De droom van een eigen woning

Israël is een duur land, helaas is dit niets nieuws. Het onderwerp ‘de hoge kosten van levensonderhoud’ is steeds weer in het nieuws, tenminste wanneer we geen nationale crisis meemaken, zoals een militaire operatie tegen Hamas in Gaza of de strijd tegen Corona. Op die momenten zoekt onze hele natie elkaar op, en klaagt niet over de problemen van het dagelijks leven. Maar nu Corona en de Omicron-variant ons voorlopig gaan verlaten, hebben we weer tijd om te klagen over de ‘normale’ problemen.

Hier in Israël was het altijd de gewoonte, dat een jong echtpaar na de huwelijksvoltrekking een eigen appartement kocht, meestal met de hulp van hun ouders. De optie om te huren was toen bijna een taboe. Zoiets deed je niet. En dat is ook de reden waarom er in Israël nog steeds geen speciale huurwoning-projecten worden ontwikkeld. Pas de laatste jaren is men meer aandacht gaan besteden aan het bouwen van huurwoningen. Maar door velen, vooral door de oudere generatie (waar ik mij langzamerhand ook bij moet rekenen), wordt deze mogelijkheid nog steeds met een kritisch oog bekeken. Ook nu nog zijn de meeste huurappartementen in particulier bezit, en hebben de eigenaren de vrije hand wat de huurprijzen betreft. Zij kunnen ook zonder problemen huurders uit een appartement zetten, na het verstrijken van het huurcontract; wij kennen hier nog geen echte huurbescherming.

Vorig jaar stegen de prijzen van woningen met 11,3 procent. Een appartement kopen is voor heel veel jongeren niet langer een haalbaar alternatief. Het is bijna onmogelijk geworden, want zelfs wij ouders kunnen tegenwoordig nauwelijks meer helpen. Toen mijn vrouw en ik in 1995 ons eerste appartement kochten, hadden wij het geluk dat mijn vader een deel van de erfenis van het huis van zijn ouders had gespaard, waardoor wij aan de bank de benodigde 30 procent van de aankoopprijs konden betalen, nodig om de flat te kunnen kopen, en wij een hypotheek (in het Hebreeuws ‘mashkanta’) konden krijgen.

Zullen de protesten tegen de hoge kosten van levensonderhoud enig nut hebben?

Onze oudste zoon en zijn vrouw verhuizen over een paar weken naar hun eerste eigen appartement. En nee, ik kon hem niet financieel helpen het appartement te kopen, we hadden geluk dat het jonge stel in de high tech werkt. Zij zijn het jongste echtpaar dat een eigen appartement betrekt in een nieuw wooncomplex in een nieuwe wijk van Modi’in.

Hoe onze dochter of jongste zoon later een eigen woning moeten verkrijgen, is mij op dit moment een raadsel. En wij zijn daarin niet alleen, integendeel, wij zijn in de meerderheid. Daarom wonen er tegenwoordig steeds meer jongeren in het beste geval in een huurflat, of wonen ze eerst een tijd bij hun ouders in om geld te sparen, en daarna dan hopelijk toch nog een eigen huis te kunnen verkrijgen.

Maar denkt u nu niet dat het huren van een appartement goedkoop is. Nogmaals, de prijzen blijven stijgen. We hebben een echt probleem. Geen enkele regering is er tot dusver in geslaagd de stijging van de huren en de huizenprijzen een halt toe te roepen. Maar misschien willen ze dat ook niet. Ik geef toe dat ik het als huiseigenaar ook niet leuk zou vinden als de waarde van ons appartement plotseling zou dalen.

Helaas zijn de hoge huizenprijzen niet het enige probleem. Om dit te begrijpen is een bezoek aan de supermarkt of een blik op de elektriciteits- en waterrekening voldoende. De onroerend-goed belastingen, door de stad opgelegd, zijn dit jaar ook weer gestegen.

Een week geleden presenteerde onze regering een plan van aanpak om de hoge kosten van levensonderhoud tegen te gaan. Helaas ben ik er niet zeker of dat onze problemen zal oplossen. En we hebben daarnaast ook nog een aantal andere problemen, zoals veiligheid en vrede. Hamas in Gaza is zojuist opnieuw begonnen te dreigen met een nieuwe golf van geweld, naar aanleiding van de rellen in de Shimon Hatzadik wijk (de wijk Sheikh Jarrah) in Jeruzalem. Misschien zou alles wat gemakkelijker zijn als we in een gebied woonden zonder deze problemen die ons bestaan bedreigen.

Maar ik kijk nu niet jaloers naar Europa. Ondanks alle problemen ben ik blij dat ik hier in Israël woon. Want aan problemen ontbreekt het u in Europa ook niet, of wel?