De val van de Israëlische regering en de komende verkiezingen

De enige manier om deze nieuwe politieke impasse te doorbreken, anders dan een herziening van het kiesstelsel, is dat alle kiesgerechtigde burgers hun stem uitbrengen. Dit betekent dat het purisme moet worden beteugeld en dat men zich moet aansluiten bij de strijd, in plaats van erboven te gaan zweven.

Bennett en Lapid vertellen de natie dat hun experiment met de eenheidscoalitie is mislukt. Foto: Yonatan Sindel / Flash90

Het moment dat sommige Israëli’s hebben gevreesd en waar anderen blij op hebben geanticipeerd, is maandag eindelijk aangebroken. Hoewel de aankondiging door premier Naftali Bennett en minister van Buitenlandse Zaken Yair Lapid van een oproep tot het ontbinden van de Knesset vrijwel een uitgemaakte zaak was, kwam het toch een beetje als een verrassing.

Eerder op de dag werd gemeld dat Bennett zijn wankelende coalitie een week extra had gekocht. Dit werd toegeschreven aan het feit dat Likud-partij en oppositieleider Benjamin Netanyahu een motie van wantrouwen enkele dagen uitstelde.

Toch was de reactie van het publiek vergelijkbaar met die rond het overlijden van iemand die een langdurige ziekte had; ondanks de onvermijdelijkheid van de ondergang, is het einde enigszins schokkend. Desondanks sloeg niemand een slag over – zeker niet de politici of verslaggevers die zich op de nieuwe realiteit stortten – bij het horen van de laatste ademtocht van de regering.

Te oordelen naar de opiniepeilingen zijn degenen die hadden gehoopt dat de regering zou overleven niet talrijk, maar zij zijn begonnen met het herhalen van de retoriek van het anti-Netanyahu kamp. Jammer genoeg zingen sommige kiezers – die spijt hebben dat ze in de eerste plaats voor Bennett hadden gekozen, omdat hij voor hen de compromisloze zionist was die Judea en Samaria zou annexeren – nu hetzelfde liedje over Netanyahu.

Als ze hun ideologisch purisme hun stemgedrag laten bepalen op 15 oktober, de vermoedelijke datum voor de vijfde Knesset-verkiezing in drieënhalf jaar, zullen ze waarschijnlijk terugvinden waar ze begonnen zijn. En het zal hun belangen niet dienen dat Likud niet in staat is een meerderheidscoalitie te vormen.

Hetzelfde geldt voor Likud-aanhangers die het zonde van hun tijd vonden om überhaupt te gaan stemmen, gezien de herhaalde impasse die tot vier onbesliste rondes heeft geleid. Hetzelfde geldt voor ontevreden Likud-stemmers die geen voorstander zijn van Netanyahu, maar zeggen dat er geen kandidaat is die zij als plaatsvervanger beschouwen.

Wat Israëli’s over het hele spectrum echter lijken te delen, is de verlegenheid over de inhoud van Bennetts verklaring over waarom de coalitie niet langer levensvatbaar is – alsof ze ooit voorbestemd was om te slagen met zo’n intern ongelijke samenstelling.

“We staan vandaag voor u op een moeilijk moment, maar met het besef dat we de juiste beslissing voor Israël hebben genomen,” begon hij. “Een jaar geleden vormden we een regering die velen voor onmogelijk hielden, om de vreselijke spiraal waarin Israël gevangen zat, te stoppen.” Hij had het eerste deel goed. Wat volgde, daarentegen, was lachwekkend.

“In Israël was er een jaar geleden een enorme werkloosheid, een enorm tekort, rellen in de straten en raketten op Jeruzalem,” ging hij verder, waarbij hij verzuimde de pandemie in deze context te noemen. Oh, en een golf van terrorisme, onder andere aangewakkerd door een interne strijd tussen Fatah en Hamas in de Palestijnse Autoriteit over welke groep beter is uitgerust om de Joodse staat te vernietigen.

Vervolgens wees hij op de belangrijkste drijfveer achter zijn “zionistische” stap om een coalitie te smeden met slechts zeven zetels: een regering die “totaal verlamd” was. Hier liet hij bijvoorbeeld het stukje over de ondertekening van de Abraham Akkoorden, in september 2020, achterwege.

“Samen hebben we het land uit de put gehaald,” zei hij. “We hebben de waarden van eerlijkheid en betrouwbaarheid weer centraal gesteld. Israël werd weer geleid.” Hier is waar hij benadrukte hoe goed het is gelukt. Dit deed een paar wenkbrauwen fronsen, gezien de omstandigheden waaronder hij sprak: de flop van het kumbaya-experiment.

Een groter gegrinnik werd ontlokt toen hij zich beriep op het beroemde Bijbelverhaal over het oordeel van Koning Salomo. “Wij hebben ervoor gekozen de moeder te zijn die het leven van haar kind beschermt tegen hoge persoonlijke kosten”, zei hij, alvorens een opsomming te geven van wat volgens hem de belangrijkste verwezenlijkingen van zijn coalitie waren. Deze omvatten volgens de scheidende premier het herstellen van de economie, het veiliger maken van het zuiden van het land, het succesvol bestrijden van terrorisme en het onderhouden van uitstekende betrekkingen met de regering in Washington.

In het alternatieve universum dat Bennett beschreef, past Lapid – de “alternatieve premier” die hem vervangt tot de vorming van de volgende regering – perfect. Niet zozeer voor de Israëlische bevolking die in de echte wereld leeft.

Het is een bevolking die terecht vreest dat de resultaten van de komende verkiezingen geen oplossing zullen bieden voor de politieke impasse die de vorige verkiezingen kenmerkte. De enige manier om dat te voorkomen, behalve een herziening van het kiesstelsel (die in de nabije toekomst niet in het verschiet ligt), is dat alle kiesgerechtigde burgers hun stem uitbrengen. Dit betekent dat het purisme moet worden beteugeld en dat men zich in het strijdgewoel moet mengen in plaats van erboven te zweven.

In maart 2021 was de opkomst 67,4%. Het is mogelijk en noodzakelijk om dat percentage aanzienlijk te verhogen. Wij Israëli’s zijn het aan onszelf verplicht om te streven naar een meerderheidsregering.


Ruthie Blum is een in Israël gevestigde journalist en auteur van “To Hell in a Handbasket: Carter, Obama’ en de ‘Arab Spring’

Israel Today nieuwbrief

Dagelijks nieuws

Gratis in uw mailbox

Israel Heute Newsletter

Tägliche Nachrichten

FREI in Ihrer Inbox