Twee belangrijke leden van de Israëlische rechts-religieuze coalitie van premier Benjamin Netanyahu dreigen de regering omver te werpen als deze de Gaza-deal steunt die vrijdag werd aangekondigd door de Amerikaanse president Joe Biden.
Minister van Financiën Bezalel Smotrich en minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben-Gvir verklaarden zaterdagavond dat ze geen enkele overeenkomst zouden aanvaarden die de terreurgroep Hamas zou toestaan in Gaza te blijven.
Smotrich, de leider van de partij Religieus Zionisme, tweette dat hij met Netanyahu had gesproken en hem duidelijk had gemaakt dat hij geen deel zou uitmaken van de regering als deze zou instemmen met een einde aan de oorlog zonder Hamas te ontmantelen en alle gijzelaars vrij te laten.
“Wij zullen niet instemmen met een einde van de oorlog vóór de vernietiging van Hamas, noch met een ernstige aantasting van de resultaten van de oorlog tot nu toe door de terugtrekking van de IDF en de terugkeer van de inwoners van Gaza naar het noorden van de Gazastrook, noch met de vrijlating van terroristen die, God verhoede, zullen terugkeren om Joden te vermoorden,” schreef Smotrich.
“Wij roepen op tot het voortzetten van de gevechten totdat Hamas is verpletterd en alle ontvoerden zijn teruggekeerd, het creëren van een volledig nieuwe veiligheidssituatie in Gaza en Libanon, de terugkeer van alle bewoners naar hun huizen in het noorden en zuiden, en massale investeringen in het versnellen van de ontwikkeling van deze delen van het land.”
Ben-Gvir, voorzitter van de Otzma Yehudit partij, beschreef de mogelijke overeenkomst als een “capitulatie” aan Hamas.
“Dit is een meedogenloze deal, een overwinning voor het terrorisme en een bedreiging voor de veiligheid van de staat Israël. Instemmen met zo’n akkoord is geen absolute overwinning – het is een absolute nederlaag. We zullen geen einde aan de oorlog toestaan zonder de volledige eliminatie van Hamas,” schreef hij.
Onder de tot nu toe gepubliceerde voorwaarden betekent de overeenkomst dat Israël de oorlog zal beëindigen zonder zijn oorlogsdoel, de vernietiging van Hamas, te hebben bereikt.
“Als de premier deze meedogenloze overeenkomst uitvoert onder de vandaag gepubliceerde voorwaarden, zal Otzma Yehudit de regering ontbinden,” besloot hij.
De factie van de religieuze zionistische Otzma Yehudit heeft 14 zetels in de Knesset en speelt dus een beslissende rol in de voortzetting van Netanyahu’s 64-koppige regeringscoalitie, die in november 2022 werd verkozen.
Oppositieleider Yair Lapid, voorzitter van de 24 zetels tellende Yesh Atid partij, herhaalde zaterdag zijn belofte om Netanyahu te voorzien van een politiek vangnet zodat hij het akkoord zou kunnen uitvoeren. Hij bekritiseerde Smotrich en Ben-Gvir voor hun dreigementen om de regering omver te werpen.
“De dreigementen van Ben-Gvir en Smotrich zijn een minachting voor de nationale veiligheid, de ontvoerden en de inwoners van het noorden en zuiden,” twitterde Lapid. “Dit is de slechtste en meest meedogenloze regering in de geschiedenis van het land. Voor hen zal er hier voor altijd oorlog zijn, nul verantwoording, nul management, een complete mislukking,” voegde hij eraan toe.
Lapid zei zaterdag in een interview met Channel 12: “De staat Israël moet de overeenkomst die Biden voorstelt ondertekenen omdat de ontvoerden daar [in Gaza] sterven. Ze hebben geen tijd meer.”
De voorzitter van de Nationale Eenheidspartij en minister van Oorlogskabinet Benny Gantz riep het Oorlogskabinet op om zo snel mogelijk na de toespraak van Biden bijeen te komen om “stappen te formuleren over hoe verder te gaan.” Gantz heeft gedreigd om op 8 juni uit de noodregering te stappen als Netanyahu niet een aantal maatregelen neemt die Gantz heeft voorgesteld met betrekking tot de oorlog. De Nationale Eenheidspartij heeft acht zetels, dus Gantz kan de regering niet omverwerpen.
Ondertussen werd Netanyahu’s hoofdadviseur Ophir Falk zaterdag door de Britse Sunday Times geciteerd toen hij zei dat de toespraak van Biden “om welke reden dan ook een politieke toespraak” was.
Falk benadrukte dat Jeruzalem weliswaar niet blij was met het voorstel, maar het ook niet afwees.
“Het is geen goede deal, maar we willen absoluut dat alle gijzelaars worden vrijgelaten,” zei hij volgens het rapport.
“Het is een overeenkomst waarmee we hebben ingestemd,” zei hij, eraan toevoegend dat “er nog veel details moeten worden afgerond”, waaronder de Israëlische eis dat er geen permanent staakt-het-vuren mag zijn “totdat al onze doelen zijn bereikt”.
Deze doelen waren niet veranderd sinds Hamas op 7 oktober de oorlog begon en omvatten “de vrijlating van de gijzelaars en de ontmanteling van Hamas als een genocidale terroristische organisatie”.
Lapid zei op zijn beurt dat het interview van Falk bewees dat Jeruzalem het voorstel van Biden al had aanvaard. Als Jeruzalem nu zijn steun zou intrekken, zou dat “een doodvonnis zijn voor de ontvoerden en een vertrouwenscrisis met de Amerikanen en de bemiddelende landen”, voegde hij eraan toe.
Tienduizenden Israëli’s namen zaterdagavond deel aan een demonstratie in Tel Aviv, waarbij ze de regering opriepen om het voorstel van Biden te accepteren en het aftreden van Netanyahu eisten. Er braken botsingen uit tussen demonstranten en de politie, met arrestaties tot gevolg.
Demonstratie voor de vrijlating van Israëli’s die ontvoerd zijn door terroristen van Hamas in Gaza voor het hoofdkwartier van het Ministerie van Defensie in Tel Aviv op 1 juni 2024 Foto: Avshalom Sassoni/Flash90.
In een gezamenlijke verklaring op zaterdag riepen Egypte, Qatar en de VS Israël en Hamas op om het ontwerpstaakt-het-vuren te accepteren.
“Als bemiddelaars in de lopende gesprekken om een staakt-het-vuren in Gaza en de vrijlating van gijzelaars en gevangenen te bewerkstelligen, roepen Qatar, de VS en Egypte gezamenlijk zowel Hamas als Israël op om de overeenkomst te ondertekenen, die de principes bevat die president Biden op 31 mei 2024 presenteerde,” aldus de verklaring.
“Deze principes hebben de eisen van alle partijen verenigd in een overeenkomst die meerdere belangen dient en onmiddellijke verlichting zal brengen aan zowel de bevolking van Gaza die al zo lang lijdt als aan de gijzelaars en hun families die al zo lang lijden. Deze overeenkomst biedt een routekaart voor een duurzaam staakt-het-vuren en een einde aan de crisis.”
Tot de voorwaarden van het voorstel dat Biden vrijdag presenteerde, behoren een permanente stopzetting van de vijandelijkheden en de terugtrekking van Israëlische troepen uit de Gazastrook.
In zijn toespraak op vrijdag zei Biden dat Israël een staakt-het-vuren in drie fasen had voorgesteld aan Hamas via Egyptische, Qatarese en Amerikaanse bemiddelaars.
“In de afgelopen maanden hebben mijn onderhandelaars van buitenlands beleid, inlichtingendiensten en anderen zich onvermoeibaar gericht, niet alleen op een staakt-het-vuren, dat onvermijdelijk fragiel en tijdelijk zou zijn, maar op een permanent einde van de oorlog,” zei Biden. “Dat was de focus – een permanent einde aan deze oorlog.”
De Amerikaanse president zei dat hij een toekomst wilde “zonder Hamas aan de macht”, maar beschreef een reeks stappen die niet de eliminatie van de terreurgroep of haar overgave omvatten.
“De eerste fase zou zes weken duren,” zei hij. “Die zou omvatten: een volledig en alomvattend staakt-het-vuren. De terugtrekking van Israëlische troepen uit alle bevolkte gebieden van de Gazastrook. De vrijlating van een aantal gijzelaars, waaronder vrouwen, ouderen en gewonden, in ruil voor de vrijlating van honderden Palestijnse gevangenen.”
Deze fase, die ook de terugkeer van een aantal stoffelijke resten van gedode gijzelaars zou omvatten en de voortzetting van de dagelijkse levering van 600 vrachtwagens met hulp aan de Palestijnen, zou leiden tot een periode van onderhandelingen tussen Israël en Hamas voor onbepaalde tijd om de oorlog te beëindigen, zei hij.
“Tijdens de eerste fase van zes weken zouden Israël en Hamas onderhandelen over de nodige regelingen voor de overgang naar de tweede fase, die een permanent einde van de vijandelijkheden zou betekenen,” voegde de voorzitter eraan toe. “Volgens het voorstel blijft het staakt-het-vuren van kracht, zelfs als de onderhandelingen langer dan zes weken duren.
De Verenigde Staten, Egypte en Qatar “zullen zich ervoor inzetten dat de onderhandelingen doorgaan totdat alle akkoorden zijn bereikt en fase twee kan beginnen,” voegde Biden eraan toe.
In de tweede fase zouden de Israëlische strijdkrachten zich “terugtrekken uit Gaza” en meer Palestijnse gevangenen vrijlaten in ruil voor de vrijlating van alle resterende gijzelaars, zei de president. Hij citeerde de tekst van het voorstel en zei dat het staakt-het-vuren in deze fase “de definitieve beëindiging van de vijandelijkheden” zou betekenen.
De derde fase zou de wederopbouw van de Gazastrook omvatten en de terugkeer van alle resterende dode gijzelaars.
In de derde fase, zei Biden, zouden de VS, de Arabische staten, de internationale gemeenschap en de Israëlische en Palestijnse leiders ervoor zorgen dat Hamas zich niet opnieuw bewapent.
De tweede en derde fase zijn niet beperkt in de tijd, zodat verdere onderhandelingen mogelijk zijn. Elke fase zou echter waarschijnlijk 42 dagen duren, vertelde de hoge Amerikaanse functionaris aan journalisten.
Yom Hasikaron – Een moment van bezinning
Nieuwsbrief tijdelijk beperkt beschikbaar
Huckabee weerlegt onjuiste berichten over sluiting Israëlische heilige plaatsen
