Weeklezing – תַזְרִיעַ מְצֹרָע – Tasria – Mezora – Zij ontvangt – de melaatse.
Leviticus 12:1 – 13:59/14:1 – 15:33; 2 Koningen 4:42 – 5:19/7:3 – 20
In een wereld die ons onophoudelijk aanspoort om te functioneren en vooruit te gaan, lijken de Bijbelse wetten over reinheid, afzondering en melaatsheid overblijfselen uit een ver verleden. Maar wat als er in de weeklezingen Tasria en Mezora een sleutel tot onze eigen genezing verborgen ligt? Wat als de opgelegde quarantaine en het wachten geen sociale uitsluiting zijn, maar een uitnodiging tot innerlijke bezinning die we onszelf nooit zouden gunnen? We moeten ons afvragen: waar in ons leven rennen we blindelings door, hoewel ons lichaam of onze ziel al lang om een pauze schreeuwt? Hebben we nog de moed om stil te staan en echt aanwezig te zijn wanneer het leven fundamenteel verandert?
Een paar “gedachten over de Sabbat”. In de vijf boeken van Mozes wordt de geschiedenis van het volk Israël beschreven, vanaf de schepping van de wereld tot de verlossing in het Beloofde Land, dat God aan Abraham heeft beloofd. Deze vijf boeken zijn onderverdeeld in weeklezingen. 25 jaar geleden schreef mijn schoonvader Ludwig Schneider over de 54 weeklezingen het boek “Schlüssel zur Thora“. Een messiaanse leidraad door de Thora heen. De Thora heeft 70 gezichten, zo staat er in het Hebreeuws. Ik wil enkele van deze facetten belichten om het perspectief nog verder te verbreden. De weeklezingen van de Thora openen onze ogen en ons hart voor het gehele Woord van God, de Bijbel. De Thora werpt een licht op de gehele Bijbelse tekst, en zo ontdekken we elke keer iets nieuws, wat ons tot nadenken stemt en de Bijbel relevant en levendig maakt.
Soms komen we in de Bijbel passages tegen waarmee we bij een eerste lezing niet veel kunnen in ons leven. De weeklezingen Tasria en Mezora behoren hiertoe en worden deze Sjabbat samen gelezen. Ze gaan over reinheids- en onreinheidswetten, over geboorte, over melaatsheid, over onderzoeken door de priester, over quarantaine en over wachten. En op het eerste gezicht rijst de vraag: wat heeft dit met ons te maken, juist in onze tijd?
Maar als je even stilstaat en beter kijkt, blijkt dat deze teksten precies de diepste menselijke ervaringen raken. Ze gaan over momenten waarop de mens verandering doormaakt. Bijvoorbeeld de vrouw die een kind baart: enerzijds grote vreugde, anderzijds heeft ze nieuw leven op de wereld gezet en heeft ze nu rust nodig. Of een ander voorbeeld: huiduitslag die aangeeft dat er iets in het lichaam gebeurt dat aandacht vraagt.
Er zijn situaties in het leven waarin iemand niet zomaar kan doorgaan zoals voorheen. Er verandert iets en hij wordt gedwongen zijn vertrouwde ritme te onderbreken. Dat is misschien wel een van de belangrijkste boodschappen van deze twee weeklezingen. Niet alles in het leven verloopt continu. Er zijn momenten waarop we even moeten stilstaan. De moderne mens is gewend om door te gaan, te functioneren en zo snel mogelijk vooruit te komen.
Maar de Bijbel stelt een andere weg voor; hij moedigt ons aan om even stil te staan en in ons innerlijk te kijken, juist in tijden van verandering, pijn, ziekte, geboorte of crisis. Dit even stilstaan is geen straf. Integendeel: het is een ruimte. Een ruimte voor rust. Een ruimte om op adem te komen. Een ruimte om dingen te verwerken. En bovenal een ruimte voor genezing.
Zo krijgt de kraamvrouw bewust een periode van rust, niet alleen om lichamelijk bij te komen, maar ook voor haar geest. Er is een nieuw leven ontstaan en haar eigen leven is ingrijpend veranderd, vooral bij het eerste kind. Ze heeft tijd nodig om te herstellen: van de pijn van de bevalling, van de lichamelijke veranderingen en van de innerlijke heroriëntatie. Haar leven draait nu om een nieuwe as en dat vraagt om aanpassing en geduld.
Zelfs een pasgeborene heeft tijd nodig om te wennen. In het eerste levensjaar heeft hij vaak last van spijsverteringsklachten. Ook hij moet leren om niet alleen voedsel te verwerken, maar ook het leven zelf. Geen wonder dat het kleine lichaam daarbij zijn grenzen bereikt. En als we verder in de tekst kijken, komen we de wetten over melaatsheid tegen. De getroffen persoon wordt uit het kamp geleid. Maar deze stap moet niet alleen worden gezien als sociale uitsluiting, maar ook als een uitnodiging tot innerlijke bezinning.
We denken terug aan Mirjam, de zus van Mozes. Ze werd zeven dagen lang buiten het kamp in afzondering geplaatst. Deze periode was niet alleen een straf, maar ook een ruimte voor zelfonderzoek, voor reflectie op haar daden en gedachten, en voor een soort terugkeer, een innerlijke bekering. Het verblijf buiten het kamp wordt zo onderdeel van het genezingsproces. Deze teksten dragen een diep begrip van het leven in zich. Niet alles gebeurt snel en is afgerond. Soms is het juist de bereidheid om in het proces te blijven die echte genezing mogelijk maakt.
Ook de begrippen ‘onreinheid’ en ‘reinheid’ krijgen hier een nieuwe dimensie. Het gaat niet alleen om halachische categorieën, maar om menselijke gemoedstoestanden. Er zijn momenten waarop we ons gesloten voelen, afstandelijk, minder verbonden – met onszelf of met anderen. En er zijn momenten van openheid, helderheid en verbondenheid. De wisseling tussen deze gemoedstoestanden is een natuurlijk onderdeel van het leven.
Er bestaat geen ‘slechte’ toestand, maar wel situaties die aandacht en tijd vragen. Juist die maken vaak de volgende stap in de ontwikkeling mogelijk. De tekst die we dit weekend lezen, herinnert ons eraan dat niet alles meteen opgelost hoeft te worden. Dat tijd, proces en wachten een eigen waarde hebben. En in een wereld die ons voortdurend aanspoort om in beweging te blijven, geven ze ons de toestemming om even stil te staan, te luisteren en de dingen in hun eigen tempo te laten rijpen.
Misschien blijft er uiteindelijk maar één vraag over: op welke momenten in ons leven blijven we doorrennen, terwijl het eigenlijk tijd zou zijn om even stil te staan en er echt te zijn?
Sjabbat sjaloom, Anat!
Sabbat-tijden in Israël (lokale tijd):
- Jeruzalem – Aanvang 18:34, Einde 19:48
Tel Aviv – Begin 18:49, Einde 19:50
Haifa – Begin 18:41, Einde 19:50
Beersheva – Begin 18:51, Einde 19:49
Eilat – Begin 18:38, Einde 19:46