(JNS) Een mooie piyyut (een Joods liturgisch gedicht of voordracht, red.), gezongen tijdens de avonddienst op Jom Kippoer, smeekt de Schepper om “te kijken naar de brit (verbond) en niet naar de yetzer (kwade neiging).” Dat wil zeggen, we vragen God om Zijn blik te richten op het goede en niet op het slechte wanneer Hij over ons oordeelt.
Op dezelfde manier vraag ik van ons allemaal, lieve mede-Joden, dat we tijdens deze heilige dagen – maar idealiter ook het hele jaar door – kijken naar het basisverbond dat we zijn aangegaan, en niet alleen naar wat verdeeld en polariserend, impulsief en slecht is.
Het Israëlische leven is in normale tijden al moeilijk, hard en bijtend genoeg. In verkiezingstijd – die min of meer Israëls nieuwe normaal is geworden – wordt alles luider, de openlijke en verkapte campagnes bestoken ons en het leven wordt nog turbulenter en opruiend. Het lijkt alsof we het nergens meer over eens zijn. Alles is onderwerp van bittere geschillen tussen de “blokken” en de partijen “binnen de blokken” die met hand en tand vechten om elke stem.
Het Pesach-feest, de Israëlische nationale feestdagen en gedenkdagen en de feestdagen van de maand Tisjri -Rosh Hashanah, Yom Kippur, Sukkot en Simchat Torah- zijn perioden die doorgaans meer verzoenend zijn, zelfs in de normaal gesproken roodgloeiende sfeer van het Israëlische openbare leven. De media krijgen een feestelijke sfeer. Israëli’s zijn meer bezig met de vakantiegeschenken die zij voor hun familieleden gaan kopen dan met politieke geschillen. Wie troost zoekt, ervaart een gedeelde nationaal-joodse geestesverheffing.
Deze geestelijke verheffing is ook duidelijk waarneembaar in het publieke domein en in de opiniepeilingen. Op Jom Kippoer is het overgrote deel van de wegen leeg. Tijdens Sukkot zijn feestelijke kraampjes op balkons en in de straten te zien. Uit enquêtes van de afgelopen jaren blijkt dat de Israëli’s de feestdagen op traditionele wijze vieren. Een overweldigende meerderheid (meer dan 80%) neemt deel aan een Pesach-seder en, nog verrassender, 60% van de Israëli’s, waaronder velen die zich seculier noemen, vasten op Jom Kippoer.
Door een gril van de politieke klok valt de Tisjri-vakantie dit jaar in een verkiezingsperiode. Te midden van de feeststemming proberen partijen en kandidaten onomstotelijk te bewijzen dat onze huidige werkelijkheid bijzonder slecht is en zij onze enige hoop zijn. Ze vuren op iedereen die niet “aan onze kant” staat, in de hoop dat ze ons door wederzijdse ophitsing kunnen laten geloven dat “de ander”, wie dat ook is, onze ramp is.
In het dagelijks leven, en zeker tijdens een verkiezingsseizoen dat wordt gekenmerkt door giftige campagnes, is de natuurlijke neiging van veel Israëli’s, vooral diegenen die politiek actief zijn of “talkback”-commentaren plaatsen op websites en nieuwsuitzendingen, om anderen met venijnig geweld aan te vallen. Sociale media-algoritmen zullen hen belonen met “likes” en hun echokamers zullen hen toejuichen voor hun doeltreffendheid om anderen aan te vallen. Dit holt de elementen die eenheid en cohesie bevorderen natuurlijk uit tot het punt van desintegratie.
Dit jaar, evenals in andere jaren – ondanks de komende verkiezingen – bieden de feestdagen van Tisjri ons een andere mogelijkheid voor de vakantieperiode en in het algemeen. Zij stellen ons in staat ons te herinneren dat er een gedeelde religieuze en culturele basis is voor het Israëlisch-Joodse bestaan. Een basis die, ook al wordt hij niet door alle Israëli’s op dezelfde manier gevierd, niettemin volgens dezelfde kalender, hetzelfde nationale ethos en dezelfde gebruiken wordt gevierd. De vakantiesfeer biedt ook degenen die de feestdagen niet via culturele en religieuze praktijken vieren de mogelijkheid om in de vakantiegeest te delen en op die manier deel te nemen.
De Israëlische realiteit is hard, maar dat is niet het hele verhaal. Het is ingewikkeld. Het leven hier heeft zijn verzwarende aspecten, maar er is ook potentieel voor nabijheid, partnerschap en brit. Mis deze dagen niet. Zowel nu als, hopelijk, het hele jaar door, zullen we allemaal onze blik richten op het verbond dat we hebben gesloten in ons gedeelde leven in de Staat Israël.
Dr. Shuki Friedman is vicepresident van het Jewish People Policy Institute en docent rechten aan het Peres Academic Center.
Beiroet is geen betrouwbare partner
Tussen diplomatie en escalatie: VS houden Iraans vrachtschip tegen in de Golf
Zwak en ontoereikend: de reactie van Europa op de oorlog in Iran
