Turkije heeft in Gaza-stad een moskee geopend die de naam draagt van Abdullah Yusuf Azzam, een man die in veiligheidsanalyses vaak wordt aangeduid als de ‘vader van de wereldwijde jihad’. De inwijding vond plaats door de Turkse religieuze autoriteit Diyanet, die rechtstreeks onder het presidentschap in Ankara valt.
Officieel gaat het om een wederopbouwproject in het kader van humanitaire hulp aan de Gazastrook. Naast de Abdullah-Azzam-moskee zijn nog twee andere moskeeën nieuw geopend of gerestaureerd. Ankara benadrukt het religieuze en sociale karakter van het initiatief.
Maar de keuze van de naam is allesbehalve neutraal.
De ideologische achtergrond
Abdullah Yusuf Azzam speelde in de jaren tachtig een centrale rol bij het mobiliseren van islamitische strijders in de oorlog in Afghanistan. Hij wordt beschouwd als mentor van Osama bin Laden en als medeoprichter van de structuren waaruit later Al Qaida is voortgekomen.
Zijn leer definieerde de gewapende jihad als een individuele plicht voor moslims wereldwijd. Dit idee betekende een ideologisch keerpunt: regionaal beperkte conflicten werden een wereldwijd mobilisatieconcept.
Het vernoemen van een moskee naar zo’n visionair is dan ook niet louter een historische verwijzing, maar een symbolische daad met politieke lading.
Reactie uit Jeruzalem
In Israël wordt de eerbetoon aan Azzam gezien als een politiek signaal. De Israëlische minister van Diaspora-zaken en Antisemitismebestrijding, Amichai Chikli, reageerde publiekelijk op het platform X en schreef:
“Wat een ‘gebaar’ van Turkije: een moskee in Gaza financieren die vernoemd is naar Abdullah Azzam – de man die Osama bin Laden begeleidde en medeoprichter was van Al Qaida. Het Turkije van Erdogan is een gevaarlijk Trojaans paard en stimuleert actief netwerken die banden hebben met Al Qaida in Gaza, Syrië en Mogadishu, Somalië. De voortdurende blindheid van het Westen voor het spel van Erdogan is uiterst gevaarlijk. Word wakker voordat het te laat is.”
De woordkeuze maakt duidelijk dat Jeruzalem deze beslissing niet interpreteert als een religieuze hulpmaatregel, maar als een ideologisch geladen boodschap.
What a “gesture” from Turkey: Funding a mosque in Gaza named after Abdullah Azzam – the man who mentored Osama bin Laden and co-founded Al-Qaeda.
Erdogan’s Turkey is a dangerous Trojan horse, actively advancing Al-Qaeda-linked networks in Gaza, Syria, and Mogadishu, Somalia.… pic.twitter.com/TJMwh226d0
— עמיחי שיקלי – Amichai Chikli (@AmichaiChikli) February 15, 2026
Religiebeleid als geopolitiek instrument
De Diyanet – officieel het “Presidium voor Religieuze Zaken” – is een Turkse overheidsinstantie die moskeeën beheert, imams uitzendt en religieuze richtlijnen vaststelt. Het staat rechtstreeks onder het gezag van de president en beschikt over een budget van miljarden en tienduizenden medewerkers.
Onder president Recep Tayyip Erdoğan is de Diyanet steeds meer uitgegroeid tot een strategisch instrument van het Turkse buitenlandse beleid. Moskeeën in het buitenland – van Europa tot Afrika en het Midden-Oosten – dienen niet alleen spirituele doeleinden. Ze creëren netwerken, culturele banden en politieke invloed.
Juist in de Gazastrook, waar religieuze verhalen nauw verweven zijn met politieke macht, is symbolische politiek nooit toevallig.
Meer dan een bouwproject
De Gazastrook is vandaag de dag niet alleen een humanitair crisisgebied, maar ook een ideologische ruimte. Wie daar infrastructuur creëert, creëert invloed. Wie daar namen vastlegt, zet een teken.
De beslissing om een nieuw gebedshuis te vernoemen naar een theoreticus van de wereldwijde jihad past in een groter plaatje van Turkse ambities in het Midden-Oosten – religieus gelegitimeerd, politiek berekend en strategisch op de lange termijn gedacht.
Deze moskee is dus meer dan een bouwwerk. Het is een signaal.
Kleindochter sjah heeft plan voor Iran na ayatollah-regime
UN Watch: aanvallen op Iran zijn zelfverdediging, geen illegale oorlog
De meeste doelen in Iran zijn geselecteerd na de oorlog van juni
