Hoe Hamas een invloedrijke speler op sociale media werd

De propagandatraining van Hezbollah voor Hamas omvatte onder meer hoe je de Israëlische voorstelling van zaken kunt weerleggen, hoe je influencers op sociale media kunt opleiden en hoe je schoolkinderen kunt leren hun eigen content te produceren.

Door Shachar Kleiman | | Onderwerpen: Hamas
Palestijnse journalisten doen verslag van de oorlog en de aanhoudende humanitaire crisis in het centrum van de Gazastrook, 26 juli 2025. Foto: Ali Hassan/Flash90

(Israel Hayom) Al twee decennia lang bestaat er een strategische dreiging voor Israël, waarbij Qatar en Iran betrokken zijn.

Israël wordt door de wereld gezien als de enige verantwoordelijke voor de crisis in Gaza, hoewel het enorme hoeveelheden voedsel naar de Gazastrook levert. Afgezien van het vermeende falen van de regering bij het beheer van de humanitaire hulp en het gebrek aan publieke diplomatie, is de dreiging vooral het resultaat van een goed gefinancierd propaganda-apparaat met meerdere armen.

Een systeem dat wordt geleid door de leiding van de terreurorganisatie in het buitenland, steun krijgt van internationale mediabedrijven, diep doordringt in het gezondheidszorgsysteem van de Gazastrook, Palestijnen opleidt voor activiteiten op sociale media en wordt gesteund door studenten in de VS.

De basis werd gelegd met de oprichting van een krant in Gaza in januari 1996. Al-Risala was een publicatie van Hamas die diende als platform voor uitgebreide hetze tegen Israël en de Palestijnse Autoriteit. De Autoriteit probeerde dan ook vaak tevergeefs de krant te sluiten.

De eerste uitgever was Salah al-Bardawil. Later werd hij lid van het “politieke bureau” van Hamas in Gaza onder leiding van Yahya Sinwar. In maart werd al-Bardawil in de regio Khan Yunis gedood.

Een jaar na de eerste uitgave van Al-Risala werd het Palestinian Information Center opgericht, een netwerk van nieuwssites in verschillende talen die worden geïdentificeerd met Hamas.

Al-Bardawil nam geen genoegen met gedrukte media. In 2006 was hij medeoprichter van het propagandanetwerk Al-Aqsa TV. Een andere partner was Fathi Hamad, die de zender runde via een dochteronderneming die hij leidde.

Voor de oorlog wist Hamad naar Turkije te vluchten. In die jaren richtte het netwerk een radiostation en een persbureau op met de naam Shihab.

Elk platform was bedoeld om een ander deel van de Palestijnse bevolking aan te spreken. Shihab was verantwoordelijk voor de jongerenvleugel en kreeg, wat geen toeval is, miljoenen volgers op sociale media.

In de loop der jaren heeft elke mediaorganisatie van Hamas (Al-Risala, Al-Aqsa TV en andere) zijn eigen socialmedia-accounts aangemaakt. Zo ontstond in de digitale ruimte een enorme massa aan spreekbuizen van Hamas. En dan zijn alle influencers nog niet eens meegerekend.

Een van de managers van het netwerk is de Palestijnse mediavertegenwoordiger Wissam Afifa. Voorheen stond hij aan het hoofd van Al-Risala. Tegenwoordig presenteert Afifa zich als ‘commentator’. In deze functie treedt hij op bij de Qatarese zender Al Jazeera en helpt hij mee aan de verspreiding van de boodschappen van Hamas.

OBJECTIEVE VERSLAGGEVING? Palestijnse journalisten in het centrum van de Gazastrook, 26 juli 2025. Foto: Ali Hassan/Flash90.

Ariel Admoni, onderzoeker aan het Jerusalem Institute for Strategy and Security (JISS) en Qatar-expert, verklaarde tegenover Israel Hayom dat sommige medewerkers van de televisiezender Al-Aqsa TV waren opgeleid door Al-Jazeera.

“Vanaf het begin waren de Qatari’s zeer sterk betrokken bij het bewind van Hamas”, verklaarde Admoni. “De Qatarese media wisten hoe ze de gebeurtenissen in de Gazastrook konden vertalen naar inhoud die geschikt was voor verschillende doelgroepen. Sommige waren geschikt voor het institutionele netwerk van Al Jazeera, andere voor meer subversieve platforms zoals AJ+ (Al Jazeera Plus), de website Middle East Eye of zelfs verschillende influencers die door Qatar worden gefinancierd.

“Qatar was in dit verband een krachtvermenigvuldiger toen de recente campagnes institutionele steun kregen. Dat betekent dat video’s van Israëlische soldaten die in de Gazastrook werden gedood, weerklank vonden bij Qatarese krantenredacteuren zoals Jaber al-Harmi, de uitgever van de krant Al-Sharq, die eigendom is van de familie van de emir van Qatar.”

“Op dezelfde manier kunnen we zien dat de recente ‘hongercampagne’ niet alleen een productie van Al Jazeera was. Ook Qatarese ministers namen eraan deel, zoals Mariam Al Misnad, Qatarese staatsminister voor Internationale Samenwerking, die stelling nam tegen de schokkende hongersnood in Gaza en het wangedrag van Israël”, aldus Admoni.

De echokamer

Tegelijkertijd beschikt Hamas over een goed functionerend persbureau, dat is onderverdeeld in een militair en een civiel deel. Het eerste wordt geleid door Hadaifa al-Kahlout.

Tot zijn taken behoren het documenteren van aanvallen op IDF-soldaten, het filmen van video’s van de gegijzelde en het verspreiden van de boodschappen van de vleugel via sociale netwerken. De “civiele” vleugel is verantwoordelijk voor de verspreiding van informatie over de situatie van de bevolking en de publicatie van verklaringen in de media.

Een van zijn woordvoerders was Abd al-Latif al-Qanua, die als een naaste van Sinwar werd beschouwd en in maart werd geëlimineerd. Andere woordvoerders zijn in het buitenland werkzaam in de filialen van het “politieke bureau” in Qatar, Turkije en Algerije.

Vandaag de dag wordt de civiele vleugel in Gaza geleid door drie woordvoerders: Hazem Qasem, verantwoordelijk voor verklaringen, Salama Maarouf, gedefinieerd als hoofd van het bureau voor “regeringscommunicatie”, en Ismail Thawabta, die het bureau leidt.

De laatste twee zijn verantwoordelijk voor de publicatie van gegevens over de slachtoffers van de oorlog, die passen in het beeld dat Hamas wil verspreiden. Maarouf was bovendien lid van de raden van bestuur van Al-Risala en Al-Aqsa TV.

De band met Iran

Ook Iran rook een kans. Michael Barak, terrorismedeskundige aan de Reichman-universiteit in Herzliya, vertelde Israel Hayom over de betrokkenheid van een enorm Iraans mediaconcern, IRTVU (Islamic Radio and Television Union, gevestigd in Teheran), dat meer dan 200 radiozenders, nieuwssites en televisiezenders omvat. Sommige van deze instellingen hebben banden met Hezbollah in Libanon, de Houthi’s in Jemen en sjiitische milities in Irak.

Het concern, dat door de VS wordt beschouwd als een propagandamiddel van de Revolutionaire Garde, heeft Hamas-medewerkers opgeleid in studio’s in Beiroet, onder meer in het presenteren van nieuwsuitzendingen.

Hezbollah hield toezicht op het proces, waarbij het propagandakanaal Al-Manar als voorbeeld diende. De Palestijnse tak van IRTVU werd in 2017 opgericht. Volgens Barak is dit in wezen een nieuwe Iraanse basis in Gaza op het gebied van “publieke diplomatie”.

De onderzoeker onthulde dat de persoon die verantwoordelijk was voor de Palestijnse opleiding in Libanon een Hezbollah-lid was, genaamd Nassar Akhdar. Sindsdien is hij benoemd tot adjunct-secretaris-generaal van IRTVU en tot een hooggeplaatst vertegenwoordiger van de Iraanse as.

Ongeveer vier maanden voor de aanval van Hamas op Israël op 7 oktober arriveerde een delegatie van het propaganda-apparaat van Hamas in Libanon en had een ontmoeting met Akhdar. Daar bespraken de partijen de mobilisatie van gezamenlijke propaganda-inspanningen tegen Israël.

In Gaza was de vertegenwoordiger van het conglomeraat Salah al-Masri, een journalist die banden heeft met de Islamitische Jihad. Volgens Barak omvatte de training van Hezbollah in de loop der jaren de volgende onderwerpen: hoe het Israëlische narratief te bestrijden, hoe social media-influencers te trainen, hoe schoolkinderen te leren hun eigen content te produceren en hoe Israëlische burgers te rekruteren voor propagandamaatregelen.

Een andere organisatie die de campagne steunt, is de National Students for Justice in Palestine, die actief is op Amerikaanse universiteiten. “Ze hebben banden met Hamas en de Moslimbroederschap in de VS en hebben ook meegewerkt aan de ‘hongercampagne’”, aldus Barak.

Artsen zonder Grenzen

De echokamer die Hamas in de Gazastrook heeft gecreëerd, houdt hier niet op. Dr. Ashraf al-Qudra is de woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid in Gaza. Hij is een van de meest geciteerde bronnen in de Israëlische en internationale media.

Alleen is al-Qudra helemaal niet in de Gazastrook. Tijdens de oorlog reisde hij naar Qatar, waar hij directe contacten onderhoudt met de Hamas-leiding. Al-Qudra baseert zich weliswaar op informatie van medewerkers van de gezondheidszorg in Gaza, maar ook zij zijn afhankelijk van Hamas.

Na de staatsgreep van Hamas in Gaza in 2007 werd dit gezondheidszorgsysteem gezuiverd. De toenmalige minister van Volksgezondheid van de Hamas-regering, Basem Naim, die nu in Qatar woont, zorgde ervoor dat de directeuren van de centrale ziekenhuizen werden ontslagen, ongeveer 600 artsen werden verwijderd en een onbekend aantal medewerkers werd ontslagen.

Zij werden beschouwd als “gelieerd aan Fatah” en daarom vervangen door aanhangers van de islamitische terreurbeweging. Met andere woorden: elke hooggeplaatste persoon in het gezondheidszorgsysteem van de Gazastrook is afhankelijk van Hamas of behoort tot deze beweging.

Onder het toeziend oog van de ziekenhuisbestuurders in Gaza werden zelfs Israëlische gijzelaars vastgehouden en sommigen werden zelfs door terroristen in dezelfde medische centra vermoord. Bovendien dienden dezelfde complexen als hoofdkwartier en schuilplaats voor Hamas, met ondergrondse tunnels die in de buurt waren gegraven.

Een andere factor om rekening mee te houden is de woordvoerder van het “civiele beschermingssysteem”, Mahmoud Basal. Hiermee wordt de reddingsdienst van Hamas bedoeld. Volgens de IDF was de woordvoerder van het defensiesysteem de afgelopen maanden verantwoordelijk voor het verstrekken van valse gegevens aan de internationale media. Bovendien is bekend geworden dat hij tegelijkertijd actief was als terrorist van Hamas.

Dit is slechts het topje van de ijsberg. De propaganda-apparaat van Hamas strekt zich ook uit tot andere accounts in de digitale wereld, zoals Gaza Now, en omvat influencers met miljoenen volgers.

Oorspronkelijk gepubliceerd door Israel Hayom.

Israel Today nieuwbrief

Dagelijks nieuws

Gratis in uw mailbox

Israel Heute Newsletter

Tägliche Nachrichten

FREI in Ihrer Inbox