14.000 voet in 29 seconden: toen kwamen vier helden in actie

De Boeing 737 Max met 174 passagiers aan boord, voornamelijk Israëli’s, stortte binnen 29 seconden meer dan 14.000 voet naar beneden, terwijl de passagiers van angst schreeuwden. Maar terwijl Flydubai-vlucht FZ1073 steeds sneller op de grond afstormde, stormden vier mannen vanuit hun stoelen richting de cockpit. Zonder hun ingrijpen zou het vliegtuig zijn neergestort.

Het waren Yaniv Hayun, Assaf Rajwan, Zvika Manes en Shota Musayev.

Hayun, 38, afkomstig uit Nes Ziona, was de eerste die de cockpit bereikte. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu vertelde aan CBS Evening News dat Hayun vanuit rij 18 naar voren was gesprint en erin slaagde de cockpit te bereiken, ondanks het feit dat hij tijdens de vrije val van het vliegtuig opzij werd geslingerd.

In de cockpit trof Hayun een tafereel aan waarin een met bloed bedekte piloot op de bodem lag, terwijl de copiloot, die hem had neergestoken, insloeg op het bedieningspaneel. Over de copiloot is tot nu toe weinig bekend, maar volgens Israël gaat het om een Omaanse staatsburger.

‘Het lukte me om hem van achteren in een wurggreep naar buiten te trekken, en dat was het belangrijkste’, zei Hayun volgens Ynet. Andere Israëlische passagiers hielpen hem daarbij. Vervolgens ging Hayun opnieuw de cockpit binnen en nam de besturing over. Hij slaagde erin de daling van het vliegtuig te stoppen.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu, die de passagiers na hun terugkeer op de luchthaven Ben-Gurion verwelkomde, vroeg Hayun hoe hij wist wat hij moest doen.

Hayun antwoordde dat hij Air Crash Investigation had gezien, de internationale titel van een Canadese tv-documentaireserie over vliegtuigrampen. In de Verenigde Staten staat het programma bekend onder de titel Air Disasters en in Canada als Mayday.

De Amerikaanse president Donald Trump sprak in het Witte Huis zijn bewondering uit voor Hayun. Trump zei tegen de pers: ‘Een Israëlische loodgieter, die nog nooit een vliegtuig had bestuurd, die zelden in een vliegtuig zat … zag wat er gebeurde. [Hij was] sterk. Als je de hele dag buizen tilt, ben je sterk … Hij rukte die man eruit … gooide hem naar achteren … de passagiers grepen hem vast … En hoewel hij nog nooit een vliegtuig had bestuurd, pakte hij de stuurknuppel, trok hem omhoog en bracht het vliegtuig in een stabiele positie.’

Hayun zei: ‘Zelfs in mijn dromen had ik nooit gedacht dat Trump over mij zou praten en zou verwijzen naar wat ik heb gedaan. En ik vind zijn humor eigenlijk wel leuk. Het was grappig hoe hij het beschreef. Maar ik ben niet zoals Bruce Lee.’

Rajwan en Manes hielpen Hayun om de copiloot te overmeesteren. Rajwan, die met zijn gezin terugkeerde van een vakantie in Thailand, vertelde verslaggevers dat hij en de anderen ‘instinctief hadden gehandeld’.

‘Het was gewoon een schokkende ervaring’, zei hij volgens het Israëlische Kanaal 12. ‘Men zegt dat zulke dingen alleen in films voorkomen. Zo voelde het precies. Ik kon niet geloven dat zoiets in het echt zou kunnen gebeuren.’

De passagiers merkten voor het eerst dat er iets mis was toen ze geschreeuw hoorden. ‘We hoorden geschreeuw uit het toilet komen. De moeder van een kind kwam daar schreeuwend vandaan, en toen beseften we dat er iets was gebeurd’, zei hij. ‘Het vliegtuig raakte uit koers en dook in een hoek van 90 graden naar beneden. We begrepen al dat niemand meer de controle over het vliegtuig had. We beseften dat er iets was gebeurd.’

Op dat moment ging de met bloed besmeurde cockpitdeur open. ‘We gingen naar binnen, de groep mannen. Iemand genaamd Zvika ging voor mij naar binnen, daarna gingen ik en nog twee andere mannen naar binnen en probeerden de controle over de [cockpit] over te nemen, en dat lukte ons’, zei hij.

Twee Flydubai-piloten die geen dienst hadden, bevonden zich als passagiers aan boord. Ze zaten in rij 6, één rij voor hem, zei Rajwan. Nadat Hayun het vliegtuig had gestabiliseerd, nam één van hen de besturing over. Het lukte hen om het vliegtuig verder te stabiliseren. Rajwan en de anderen hielden de verdachte vast. Ze hielden hem 55 minuten lang vastgebonden, totdat het vliegtuig landde.

‘Het leven is sterker dan al het andere, en we besloten ervoor te vechten’, zei Rajwan.

Manes, CEO van de emissietak van Bank Leumi en één van de drie mannen die als eerste in de cockpit waren, zei tegen de Israëlische nieuwssite Calcalist: ‘Mijn dochter zat op het toilet, en mijn vrouw bevond zich naast de cockpit en hoorde van daaruit geroep, geschreeuw en lawaai.’

Zijn vrouw riep daarop één van de piloten die tussen de passagiers zat en vertelde hem dat er iets aan de hand was. Hij opende de deur en riep toen om hulp. ‘Hij riep om hulp, en ik en twee anderen gingen de cockpit binnen’, zei Manes. ‘Wij drieën [hijzelf samen met Hayun en Rajwan] sprongen op. We hebben de [copiloot], de terrorist, uitgeschakeld.’

Hij zei dat een arts aan boord de gewonde piloot, die uit India kwam, had behandeld.

Manes sprak ook lovende woorden over Shota Musayev (47), die had gezien hoe de andere drie onmiddellijk in actie kwamen en besloot om ook naar voren te gaan.

‘Mijn vrouw probeerde me eerst tegen te houden, maar ik zag de helden daar en sloot me bij hen aan’, zei Musayev volgens Ynet. ‘Op dat moment dachten we geen seconde na over ons eigen leven, over wat er met ons zou kunnen gebeuren, maar over hoe we het hele vliegtuig konden redden.’

Musayev is tandarts, maar wist hoe hij de gewonde piloot kon helpen. ‘Ik kom uit een familie van artsen. Mijn overleden vader was cardioloog en mijn overleden moeder bioloog, dus ik wist wat ik moest doen toen ik voor de gewonde piloot stond.’

‘De piloot zei tegen me dat hij wilde blijven leven en hier niet wilde sterven. Er waren momenten waarop ik dacht dat we niet op tijd zouden landen, omdat hij hevig bloedde, maar nadat we de bloeding hadden gestopt, stabiliseerde de situatie zich’ zei hij.

Musayev verklaarde dat hij Hayun, Rajwan en Manes nu als deel van zijn familie beschouwt.

‘Ik schreef in de WhatsApp-groep die we na het voorval hebben aangemaakt dat we gisteren allemaal opnieuw geboren zijn. We hebben een historische gebeurtenis meegemaakt’, zei hij.

Een andere man wiens optreden niet onopgemerkt is gebleven, is de gewonde Indiase piloot Smit Machchhar, die ondanks zijn verwondingen nog de tegenwoordigheid van geest had om de cockpitdeur te openen.

Zowel Netanjahu, Trump als de Indiase premier Narendra Modi prezen hem als held.

‘De piloot verkeerde in zeer slechte toestand – ik neem aan dat hij nog steeds in zeer slechte toestand verkeert –, maar hij had de tegenwoordigheid van geest – verbazingwekkend, in zekere zin is hij een held – om de deur te openen. Weet je, die deuren zijn van massief staal. Van buitenaf krijg je ze niet open. Hij slaagde erin achterover te vallen, de deur te openen en te schreeuwen’, zei Trump.

De Israëlische president Isaac Herzog bedankte de piloot eveneens en prees allen die ingrepen, inclusief Tali Manes, de vrouw van Zvika, omdat zij de passagiers had gewaarschuwd.

‘Jullie hebben jezelf in gevaar gebracht om anderen te redden en hebben zo een vreselijke ramp voorkomen’, zei hij. ‘Vandaag heeft de hele wereld het mooie en moedige gezicht van de Israëlische samenleving gezien.’

Herzog richtte zich rechtstreeks tot Tali Manes en zei: ‘U hoorde dat er iets vreselijks gebeurde, besefte onmiddellijk de omvang van het gevaar, sloeg alarm, riep om hulp en bleef ook handelen nadat de aanvaller was overmeesterd. De vindingrijkheid, het verantwoordelijkheidsgevoel en de kalmte die u in momenten van levensgevaar hebt getoond, zijn burgermoed in de ware zin van het woord.’

Herzog wil een aanbeveling doen om alle vijf de Presidentiële Prijs voor Burgermoed te doen toekomen, Israëls hoogste civiele onderscheiding voor uitzonderlijke moed en zelfopoffering van burgers die geen deel uitmaken van de veiligheidstroepen.

(JNS)