Hoe Israël zijn verkiezingen met technologie beschermt

Een week voor de Israëlische verkiezingen op 27 oktober maakte Shin Bet (Israëlische binnenlandse inlichtingendienst) bekend dat accounts die waren gebruikt in het kader van een ‘buitenlandse beïnvloedingscampagne’ van de sociale media waren verwijderd. Dat gebeurde in een gezamenlijke actie met de cyberafdeling van het Openbaar Ministerie en de Centrale Verkiezingscommissie (CEC)

De inlichtingendienst noemde noch de verantwoordelijke buitenlandse actoren, noch de betrokken platforms, noch de technologieën waarmee de accounts waren opgespoord. Kort daarna werd echter gemeld dat er nog steeds andere accounts actief waren waarvan wordt vermoed dat ze banden met het buitenland hebben.

Dinsdag brengen de Israëli’s hun stem uit met papieren stembiljetten. Het verkiezingsproces is echter afhankelijk van digitale systemen, en de kiezers vergaren politieke informatie uiteraard ook via het internet.

Terwijl het land voor het eerst – sinds de door Hamas geleide terreuraanslagen op 7 oktober 2023 – naar de stembus gaat, houden cyberbeveiligingsteams van de overheid, technologieplatforms en onafhankelijke onderzoekers mogelijke bedreigingen in de gaten. Ook onderzoeken ze verdachte netwerken en reageren ze op pogingen om het verkiezingsproces te verstoren of te manipuleren.

Election Shield: bescherming infrastructuur

In oktober kondigden de Nationale Cyberdirectie van Israël (INCD) en de Centrale Verkiezingscommissie het initiatief “Election Shield“ (verkiezingsschild) aan. Volgens het officiële bericht hadden de twee instanties zich ongeveer drie maanden lang voorbereid en een oefening gehouden waarbij cyberaanvallen werden gesimuleerd.

Op de verkiezingsdag wordt een speciaal cyberoperatiecentrum opgezet dat informatie over bedreigingen bundelt, verdachte activiteiten identificeert en de reacties op incidenten coördineert. Tot de in aanmerking genomen scenario’s behoren het binnendringen in systemen, het verstoren van websites, het zich voordoen als overheidsinstanties, phishing, het overnemen van gebruikersaccounts en valse beweringen dat verkiezingssystemen zouden zijn gehackt.

Daarnaast hebben de Centrale Verkiezingscommissie en de Israëlische Dienst voor Landmeting een op GovMap gebaseerd systeem ontwikkeld waarmee de opkomst geografisch uitgesplitst kan worden weergegeven, inclusief afzonderlijke stembureaus. Na afloop van de stemming zullen ook de verkiezingsuitslagen op interactieve kaarten worden weergegeven.

Nieuwe bevindingen van het Israëlische cyberbeveiligingsbedrijf Check Point geven al een duidelijk beeld van het dreigingslandschap waarop deze voorbereidingen zijn gericht.

Volgens Israëlische mediaberichten werden Israëlische overheidsorganisaties begin oktober blootgesteld aan gemiddeld ongeveer 2.300 cyberaanvallen per organisatie per week. Dit komt neer op een stijging van 82 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar.

Check Point heeft sinds begin oktober bovendien 87 bevestigde cyberaanvallen op Israëlische doelen geïdentificeerd, waarbij het voornamelijk ging om verstoringen en verminkingen van websites.

Deze cijfers hebben betrekking op cyberactiviteiten tegen Israëlische doelen in het algemeen en niet op bevestigde inbraken in verkiezingssystemen.

‘In Israël wordt gestemd met papieren stembiljetten, maar achter het verkiezingsproces schuilt een uitgebreide digitale infrastructuur die tegen cyberdreigingen moet worden beschermd’, verklaarde Yossi Karadi, directeur-generaal van de Nationale Cyberdirectie, in een officiële verklaring.

De directie weigerde echter concrete verdedigingstechnologieën te noemen.

‘Om veiligheidsredenen maken we geen details bekend over de specifieke technologieën, hulpmiddelen of methoden die worden ingezet om verkiezingsgerelateerde systemen te beschermen’, verklaarde Libi Oz namens de directie tegenover JNS.

Digitale sporen volgen

Naast de officiële verkiezingsinfrastructuur zetten Israëlische onderzoekers technologieën in om pogingen tot manipulatie van het politieke discours op internet aan het licht te brengen.

Een op 22 oktober gepubliceerd rapport van het Instituut voor Nationale Veiligheidsstudies (INSS), dat in samenwerking met de Israëlische waarnemingsorganisatie FakeReporter tot stand kwam, onderzocht buitenlandse beïnvloedingsoperaties in de aanloop naar de verkiezingen. Met behulp van tools voor gegevensverzameling van het Israëlische bedrijf Xpoz volgden de onderzoekers op X een islamistisch beïnvloedingsnetwerk genaamd „Isnad“. Xpoz biedt gestructureerde toegang tot gegevens van sociale media, waaronder X, Instagram, Reddit en TikTok. De gedocumenteerde bijdrage van het bedrijf aan het INSS-onderzoek bestond uit het verzamelen van gegevens.

Het rapport beschrijft Isnad als een op vrijwilligers gebaseerde groep die banden heeft met de Moslimbroederschap en wordt geleid door een Egyptische oppositieactivist die vanuit Turkije opereert. Hoewel er geen staatsbetrokkenheid bekend is, waren hun boodschappen erop gericht het vertrouwen in instellingen en de geloofwaardigheid van de verkiezingen te ondermijnen.

Het INSS verwijst bovendien naar onderzoek van het bedrijf Golden Owl, dat op X ongeveer 150 profielen identificeerde die in het Hebreeuws schreven en die op basis van locatiegegevens of het gebruik van de Iraanse versie van de app in verband konden worden gebracht met Iran.

Ook het Israëlische cyberbeveiligingsbedrijf ClearSky publiceerde in oktober een rapport over een Russische beïnvloedingscampagne in Israël. De campagne, bekend onder de naam “The Double“ of “Doppelgänger“, ‘verspreidt valse en misleidende berichten die zijn gebaseerd op delen van echte publicaties, en doet zich daarbij voor als bekende mediabedrijven’, aldus de samenvatting van het rapport.

De door het INSS onderzochte accounts waren op 19 oktober geblokkeerd. De denktank sprak zich echter duidelijk uit over de beperkingen van dergelijke maatregelen. De meeste inhoud bereikt haar publiek pas wanneer echte Israëli’s deze verder verspreiden, meestal zonder zich bewust te zijn van de herkomst ervan. Het voor de hand liggende doel is het ondermijnen van het vertrouwen, in plaats van het beïnvloeden van stemmen. De directe dreiging van Isnad lijkt beperkt, aangezien er geen bewijs is dat kiezers hun standpunten op basis van deze activiteiten hebben gewijzigd.

Van opsporing tot ingrijpen

Het opsporen van schadelijke activiteiten is één ding. Zonder de mogelijkheid om hiertegen op te treden, blijven effectieve maatregelen echter mogelijk beperkt.

Begin oktober kondigde de Centrale Kiescommissie, na een bijeenkomst onder auspiciën van president Isaac Herzog in de presidentiële residentie, een intensievere samenwerking aan met Meta, Google, TikTok en Microsoft. De overeenkomst omvat verbeterde meldingskanalen en een prioritaire behandeling van verkiezingsgerelateerde verzoeken. Aangezien de Centrale Verkiezingscommissie geen algemene bevoegdheid heeft om online-inhoud te laten verwijderen, moet zij dergelijke verzoeken doorsturen naar de platforms, die hun eigen regels toepassen.

De bijdragen van de bedrijven lopen uiteen. Google eist van adverteerders die in Israël verkiezingsadvertenties plaatsen dat zij hun identiteit bevestigen en bekendmaken wie voor hun advertenties betaalt. Informatie over de advertentie-uitgaven is toegankelijk via het transparantiesysteem voor politieke advertenties van het bedrijf. Daarnaast zal Google de kiezers op de verkiezingsdag helpen bij het vinden van hun stembureau.

Meta, waartoe Facebook, Instagram en WhatsApp behoren, hanteert systemen voor het opsporen van gecoördineerd, niet-authentiek gedrag en verklaart dat er speciale beveiligingsteams paraat staan om te reageren op verkiezingsgerelateerde bedreigingen.

Microsoft heeft zijn betrokkenheid bij de coördinatie-inspanningen bevestigd via een „vakkundige dialoog“ met de Centrale Verkiezingscommissie, maar heeft geen concrete technologieën publiekelijk genoemd die voor de Israëlische verkiezingen worden ingezet.

TikTok heeft gedetailleerdere cijfers gepubliceerd over zijn maatregelen in verband met de Israëlische verkiezingen. Uit het transparantierapport blijkt dat het platform tussen 7 juni en 5 september meer dan 45.000 video’s heeft verwijderd op grond van zijn regels inzake verkiezingsintegriteit, desinformatie en misleidende, door AI gegenereerde inhoud. Daarnaast werden 1.431 accounts verwijderd die zich voordeden als kandidaten of ambtsdragers.

Het platform introduceerde bovendien een in de app geïntegreerd “verkiezingscentrum“, dat betrouwbare informatie over het uitbrengen van stemmen biedt, evenals tips om desinformatie te herkennen.

Vuurproef

Detectietools kunnen gedrag zichtbaar maken. Ze laten echter niet noodzakelijkerwijs conclusies toe over de intentie, hoe voor de hand liggend die ook mag lijken, en al helemaal niet over de vraag of mensen daadwerkelijk zijn overtuigd.

Gecoördineerde activiteiten kunnen afkomstig zijn van mensen of geautomatiseerde systemen en zowel van binnenlandse als buitenlandse oorsprong zijn. Israël heeft een verplichte markering ingevoerd voor verkiezingscampagnes waarin digitaal gegenereerde of gemanipuleerde personen, gebeurtenissen of documenten worden gebruikt.

Maar degenen die verstoringen willen veroorzaken, kunnen bestaande maatschappelijke verdeeldheid uitbuiten of misleidende voorstellingen verspreiden zonder daarvoor deepfakes te hoeven maken. Dergelijke markeringen zouden ook niets uithalen tegen authentieke inhoud die via valse accounts op grotere schaal wordt verspreid, of tegen satire die voor een algoritme zou kunnen lijken op een poging tot manipulatie.

Overheidsinstanties en particuliere platforms moeten daarom een zorgvuldig evenwicht vinden tussen het beschermen van de integriteit van de verkiezingen en het waarborgen van de vrijheid van meningsuiting.

(JNS)