De oorlog die Israëlische soldaten tot in hun huis achtervolgt

De soldaten zaten op een heuvel met uitzicht op Jeruzalem; boven hen wapperde de Israëlische vlag in de wind.

Bij wijze van uitzondering gaf niemand bevelen. Niemand haastte zich naar een alarm. Niemand speurde de horizon af op zoek naar de volgende dreiging. Een paar uur lang mochten deze leden van de Israëlische strijdkrachten – velen van hen reservisten die waren weggeroepen van hun gezinnen, hun werkplekken, hun klaslokalen en hun normale leven – iets doen wat de oorlog zelden toestaat:

Ze stonden even stil en lieten hun gedachten de vrije loop.

Tijdens een recent bezoek aan Israël had ik als directeur van ZOA-Michigan het voorrecht om deel te nemen aan indrukwekkende programma’s voor IDF-soldaten die worstelen met de emotionele wonden van de oorlog, en daar te spreken. Het programma, dat samen met onze Israëlische partners werd georganiseerd, had een eenvoudig maar dringend doel: soldaten die de last van de strijd dragen een plek bieden waar ze op adem kunnen komen, contacten kunnen leggen en kunnen beginnen met het verwerken van wat ze hebben meegemaakt.

Het programma combineerde praktische activiteiten – waaronder het bewerken van de grond en het planten van bomen – met gezamenlijke maaltijden, muziek en groepsgesprekken bij het kampvuur. In de loop van de avond stelden de soldaten zich beetje bij beetje open. Sommigen spraken openhartig. Anderen zeiden maar weinig. Maar zelfs de stilte voelde betekenisvol aan.

Als de mensen die naast je zitten begrijpen wat je hebt gezien en meegemaakt, voelt stilte niet leeg aan. Het voelt alsof je het deelt.

De zichtbare oorlog is gemakkelijk te herkennen. Die bestaat uit uniformen, sirenes, raketten, wapens en begrafenissen. De stillere oorlog is moeilijker te herkennen. Die begint wanneer een soldaat thuiskomt.

Gedurende het hele programma hoorden we verhalen die zowel hartverscheurend als herkenbaar waren. Een soldaat vertelde hoe hij met zijn verloofde aan de sjabbat-tafel zat, maar zich emotioneel mijlenver van haar verwijderd voelde. Een ander beschreef hoe hij tijdens de les naar een pagina staarde en zich realiseerde dat hij dezelfde alinea tien keer had gelezen zonder ook maar één woord op te nemen. Een succesvolle ondernemer vertelde hoe beslissingen die hem vroeger gemakkelijk afgingen, hem na maandenlange reserveperiode nu overweldigend leken.

Verschillende soldaten vertelden over slapeloze nachten, terugkerende nachtmerries, angstaanvallen en het gevoel voortdurend op hun hoede te zijn – zelfs op plekken waar je je eigenlijk veilig zou moeten voelen. Een dichtslaande deur. Een overvolle ruimte. Een knal die afgaat. Alledaagse momenten die de meeste mensen nauwelijks opmerken, kunnen in een oogwenk herinneringen aan het slagveld oproepen.

Dit zijn geen tekenen van zwakte. Het zijn de zeer reële symptomen van een trauma.

En Israël wordt hiermee op schrikbarende schaal geconfronteerd.

Het Israëlische ministerie van Defensie heeft gemeld dat sinds de door Hamas geleide terreuraanslagen op 7 oktober 2023 meer dan 22.000 gewonde soldaten zijn behandeld. Daarvan lijdt ongeveer 58 % aan een posttraumatische stressstoornis (PTSS) of andere psychische aandoeningen. Ongeveer 63 % zijn reservisten – heel gewone Israëli’s die uit hun dagelijkse leven zijn gerukt en in de geschiedenis zijn gestapt.

Psychologen en militaire vertegenwoordigers hebben gewaarschuwd voor een aanzienlijke toename van psychische klachten bij soldaten sinds het begin van de oorlog en hebben daarbij de dringende noodzaak benadrukt van uitgebreide behandelings- en revalidatiemaatregelen en langdurige ondersteuning.

Achter elk cijfer schuilt een mens die de roep van Israël heeft gevolgd. Een zoon. Een dochter. Een echtgenoot. Een echtgenote. Een ouder. Een vriend. Iemand die de wacht hield, zodat anderen konden slapen. Iemand die de last van het Joodse voortbestaan op jonge schouders droeg.

Een van de meest ontroerende momenten van het programma was toen de soldaten hoorden over de inspanningen van Amerikaans-joodse gemeenschappen om Israël te steunen en antisemitisme te bestrijden. Velen spraken hun diepe dankbaarheid uit. Ze begrepen dat de strijd van Israël niet alleen op het slagveld wordt gevoerd. Die wordt ook gevoerd in de media, op universiteitscampussen, in onze gemeenschappen en in de regeringsgebouwen.

Ze wilden ons laten weten dat onze steun ertoe doet.

Echte solidariteit betekent dat we de Israëlische soldaten niet alleen terzijde staan wanneer ze ten strijde trekken, maar ook wanneer ze de lange reis naar huis aanvatten. Voor velen van hen is de oorlog misschien voorbij zodra ze het slagveld verlaten. Het genezingsproces duurt vaak veel langer.

(JNS)