Internationale troepen – een no-go voor de Gazastrook?

Het idee om een internationale troepenmacht in te zetten om de Gazastrook te beveiligen en af te rekenen met Hamas is vol uitdagingen en historische precedenten tonen aan dat dergelijke initiatieven keer op keer mislukken.

Een variant van het idee die de afgelopen maanden is besproken door de Israëlische minister van Defensie Yoav Galant is een multinationale Arabische troepenmacht onder leiding van de VS. Blijkbaar is het nog niet gelukt om bereidwillige staten voor dit idee te winnen.

Historische voorbeelden en de huidige situatie in de Gazastrook laten zien waarom zo’n missie in het beste geval ineffectief zou zijn en in het slechtste geval de operaties van de Israëlische defensiemacht zou hinderen.

De gepensioneerde generaal-majoor Yaakov Amidror, voormalig nationaal veiligheidsadviseur van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en Senior Research Fellow aan het Jerusalem Institute for Strategy and Security, legde eerdere ervaringen met VN-troepen in het Midden-Oosten uit.

“Er is een lange geschiedenis van VN-troepen in het Midden-Oosten, en misschien wel het meest opvallende voorbeeld is UNIFIL in Libanon,” vertelde hij JNS. “De troepenmacht was nooit in staat om adequaat te rapporteren over wat er op de grond gebeurde,” zei de voormalige directeur van de militaire inlichtingen analyse divisie van het Israëlische leger.

Het onvermogen van UNIFIL om de activiteiten van Hezbollah te controleren en er verslag over uit te brengen, laat staan om resolutie 1701 van de VN-Veiligheidsraad te handhaven, die Hezbollah verbiedt om in Zuid-Libanon te opereren, is een precedent dat moeilijk te negeren is wanneer we de context van Gaza in ogenschouw nemen.

“Volgens de Verenigde Naties zijn er nooit wapens van Hezbollah Zuid-Libanon binnengekomen,” zegt Amidror. “Bovendien zijn de troepen nooit in staat geweest om de beweringen te verifiëren, omdat ze in de meeste gevallen geen toestemming kregen om naar de verdachte locaties te gaan,” voegt hij eraan toe.

Dergelijke beperkingen belemmeren het vermogen van internationale troepen om hun taken effectief uit te voeren.

Amidror wees erop dat de Zesdaagse Oorlog in 1967 begon nadat de Verenigde Naties hadden besloten om hun troepen op een kritiek moment uit Gaza terug te trekken.

“Uit alle ervaringen in het Midden-Oosten blijkt dat de Verenigde Naties in het beste geval een brug zijn tussen de partijen, maar ze hebben nog nooit een probleem opgelost of effectieve controle mogelijk gemaakt,” zei hij.

Bovendien heeft de aanwezigheid van internationale troepen eerder een negatief effect op Israël dan op zijn vijanden.

“Wanneer de Verenigde Naties ter plaatse zijn, hindert dat Israël meer dan de terroristische organisatie die het bestrijdt. Israël moet rekening houden met de VN-troepenmacht, terwijl de terroristische organisatie deze kan negeren en zelfs de internationale troepenmacht kan hinderen bij het uitvoeren van haar taak – tot op het punt van het doden van haar soldaten,” zei hij.

Zie ook: Waarnemer: Hamas zal elke multinationale troepenmacht in Gaza aanvallen

Deze dynamiek is vooral problematisch in de Gazastrook, waar Hamas de aanwezigheid van internationale troepen in haar voordeel kan gebruiken door operaties van het Israëlische leger te hinderen en internationale troepen als dekking te gebruiken, waarschuwde hij.

“Bijgevolg is een VN-aanwezigheid vanuit het veiligheidsperspectief van de staat Israël zeer nadelig en niet alleen nutteloos, maar zelfs schadelijk,” legde hij uit.

Professor Eyal Zisser, vicerector van de Universiteit van Tel Aviv en houder van de leerstoel Hedendaagse Geschiedenis van het Midden-Oosten, wees erop dat internationale troepen meestal worden afgeschrikt om actie te ondernemen tegen lokale terreurgroepen zoals Hezbollah of Hamas.

Multinationale troepen “hebben geen duidelijk mandaat om hen [terreurgroepen] te bestrijden; hun algemene mandaat is om de rust langs de grens te bewaren,” legde hij uit. Dit doet twijfels rijzen over het vermogen van internationale troepen om op te treden tegen de aanwezigheid van Hamas in de Gazastrook of tegen toekomstige aanvallen van de terreurgroep.

Zisser noemde de onwil van de troepenbijdragers om slachtoffers te accepteren als een ander kritiek punt.

“De troepenleveranciers willen geen verliezen of slachtoffers die tot kritiek in hun eigen land zouden leiden,” legde hij uit. Deze risicomijding leidt tot een voorzichtige aanpak die de operationele efficiëntie van de troepen ondermijnt.

Bovendien worden de strijdkrachten volgens Zisser vaak maar voor een beperkte periode ingezet en hebben ze niet de langetermijnverbintenis die nodig is voor duurzame veiligheid.

De beperkte duur van internationale uitzendingen betekent dat commandanten en soldaten ter plaatse terughoudend zijn om zich intensief bezig te houden met de complexe conflictcontexten. Als gevolg daarvan “zoeken ze meestal naar regelingen met lokale elementen om de rust voor beide partijen te verzekeren,” vertelde hij aan JNS.

“Als Israël Hamas uitschakelt en er gewoon een vacuüm is, is dat één ding, maar als Hamas op de grond blijft en bewapend is, is dat iets anders,” zei hij.

Hij wees ook op de moeilijkheden om een coalitie van landen te coördineren voor dergelijke operaties.

“Een coalitie van landen is moeilijker te mobiliseren dan één land. Jordanië hoeft bijvoorbeeld maar te besluiten om tegen Hamas te vechten en de hele structuur stort in elkaar,” zei hij.

Het gebrek aan eenheid en eensgezindheid van de internationale troepenmacht vermindert de effectiviteit nog verder.

“Kortom, alles hangt af van Israël. Niemand zal Hamas voor ons verpletteren,” concludeerde hij. Hij waarschuwde ook dat de internationale troepen nieuwe problemen zouden creëren omdat “als ze op de grond zijn, Israël niet in staat zal zijn om Hamas, die zich naast hen zal verbergen, te schaden”.

Een blik op Libanon lijkt deze twijfels te bevestigen.

Het Alma Center, dat gespecialiseerd is in veiligheidsuitdagingen in het noorden, merkte in een rapport van december 2023 op dat Hezbollah UNIFIL en de Libanese strijdkrachten vaak gebruikt als menselijke schilden.

“Hezbollah hoopt dat het vergeldingsvuur van de IDF de menselijke schilden zal schaden, de activiteiten van de IDF zal beperken en de internationale druk op Israël zal verhogen,” zei het centrum.

Een internationale troepenmacht in Gaza zou waarschijnlijk op dezelfde manier door Hamas worden uitgebuit.