Gratis in uw mailbox

Israel Heute Newsletter

Tägliche Nachrichten

FREI in Ihrer Inbox