(JNS) Uit een VN-enquête blijkt dat 78% van de Europese leraren antisemitisch gedrag onder leerlingen heeft waargenomen. Daarnaast gaf 27,4% aan hier zelfs negen keer of vaker getuige van te zijn geweest.
Na bijna tien jaar inzet tegen antisemitisme in het onderwijs in meer dan dertig landen zeggen UNESCO-experts niet verrast te zijn door de uitkomsten. Volgens de organisatie onderstrepen de resultaten wel de dringende noodzaak van intensievere scholing voor leraren in Europa.
UNESCO liet aan JNS weten dat haar deskundigen niet verrast waren, maar dat “sommige resultaten nog steeds zeer verontrustend zijn.”
De in Parijs gevestigde VN-organisatie ondervroeg 2.030 leraren verspreid over 23 Europese landen. De enquête werd ondersteund door de Europese Unie.
Volgens UNESCO is dit “het eerste Europese onderzoek naar trends in hoe leraren antisemitisme in de klas waarnemen en ervaren.” Daarbij kwamen ook zorgwekkende hiaten aan het licht in het begrip van wat antisemitisme precies inhoudt.
Zo gaf ongeveer 61% van de leraren aan holocaustontkenning of -vervalsing te hebben waargenomen, terwijl 44% het gebruik van nazisymbolen had gezien.
Tegelijkertijd beschouwde 16% uitspraken als “Joden zijn rijk” niet als antisemitisch. Nog eens 32% vond dat zulke uitspraken — gebaseerd op langdurige antisemitische stereotypen — afhankelijk zijn van de context.
Een kleinere groep (13%) vond de bewering dat “Joden het mondiale financiële systeem controleren” niet antisemitisch. 24% noemde ook hier de context bepalend, terwijl iets meer dan de helft deze uitspraak duidelijk antisemitisch noemde.
“Misschien het meest verontrustend is dat één op de twintig leraren (5%) het gebruik van denigrerende termen voor Joden helemaal niet als antisemitisch beschouwt,” aldus UNESCO.
Uit de enquête blijkt verder dat 70% van de leraren geen professionele training heeft gekregen om hedendaags antisemitisme te herkennen en te bestrijden. Minder dan een derde nam ooit deel aan externe trainingen over dit onderwerp.
Volgens UNESCO is geschiedenisles — met name onderwijs over de Holocaust — in de meeste landen het enige vak waarin leraren ondersteuning of begeleiding krijgen rond antisemitisme. Hoewel dit essentieel is, is het volgens de organisatie niet voldoende om hedendaagse vormen van jodenhaat te begrijpen of te voorkomen.
Er zijn mogelijkheden om dit onderwerp ook in andere vakken te behandelen, zoals maatschappijleer, sociale wetenschappen, talen en kunst en cultuur. Tegelijkertijd overlapt hedendaags antisemitisme vaak met actuele debatten over geopolitiek, sociale media, complottheorieën en identiteitspolitiek.
Hierdoor zijn onderwijsbeleidsmakers soms terughoudend, uit zorg dat investeringen in voorlichting over antisemitisme kunnen worden gezien als het innemen van een politieke positie.
Veel leraren geven bovendien aan dat het lastig is wanneer leerlingen hatelijke opmerkingen over Israël maken. In bijna de helft van de Europese scholen wordt het conflict emotioneel besproken, terwijl leraren zich vaak niet voorbereid voelen om dergelijke gesprekken te begeleiden — vooral wanneer deze tot polarisatie kunnen leiden.
Volgens UNESCO richt het onderwijs zich nog te vaak op historische vormen van antisemitisme die als “afgesloten” worden beschouwd, in plaats van op de manier waarop antisemitische stereotypen zich vandaag manifesteren.
Omdat jodenhaat vaak buiten de school wordt aangeleerd, beveelt UNESCO aan om ook ouders, grootouders en andere leden van de gemeenschap te betrekken bij educatieve initiatieven. Denk aan lokale geloofsgemeenschappen, politieagenten, winkeliers, vertegenwoordigers van gemeenten en zelfs schoolbuschauffeurs.
“Haatzaaiende uitlatingen — met name antisemitisme en holocaustontkenning — hebben een omvang bereikt die sinds de Tweede Wereldoorlog niet meer is voorgekomen,” zei UNESCO-directeur-generaal Khaled El-Enany.
“De meeste leraren hebben nooit een speciale opleiding gekregen om met deze realiteit om te gaan, inclusief de gevolgen van de opkomst van AI,” aldus El-Enany. “UNESCO biedt beleidsmakers instrumenten om leraren in meer dan dertig landen te ondersteunen — van klaslokalen en campussen tot sportclubs — en binnenkort nog veel meer.”
Lees hier meer: UNESCO survey finds antisemitism present in three quarters of EU classrooms
Noorwegen: rector beroept zich op „vrijheid van meningsuiting“ nadat professor 7 oktober heeft geprezen
Mojtaba Khamenei – de nieuwe aartsvijand
IDF verovert belangrijke kruisvaardersburcht in Libanon
