Rapport waarschuwt voor de vooringenomenheid van ngo’s ten opzichte van Israël.

Het nieuwe rapport waarschuwt dat grote mensenrechten- en humanitaire organisaties een grote invloed op het publieke debat uitoefenen, maar onvoldoende extern ter verantwoording worden geroepen, waardoor politieke belangenbehartiging en ideologische conformiteit de plaats kunnen innemen van neutraliteit, methodologische nauwkeurigheid en gelijke behandeling. Dit geldt met name in verband met Israël.

Het rapport van EiGHT is opgesteld voor de Australische Koninklijke Commissie voor antisemitisme en sociale cohesie en is gebaseerd op interviews met meer dan 70 huidige en voormalige medewerkers van organisaties als Amnesty International, Human Rights Watch, Artsen zonder Grenzen, Greenpeace, UNICEF, Save the Children, Mercy Corps en het Internationale Comité van het Rode Kruis.

De belangrijkste waarschuwing is dat ngo’s geen gewone belangenorganisaties zijn. Ze worden algemeen beschouwd als onafhankelijk, deskundig en moreel toonaangevend. Hun formuleringen en bevindingen worden herhaald door journalisten, geciteerd door wetenschappers, meegenomen in het overheidsbeleid en aangevoerd in rechtszaken. Als hun beweringen selectief, politiek gekleurd of ronduit onjuist zijn, dan kunnen deze fouten zich verspreiden en uiteindelijk de status van vaststaand feit krijgen.

Als voorbeeld noemt het rapport de explosie in het Al-Ahli-ziekenhuis in Gaza in oktober 2023. Verschillende ngo’s publiceerden verklaringen waarin ze de verantwoordelijkheid bij Israël legden of daar sterk op zinspeelden. Nadat werd aangetoond dat de oorzaak een verdwaalde Palestijnse raket bleek te zijn, bleven correcties grotendeels uit, werden onder het tapijt geveegd of geweigerd. Een medewerker van Artsen zonder Grenzen (AZG) meldde dat een leidinggevende zich tegen een correctie van de voorstelling van zaken had uitgesproken, omdat dit als ‘pro-Israëlisch’ zou kunnen overkomen en Hamas zou kunnen irriteren.

A failed rocket launch by the Islamic Jihad terrorist organization hit the Al Ahli hospital in Gaza City.
IAF footage from the area around the hospital before and after the failed rocket launch by the Islamic Jihad terrorist organization: pic.twitter.com/AvCAkQULAf
— Israel Defense Forces (@IDF) October 18, 2023

EiGHT constateerde bovendien dat interne meningsverschillen vaak worden bestraft in plaats van onderzocht. Amnesty International schorste haar Israëlische afdeling nadat leden vraagtekens hadden geplaatst bij de methodologie die ten grondslag lag aan het vaststellen van ‘genocide’ door de organisatie. Volgens het rapport werd dit besluit meegedeeld zonder voorafgaande aankondiging, zonder transparantie en zonder noemenswaardig recht op weerwoord. Voormalige ngo-medewerkers meldden dat ze werden uitgesloten van werkzaamheden met betrekking tot Israël, gemarginaliseerd of afgeschilderd als politiek gecompromitteerd, nadat ze bedenkingen hadden geuit over de gebruikte methodes.

Even verontrustend is het interne bewijsmateriaal uit de werkomgeving. Het rapport bevat documenten van communicatiekanalen van ngo’s waarin het zionisme wordt vergeleken met het nazisme, beschuldigingen van verkrachtingen tijdens de aanvallen van 7 oktober worden weggewuifd en kritiek op Hamas wordt afgeschilderd als racistisch gemotiveerd. Joodse medewerkers die bezwaar maakten, meldden dat hun klachten werden gebagatelliseerd, omzeild door discussies over definities of simpelweg genegeerd.

De gevolgen reiken verder dan de werkcultuur. Het rapport belicht de zaak van Antoinette Lattouf, waarbij de toenmalige ABC-presentatrice een bewering van Human Rights Watch verspreidde dat Israël bewust honger als oorlogswapen zou inzetten. EiGHT stelt dat deze bewering door de institutionele reputatie van de ngo vanzelfsprekend als juist werd beschouwd, waardoor een omstreden uitspraak in het publieke en juridische debat terechtkwam als een onafhankelijk vastgesteld feit.

EiGHT identificeert drie systemische drijvende factoren:

een zwakke externe verantwoordingsplicht;
prikkels die een dramatische voorstelling in de hand werken en
ideologische culturen die afwijkende meningen als ontrouw beschouwen.

De groep pleit voor onafhankelijk toezicht, openbare rapportage over resultaten, beschermde klokkenluiderskanalen en een overheidsfinanciering die gekoppeld is aan afdwingbare normen op het gebied van neutraliteit, transparantie en methodologische nauwkeurigheid.

In een verklaring aan de Times of Israel zei Danielle Haas, één van de organisatoren van EiGHT, dat de betreffende ngo’s, gezien hun eigen vermeende toewijding aan transparantie, geen probleem zouden moeten hebben met deze eisen.

‘Zij eisen zelf transparantie en verantwoording en zetten zich in voor de vrijheid van meningsuiting van mensen’, merkte Haas op. ‘Wij beschouwen dit als volledig in overeenstemming met hun eigen missie en principes.’