Nickolay Mladenov, de Gaza-gezant van de Vredesraad, heeft gewaarschuwd dat een mislukking bij de uitvoering van het Gaza-plan van president Donald Trump een nieuwe generatie Palestijnen zou kunnen radicaliseren en de weg zou kunnen effenen voor de volgende oorlog.
Deze waarschuwing zet de volgorde op zijn kop.
Gaza is geen onbeschreven blad dat er alleen maar op wacht om geradicaliseerd te worden door het mislukken van weer een door het Westen ontworpen vredesformule. Hamas heeft daar jarenlang een gewapend islamistisch regime opgebouwd, strijders gerekruteerd, kinderen geïndoctrineerd en burgergebieden in een slagveld veranderd. 7 oktober vond plaats omdat Gaza al geradicaliseerd was – dankzij het falen van de internationale gemeenschap om voort te bouwen op Israëlische concessies en de Palestijnen ter verantwoording te roepen.
De beslissende test kwam in 2005. Israël ontruimde elke Joodse nederzetting in Gaza, trok zijn militaire aanwezigheid terug uit het binnenland van de Gazastrook en droeg de controle over de ontruimde gebieden over aan de Palestijnse Autoriteit. Dit was geen onbelangrijk gebaar. Israëli’s werden gedwongen uit hun huizen verwijderd, in de hoop dat de terugtrekking de spanningen zou verminderen en een kans op een andere toekomst zou bieden.
Dat gebeurde niet.
Hamas won het jaar daarop de Palestijnse parlementsverkiezingen en nam in 2007 met geweld de controle over Gaza over van de Palestijnse Autoriteit. Hun boodschap was ondubbelzinnig: gewapende druk had bereikt wat diplomatie niet had bereikt. In plaats van het terrorisme in diskrediet te brengen, hielp de terugtrekking Hamas om terrorisme als effectief te presenteren.
Deze les zou onmogelijk te negeren moeten zijn.
Geen enkel serieus plan voor Gaza kan slagen zolang Hamas de middelen behoudt om te heersen en de volgende generatie te beïnvloeden. Ontwapening is geen technisch detail dat na het begin van de wederopbouw kan worden wegonderhandeld. Het is de centrale voorwaarde voor elke toekomst waarin niet alleen de infrastructuur wordt herbouwd, die Hamas vervolgens weer zal misbruiken. Als de internationale gemeenschap dit punt deze keer niet goed begrijpt, zal juist dat de reden zijn voor de volgende escalatie.
Wat de bevolking van Gaza betreft, zijn er geen aanwijzingen dat zij tot aan de huidige oorlog op enigerlei wijze onaangetast zou zijn gebleven door de wereldvisie van Hamas. Hamas had al vóór 7 oktober een aanzienlijke strijdmacht opgebouwd en rekruteerde gretig uit de bevolking van Gaza. Uit Palestijnse opiniepeilingen na het bloedbad bleek bovendien aanzienlijke steun voor de aanval, ook onder de inwoners van Gaza, ondanks de verwoestende gevolgen die daarop volgden. Dergelijke resultaten illustreren de omvang van het probleem waarmee iedereen wordt geconfronteerd die beweert dat vrede alleen tot stand komt door betere levensomstandigheden of een nieuw internationaal initiatief.
De burgerbevolking van Gaza verdient een leven zonder oorlog en zonder de tirannie van Hamas. Humanitaire hulp mag echter niet worden verward met een strategie om de ideologie te overwinnen die Gaza in de ramp heeft gestort.
Gaza is al geradicaliseerd. Het moet worden deradicaliseerd, en het feit dat dit tot nu toe niet is gebeurd, is de reden waarom het plan van Trump nauwelijks kans van slagen heeft.
Erger nog: als de Vredesraad de afgezaagde bewering herhaalt dat een gebrek aan Israëlische concessies verantwoordelijk is voor de volgende escalatie, dan zullen de Palestijnen inderdaad verder worden geradicaliseerd. Maar niet vanwege het Israëlische beleid. Integendeel, de internationale gemeenschap zal hen opnieuw de boodschap geven dat onverzettelijkheid en afwijzing de sleutel tot de overwinning zijn.