De Israëlische Landdienst, die het grootste deel van de staatsgronden in Israël beheert, heeft dinsdag bekendgemaakt dat zij de eerste 1.400 wooneenheden in E1 (‘East 1’) – een strategisch belangrijk gebied in Judea en Samaria – aan aannemers en projectontwikkelaars zal aanbieden. De bouwbedrijven die de aanbestedingen winnen, zullen de wooneenheden bouwen.
Het belang van E1 ligt in de ligging ervan. Het gebied van twaalf vierkante kilometer ligt tussen Ma’ale Adumim, een Joodse stad met ongeveer 40.000 inwoners in de Judeaanse woestijn, en Jeruzalem.
Na de bebouwing zal E1 Ma’ale Adumim met de hoofdstad verbinden, een grotere agglomeratie creëren en dienen als tegenmaatregel tegen de inspanningen van de Palestijnse Autoriteit (PA) om Jeruzalem te omringen met een eigen Arabische agglomeratie, die Ramallah, de oostelijke delen van Jeruzalem en Bethlehem omvat. (De PA is van plan de oostelijke delen van Jeruzalem aan Israël te ontrukken om er de hoofdstad van een toekomstige Palestijnse staat van te maken.)
Israëlische veiligheidsexperts waarschuwen al geruime tijd dat Jeruzalem een grensstad zal worden als de omliggende Arabische nederzettingen onbelemmerd mogen doorgaan. Het antwoord daarop is E1, zeggen zij. Hierdoor zou Jeruzalem worden beschermd, zou er een wig worden gedreven in de vrijwel aaneengesloten Arabische nederzettingen die de stad omringen, en zou de Joodse territoriale continuïteit in oostelijke richting tot aan de Jordaanvallei worden gewaarborgd.
Tot nu toe heeft de PA de strijd om de territoriale continuïteit gewonnen door illegaal te bouwen op door Israël gecontroleerd land. De Arabische nederzettingen strekken zich langs de oostkant van Jeruzalem uit, in noordelijke richting tot Ramallah en in zuidelijke richting tot Bethlehem.
Beide partijen zijn het erover eens dat de bebouwing van E1 de geografische continuïteit van de Arabische gebieden in gevaar brengt. Tijdens een persconferentie ter plaatse, die op 14 augustus 2025 in Ma’ale Adumim werd gehouden om de historische aankondiging van de regering te vieren, verklaarde minister van Financiën Bezalel Smotrich dat de bouw in E1 ‘het idee van een Palestijnse staat ten grave draagt’.
De PA sprak zich in dezelfde bewoordingen uit. Wafa, haar officiële persbureau, omschreef het hoofddoel van E1 als ‘het ondermijnen van de oprichting van een Palestijnse staat met Jeruzalem als hoofdstad’.
De bouw in E1 werd voor het eerst in 1994 voorgesteld door de toenmalige premier Yitzhak Rabin. Internationale druk was de belangrijkste reden waarom de bouw tot nu toe niet is doorgezet, hoewel het plan een brede nationale consensus geniet. Alle premiers sinds Rabin hebben hun goedkeuring voor het project uitgesproken.
‘Na meer dan 30 jaar vol beloften, strijd en internationale druk maken we vandaag een visie werkelijkheid’, zei hij in een verklaring die het stadsbestuur aan JNS ter beschikking stelde. ‘De eerste 1.400 woningen zijn in aanbouw; later zullen er nog zo’n 2.000 woningen bijkomen. E1 zal Ma’ale Adumim met Jeruzalem verbinden en de verdere groei van de stad voor toekomstige generaties waarborgen.’
Hij bedankte de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, minister van Defensie Israel Katz en Smotrich en zei: ‘Na drie decennia kan men zeggen: E1 wordt werkelijkheid.’
Na volledige uitvoering zal het gehele E1-plan ongeveer 3.400 wooneenheden omvatten.
(JNS)