LedenHet Trojaanse paard van de islam

Christopher Nolans zomerkaskraker ‘The Odyssey’ heeft een hele schare fans in vervoering gebracht die zich voorheen nog nooit hadden verdiept in het oude Griekenland en diens bijdrage aan de westerse cultuur. Dat is een positief resultaat als u de heropleving van de canon van de klassieke literatuur na aan het hart ligt. Geesteswetenschappers, verheug u!

Maar de film dient ook als belangrijke les voor zowel het klassieke liberalisme als het moderne Europa – een les die misschien minder geschikt is voor de bioscoop, maar niet onder de mat mag worden geveegd. De meest indringende metafoor uit beide literaire epen, de Ilias en de Odyssee – de geraffineerde maar bloedige militaire manoeuvre die de Grieken de overwinning in de Trojaanse Oorlog bezorgde – laat zich vertalen naar een ander, meer hedendaags gebruik van een Trojaans paard.

In de film van Nolan (hoewel niet in de tekst van Homerus) blijft Odysseus, de sluwe krijger die het hele plan met het Trojaanse paard heeft bedacht, getraumatiseerd door de gevolgen ervan – het bloedbad onder al die Trojaanse mannen, vrouwen en...