Ontsnapping uit de tunnels: de ontsnapping van een Israëlische gijzelaar – en de daaropvolgende mishandelingen

In een indrukwekkende toespraak voor de algemene vergadering van de Jewish Federations of North America op zondagavond in Washington, DC, vertelde voormalig gevangene Avinatan Or over zijn gruwelijke ervaringen in Gaza, waaronder zijn zelf georganiseerde ontsnapping via een tunnel en de dagen daarna, waarin hij door zijn ontvoerders werd geslagen.

“Ik zei tegen mezelf: ‘Je laat anderen niet over je lot beslissen’, en probeerde te ontsnappen”, zei Or, terwijl hij beschreef hoe zijn technische achtergrond hem hielp een ontsnappingsplan te bedenken, een provisorische lamp te maken van kapotte kabels en zich een weg naar de vrijheid te graven met zandzakken.

De weg naar de vrijheid – en vervolgens opnieuw gevangengenomen
Or’s vluchtpoging duurde enkele weken. Hij beschreef het surrealistische moment waarop hij onder het oppervlak op een boomwortel stuitte en voor het eerst sinds jaren weer onder de sterrenhemel stond. Maar het moment van hoop was van korte duur: zijn ontvoerders vonden hem. “Ze hebben me gevonden”, zei hij. “Ik was er zeker van dat ik daar zou sterven.”

Na zijn hernieuwde arrestatie werd Or dagenlang aan een stoel vastgebonden en moest hij voortdurend slagen verdragen. Tijdens zijn gevangenschap vond hij kracht in drie zinnen die naast zijn bed waren geschreven: “Ook dit gaat voorbij”, “Geduld” en “Laat het zijn”. Hij verklaarde: “Alles in mijn leven – mijn jeugd, mijn ouders, mijn opleiding, mijn militaire dienst, mijn werk in de bouw, mijn studie ingenieurswetenschappen – heeft mij gemaakt tot wie ik ben. En wie ik ben, heeft mij in leven gehouden.”

Geen held – maar wel met een missie
Ondanks het dramatische karakter van zijn ontsnapping benadrukte Or dat hij zichzelf niet als een held beschouwt. “Ik heb er niet voor gekozen om gegijzeld te worden”, zei hij. “De helden zijn de soldaten die ervoor kiezen om voor anderen te vechten.” Hij bedankte de Israëlische strijdkrachten voor het organiseren van zijn vrijlating – samen met zijn voormalige medegevangenen Evyatar David en Guy Gilboa-Dalal op 13 oktober 2024, na 738 dagen in gevangenschap – en zei dat zijn volgende missie het ondersteunen van de troepen is die hem hebben gered.

Ook aanwezig bij het evenement was zijn vriendin Noa Argamani, die samen met Or was ontvoerd tijdens de aanval op het Supernova Music Festival op 7 oktober 2023. Hun dramatische afscheid tijdens de aanval werd vastgelegd op video en is een van de meest aangrijpende beelden van die dag geworden. Argamani werd eerder – op 8 juni 2024 – gered door de IDF tijdens “Operatie Arnon”, genoemd naar commandant Arnon Zamora, die tijdens de operatie om het leven kwam.

De menselijke kosten van de oorlog
De getuigenis die in Washington werd afgelegd, klonk niet alleen als een persoonlijk overlevingsverhaal, maar ook als een indringende herinnering aan de aanhoudende menselijke kosten van de oorlog in Gaza. De militaire operaties die uiteindelijk leidden tot de bevrijding van Or onderstrepen de bredere strategische en humanitaire uitdagingen waar Israël voor staat – en de voortdurende noodzaak om de langetermijngevolgen van de oorlog voor soldaten, burgers en de psyche van de natie te begrijpen.

Or’s woorden – de technische berekeningen, de ontsnapping door de tunnel, het fysieke en emotionele trauma – bieden zowel een onverbloemd verslag van de gevangenschap als een boodschap van veerkracht. Ze onderstrepen ook het idee dat het overleven van een oorlog vaak minder afhangt van geluk dan van de som van je eigen voorbereiding, identiteit en weigering om je eigen verhaal op te geven.