“Druzen-conflict vertraagt Israëlisch-Syrisch akkoord”

(JNS) Aanhoudende spanningen over de toekomst van de Druzenbevolking in het zuiden van Syrië vertragen een voorlopig akkoord tussen Israël en Syrië over de-escalatie, verklaarde een vooraanstaande Syrië-expert woensdag tegenover JNS.

In juli van dit jaar pleegden Syrische regeringstroepen, waaronder jihadistische militaire eenheden, bloedbaden op Druzen-gemeenschappen in de zuidelijke provincie Sweida, waarbij volgens verschillende schattingen honderden mensen omkwamen. Dit leidde tot Israëlische luchtaanvallen op deze konvooien en op militaire doelen van het regime in Damascus.

Professor Eyal Zisser, vice-rector van de Universiteit van Tel Aviv en vooraanstaand expert op het gebied van de hedendaagse geschiedenis van het Midden-Oosten, schatte dat een uitgebreider akkoord tussen Israël en Syrië op handen was, maar nog steeds in een impasse verkeerde.

“Een akkoord was inderdaad dichtbij, maar elke keer duikt er iets nieuws op”, zei Zisser tegen JNS. “In feite zorgt de kwestie van de Druzen voor vertraging.”

Zisser verwees naar de eis van Israël om een officiële landroute te krijgen om hulp te kunnen bieden aan de Druzen-gemeenschap in de regio Jabal al-Druze in het zuiden van Syrië – een eis die de nieuwe regering in Damascus onder president Ahmed al-Sharaa tot nu toe heeft afgewezen.

“Israël eist een doorvoerroute voor humanitaire hulp”, legde Zisser uit. “De Syriërs kunnen hier niet mee instemmen, omdat zij dit als een schending van hun soevereiniteit beschouwen.”

Hij schatte dat de onderhandelingen zonder aanzienlijke interventie van de VS waarschijnlijk niet tot een akkoord zullen leiden.

“Ik kan me moeilijk voorstellen hoe de gesprekken zonder druk van de VS tot een akkoord kunnen leiden. Het zal tijd kosten en, zoals gezegd, bemiddelingsinspanningen van de VS”, zei hij.

Zisser wees erop dat de internationale aandacht momenteel wordt afgeleid door andere crises in het land, zoals het hernieuwde conflict tussen de regeringstroepen en de Koerdische Syrische Democratische Strijdkrachten in het noordoosten van Syrië, wat de bemiddelingsinspanningen nog moeilijker maakt. Hij waarschuwde dat de situatie in het zuiden van Syrië “onstabiel en gespannen blijft en dat er nieuwe conflicten kunnen uitbreken tussen de Druzen en het regime”.

Het regime van al-Sharaa zou hebben geprobeerd zowel de Druzen- als de Koerdische minderheid in de nieuwe staatsstructuur te dwingen en controle over hun wapens te krijgen.

Ondertussen heeft Israël volgens een rapport van Reuters van vorige maand naar verluidt de salarissen betaald van ongeveer 3.000 Druzenmilitieleden in het zuiden van Syrië. De betalingen, die naar verluidt bedoeld waren om de Druzenfacties te verenigen, gingen volgens het rapport ook gepaard met de levering van wapens en munitie.

Het rapport citeerde een Israëlische veiligheidsbron die zei dat de VS Damascus onder druk zet om een veiligheidsakkoord te sluiten, maar dat dit geen normalisering van de betrekkingen inhoudt. Een functionaris van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigde dat Washington de inspanningen voor gesprekken tussen Syrië en Israël blijft steunen, maar weigerde te zeggen of er een doorbraak op komst is.

Dichter bij de Israëlisch-Syrische grens onderhoudt Israël nog steeds negen IDF-buitenposten aan de Syrische kant van de bufferzone van 1974, waar het Israëlische leger na de val van het regime van Assad in december 2024 was opgerukt.

Het regime van al-Sharaa eist dat Israël zich uit deze posities terugtrekt, en hoewel Israël naar verluidt heeft ingestemd om dit te doen in ruil voor een demilitarisering van Zuid-Syrië, hebben Israëlische functionarissen verzekerd dat ze aan de Syrische kant van het strategisch belangrijke Hermon-gebied zullen blijven.

Israël zet ook zijn proactieve militaire operaties voort om de terreurinfrastructuur in de door Israël gecontroleerde veiligheidszone in Syrië te vernietigen.

Volgens een verklaring van de IDF van 5 oktober hebben troepen van de 226e Brigade van de 210e Divisie [Golan] de afgelopen twee maanden tientallen gerichte operaties uitgevoerd in het gebied om de terroristische infrastructuur te vernietigen, wapens op te sporen en verdachten aan te houden om de veiligheid van de inwoners van de Golanhoogten te waarborgen.

Op 6 oktober hebben waarnemers van de IDF een poging om vijf vuurwapens vanuit Syrië naar Israël te smokkelen ontdekt en verijdeld, en twee verdachten gearresteerd.

In dit gebied zijn zowel soennitische jihadisten als door Iran gesteunde, door Hezbollah georkestreerde terreurcellen actief die aanslagen op Israël plannen.

Ondertussen blijven andere delen van Syrië broedplaatsen voor jihadistische activiteiten, zoals blijkt uit een precisieaanval van het Amerikaanse Central Command (CENTCOM) in de provincie Idlib in het noordwesten van Syrië op 2 oktober, waarbij een hooggeplaatst lid van de aan Al Qaida gelieerde terreurorganisatie Ansar al-Islam werd gedood.