Natuurgeweld en het geloof

Onze volgende editie van Israel Today zal gaan over het spannende conflict tussen verleden en heden, natuurgeweld en geloof, Gods ingrijpen en menselijk inzicht.

Door Aviel Schneider |
Overstroomde straten in Tel Aviv in december 2021 Foto: Avshalom Sassoni/Flash90

De natuurkrachten die in de Bijbel worden genoemd zijn voor velen gemakkelijker te begrijpen dan die in onze huidige tijd. De Bijbel staat vol met verhalen over overstromingen, branden, sprinkhanenzwermen, aardbevingen en besmettelijke ziektes die vroeger werden opgevat als Gods straf en oordeel. Vandaag de dag kan natuurgeweld gemakkelijk wetenschappelijk verklaard worden. De vraag is of dit de status van God afzwakt. En gaat tegenwoordig alles vanzelf of oefent God ook in onze dagen controle uit? Bepaalt God wanneer en waar de aarde beeft en waar de zee de kust overspoelt, zoals in het verleden?

Een voorbeeld van Gods ingrijpen is natuurlijk de zondvloed, maar ook de zwavel en het vuur die uit de hemel vielen en Sodom en Gomorra verwoestten. Wat de tien plagen over Egypte betreft, spreekt God van tevoren tot Mozes en zegt hem hoe de natuurkrachten zullen zijn. “God liet donder en hagel op de aarde neerdalen met vuur over Egypte”, staat er letterlijk.

God maakte koning Salomo duidelijk dat het natuurgeweld Zijn werktuig is en gebruikt wordt om Zijn volk op te voeden. “Zie, indien Ik de hemelen sluit, dat het niet regent, of de sprinkhanen gebied, dat zij het land verslinden, of indien Ik een besmettelijke ziekte zend onder mijn volk, zo zal Ik hun zonden vergeven, en hun land niet genezen, totdat mijn volk zich verootmoedigt en zich bekeert van de boze wegen.”

Ieder gelovig mens, Jood of christen, begrijpt en gelooft dat de Almachtige de natuurrampen in het Bijbelse verleden heeft veroorzaakt en beëindigd. Lees de Bijbel er maar op na. Omdat God Zelf de wereld in zes dagen schiep, is een natuurramp hier en daar geen probleem voor de Schepper. Gelovige mensen trekken dit niet in twijfel. Het staat duidelijk in de Bijbel. Elke ramp, catastrofe en pandemie toont ons mensen onze beperkingen. Als mensen denken wij dat wij alles onder controle hebben en beseffen niet hoe klein en nederig wij zijn. Tegelijkertijd spreekt God tot de mensen om hen tot inkeer te brengen.

Aardbeving in Haïti, 2010. Foto: UN Photo/Sophia Paris/Flash90

Maar zodra natuurgeweld en rampen in onze tijd de krantenkoppen halen, worden er vragen gesteld. Dit was het geval in de Indische Oceaan in 2004, toen meer dan 226.000 mensen het slachtoffer werden van een tsunami in de regio. Bij de aardbeving in Haïti in 2010 kwamen 222.000 mensen om het leven en een storm in Myanmar in 2008 eiste 140.000 levens. Maar ook tijdens de hittegolf in Europa in 2003 of in Rusland in 2010 kwamen in totaal 125.000 mensen om het leven. Om nog maar te zwijgen van de terroristische aanslag op het World Trade Center in New York in 2001, waarbij bijna 3.000 mensen omkwamen. Dit alles roept vragen op. Zelfs vandaag, nu de wereld te maken heeft met een verraderlijk virus. Bij dergelijke rampen en catastrofen stellen de mensen vragen en die zijn terecht. Zit God erachter? Wat zegt de Bijbel erover? Is de eindtijd aangebroken? Als dit alles in Bijbelse tijden was gebeurd, zou God er gemakkelijk de schuld van kunnen krijgen. Maar in onze tijd zien we veel dingen anders.

Een andere vraag doet zich voor, namelijk of God een ramp actief veroorzaakt of alleen maar laat gebeuren. Wat is het verschil eigenlijk? Vdaak denken de mensen bij zulke rampen aan de profeet Amos: “Gebeurt er een ramp in de stad en zou de Heere die niet veroorzaakt hebben?” De vraag is of dit vers zo gemakkelijk kan worden toegepast op elke rampspoed die zich in onze huidige tijd op aarde voordoet. Wat hebben terroristische aanslagen, wat heeft een kernramp, een orkaan, een aardbeving of een wereldwijde epidemie met God te maken? Was het God die actief het coronavirus in China eind december 2019 veroorzaakte of slechts toeliet? Of was het eerder de duivel die deze pandemie veroorzaakte? En als dat zo is, waarom heeft God hem dan niet tegengehouden?

Op de een of andere manier is het vreemd dat natuurrampen als vanzelfsprekend worden aangeduid als daden van God, terwijl men God niet al jaren, decennia en zelfs eeuwen prijst en dankt voor het feit dat Hij de wereld overwegend vredig weer heeft gebracht. Veel mensen trekken Gods goedheid in twijfel vanwege deze natuurrampen en ingrijpende gebeurtenissen. We moeten leren toegeven dat er veel dingen zijn die we niet weten. Door het verhaal van Jona begrijpen we dat God handelde. Hij liet de storm komen en beval de vis om Jona op te slokken. In Job daarentegen toont God ons dat het initiatief van de duivel kwam. God gaf Job over aan satans macht voor een vaste tijd en tot op een bepaalde hoogte. God veroorzaakte Jobs lijden dus niet actief, maar liet het toe.

Bijbels gezien was een ramp specifiek een straf van God voor Zijn volk omdat zij gezondigd hadden. God had Israël uitverkoren en het was van Hem weggegaan. Velen vragen zich af of deze formule in onze tijd nog geldig is. Zou het kunnen dat God vandaag, zoals in Bijbelse tijden, “een stormwind op laat komen die de golven hoog doet rijzen”, zoals in de Psalm 107 staat geschreven? In het boek van de profeet Jesaja zegt God: “Ik ben de Heere en er is niemand anders! Ik Die licht schep en duisternis schep, Die vrede maak en kwaad schep. Ik ben het, de Heer, Die deze dingen tot stand breng.” Joden en christenen die elke kracht van de natuur beschrijven als een straf of een werk van God, worden door hun omgeving vaak veroordeeld als fanatici.

Overstroming in de Israëlische stad Ashkelon, november 2015. beeld: Edi Israel/Flash90

Met andere woorden, als gelovige moet je heel voorzichtig zijn hoe je verschrikkelijke aardbevingen, overstromingen en plagen aanduidt. Wat in de Bijbel eenvoudig en duidelijk wordt overgebracht, is in onze wereld gecompliceerder. Wij zijn ooggetuigen en horen veel andere stemmen om ons heen die evenzeer getuigen zijn van de tijd. In de Bijbel horen we maar één stem en die spreekt namens God. De Bijbel spreekt van een handelende God, Die in de huidige christelijke theologie soms verloren gaat. De kerk en de theologie van vandaag vinden het moeilijk om op een aannemelijke manier te spreken over een handelende God. In de Bijbel lezen wij over een actieve God en in onze dagen stellen de mensen zich liever een passieve God voor. Daarom wordt iedereen die het coronavirus als een straf van God ziet, als fundamentalist bestempeld. Bijbels correct, politiek waarschijnlijk minder.

Twee derde van de Amerikaanse gelovigen ziet het coronavirus als een boodschap van God, zo blijkt uit een opiniepeiling van de University of Chicago Divinity School. “Door het virus zijn mensen op zoek naar een diepere betekenis voor hun leven. 31 procent van de gelovigen gelooft dat God de mensheid vraagt te veranderen. 40 procent van de Amerikanen ziet de aardbeving en tsunami in Japan in 2011 als een daad van God. 16.000 mensen verloren het leven bij die ramp. De percentages zijn vastgesteld in een studie van het Public Relation Institute for Religion (PRRI). Orthodoxe rabbijnen en Joden geloofden dat God verantwoordelijk was voor de ramp op de berg Meron in Galilea in het voorjaar van 2021. 45 doden en 150 gewonden was het gevolg van een massale panieksituaite.

Samenvattend: veel religieuze Joden en christenen zien het coronavirus en andere gebeurtenissen als een straf, waarschuwing of teken van God. Vanuit Bijbels oogpunt hebben ze theoretisch helemaal gelijk. Maar met onze kennis en moderne denkwereld is dat vaak moeilijk.

Ik vergelijk Gods werk in de krachten van de natuur met Israëls wedergeboorte van 74 jaar geleden. Het bestaan van Israël in zijn Bijbelse vaderland na bijna tweeduizend jaar is een wonder, als een natuurkracht in de wereldpolitiek. Een bovennatuurlijke gebeurtenis. Natuurlijk kunnen wij stap voor stap de politieke ontwikkeling verklaren die leidde tot de stichting van de staat Israël, maar toch mogen wij Gods werk daarin zien. De meerderheid van de Joodse bevolking begrijpt dit. Uiteindelijk moet ieder voor zichzelf beslissen hoe actief hij God in zijn leven wil hebben.

Israel Today nieuwbrief

Dagelijks nieuws

Gratis in uw mailbox

Israel Heute Newsletter

Tägliche Nachrichten

FREI in Ihrer Inbox