‘Een partnerschap dat volledig op wederkerigheid is gebaseerd’

De defensieautoriteiten van de Verenigde Staten en Israël zijn de afgelopen dagen formele gesprekken begonnen om hun langdurige relatie om te vormen van een traditioneel model van militaire hulp naar een volledig op wederkerigheid gebaseerd, technologiegericht partnerschap voor wederzijdse verdediging.

Volgens een verklaring van het Israëlische ministerie van Defensie, gepubliceerd op 5 juni, richten de gesprekken zich op een nieuw kader voor veiligheidssamenwerking, dat het bestaande MOU (Memorandum of Understanding) moet vervangen, dat in 2028 afloopt. Het Israëlische team wordt geleid door de directeur-generaal van het ministerie van Defensie, generaal-majoor (b.d.) Amir Baram, die nauw samenwerkt met de Israëlische ambassadeur in de Verenigde Staten, Yechiel Leiter. Het Amerikaanse team wordt geleid door Daniel Holler, adviseur bij het ministerie van Buitenlandse Zaken, en de Amerikaanse ambassadeur in Israël, Mike Huckabee.

Permanente versterking van de defensierelaties

Het nieuwe kader is erop gericht de kwalitatieve militaire voorsprong van de IDF te versterken door middel van uitgebreide gezamenlijke investeringen in onderzoek, ontwikkeling en coproductie.

Volgens het ministerie van Defensie moet er geleidelijk een overgang plaatsvinden van hulp naar een volledig op wederkerigheid gebaseerd partnerschap.

Ondertussen waren er volgens een rapport dat op 2 juni 2026 door Zero Hedge werd gepubliceerd, wetgevende inspanningen gaande in het Congres die erop gericht waren de defensierelaties permanent te versterken en te verdiepen. De versie van de National Defense Authorization Act 2027 van het Huis van Afgevaardigden bevat een bepaling die bekend staat als sectie 224 en de titel ‘United States-Israel Defense Technology Cooperation Initiative’ draagt.

Het wetsvoorstel beoogt de basis te leggen voor uitgebreide bilaterale onderzoek- en ontwikkelingsactiviteiten, gezamenlijke projecten en de gezamenlijke productie van wapens op cruciale technologische gebieden, waaronder kunstmatige intelligentie, kwantuminformatica, gerichte energie en autonome systemen, waarbij naar verluidt wordt gestreefd om de militaire arsenalen en datasystemen van beide landen effectief met elkaar te verbinden in een pactachtige overeenkomst.

Coöperatieve aanpak voor het Midden-Oosten

Generaal Charles Wald (US Air Force, gepensioneerd), voormalig plaatsvervangend commandant van het Amerikaanse Europese Commando en tegenwoordig een gerespecteerd lid van het in Washington gevestigde Jewish Institute for National Security of America, verklaarde de afgelopen dagen tegenover JNS: ‘Ik denk dat de ideale situatie in het Midden-Oosten zou zijn als de Verenigde Staten en Israël daadwerkelijk een defensiepact zouden hebben.’

Israël, merkte hij op, zou waarschijnlijk terughoudend zijn om tot een dergelijk pact toe te treden, omdat het vreest dat dit zou kunnen worden gebruikt om toekomstige Israëlische maatregelen te blokkeren, maar hij betwijfelde of een dergelijk scenario zich zou voordoen.

‘Ik denk dat een sterker defensiepact een goed idee zou zijn’, aldus Wald.

Hij pleitte voor een multilateraal mechanisme dat uiteindelijk ook andere regionale partners zou omvatten.

‘Mijn visie voor het Midden-Oosten zou zijn dat … er een wederzijds defensieverdrag komt met alle GCC-landen (Golf Cooperation Council) die bevriend zijn met Israël en de Verenigde Staten’, zei Wald.

Hij voegde eraan toe dat de onmiddellijke prioriteit zou moeten liggen bij het opzetten van een geformaliseerd, geïntegreerd luchtverdedigingsnetwerk met Israël, de Verenigde Staten en de GCC, dat in staat zou zijn de regio te beschermen.

Wat betreft de beslissing om de onderhandelingen twee jaar voor het aflopen van het huidige memorandum van overeenstemming te starten, bracht hij het tijdschema direct in verband met binnenlandse politieke overwegingen in Washington.

‘Ik denk dat er bezorgdheid bestaat dat de Democraten aan de macht zouden kunnen komen, wat echter niet erg waarschijnlijk is. Ik denk dus dat ze dit nu proberen te doen, nog voor er een regeringswisseling plaatsvindt, als het zo mag worden gezegd’, verklaarde Wald.

Wald wees ook op initiatieven zoals het Amerikaanse ‘Golden Dome’-samenwerkingsverband, dat samenwerking met Israël vereist, en voegde daaraan toe: ‘Israël beschikt over een zeer hoog niveau van expertise op het gebied van geavanceerde technologieën, en de Verenigde Staten zouden daarvan kunnen profiteren. Daarom vind ik het uitwisselen van een technologische aanpak een heel goed idee.’

Hij beschreef deze synergie als een krachtige krachtversterker die gebruikmaakt van gezamenlijk intellectueel en inlichtingenkapitaal en Israël in staat stelt om te fungeren als het belangrijkste regionale machtscentrum dat Amerikaanse belangen beschermt, terwijl de aandacht van de VS verschuift naar de Stille Oceaan.

‘Ik denk dat dat echt in ons voordeel zou zijn’, zei hij, eraan toevoegend dat dit ‘een coöperatieve aanpak voor het Midden-Oosten mogelijk zou maken, waarbij de Verenigde Staten niet altijd ter plaatse hoeven te zijn, omdat de aandacht op de Stille Oceaan moet blijven gericht.’

Operationele samenwerking

Kolonel (b.d.) Dr. Eran Lerman, vicevoorzitter van het Jerusalem Institute for Strategy and Security, die eerder werkzaam was als adjunct-directeur voor buitenlands beleid en internationale zaken bij de Nationale Veiligheidsraad in het kabinet van de Israëlische premier en meer dan 20 jaar leidinggevende functies bekleedde bij de militaire inlichtingendienst van de IDF, verklaarde tegenover JNS dat er historisch gezien minder behoefte is aan een formeel defensieverdrag tussen de VS en Israël, aangezien er een nauwe strategische relatie bestaat en het Congres zich al heeft verbonden aan de veiligheid van Israël.

‘In de loop der jaren waren er gewichtige redenen voor de stelling dat een formeel bondgenootschapsverdrag met de Verenigde Staten – dat Ben-Gurion weliswaar vurig wenste, maar nooit bereikte – aan betekenis heeft ingeboet, gezien de verschillende aspecten van de door het Congres vastgelegde status van Israël – de SPA, de Special Partnership Act–, die Israël onderscheidt van alle andere belangrijke niet-NAVO-bondgenoten, waarvan er vele zijn, en gezien de verplichting om Israëls kwalitatieve militaire voorsprong te handhaven.’

Hij voegde er echter aan toe: ‘Aangezien premier Netanyahu zich nu openlijk uitspreekt voor een geleidelijke vermindering en uiteindelijk volledige afschaffing van het Amerikaanse financiële steunpakket – FMF, Foreign Military Financing – een voorstel dat ik ruim een jaar geleden in een JISS-paper heb gedaan – zou een formele relatie wel degelijk voordelen kunnen hebben.’

Hoewel Lerman het veranderende financiële landschap erkende, bleef hij voorzichtig met betrekking tot mogelijke beperkingen op soevereine defensiebeslissingen.

Gezien de noodzaak voor Israël om zijn handelingsvrijheid te behouden, stelde Lerman dat er ‘niet zozeer een door de Senaat geratificeerd verdrag nodig is, maar veeleer een nauwe operationele samenwerking met het Amerikaanse leger, dat wil zeggen CENTCOM, gezamenlijk militair onderzoek en ontwikkeling, en de toezegging van zowel de regering als het Congres om de technologische superioriteit ten opzichte van alle concurrenten te waarborgen.’

(JNS)