Aanspraak maken op Jeruzalem met een bagel

De Palestijnse Autoriteit claimt de bagel uit Jeruzalem om aanspraak te maken op de hoofdstad van Israël. ‘Het aanspraak maken op een brood lijkt op het eerste gezicht misschien grappig, maar daarachter schuilt een gevaarlijke en uitgebreide strategie’, zegt Asaf Rost van de Israëlische ngo Preserving the Eternal.

Door David Isaac | | Onderwerpen: Bagels, Israël, Jeruzalem, Palestijnse Autoriteit
Traditionele, met sesamzaadjes bestrooide bagels uit Jeruzalem, uitgestald in de oude stad van Jeruzalem tijdens de ramadan, 17 juni 2016. Dit iconische brood is het onderwerp geworden van een cultureel en politiek geschil nadat Palestijnen aanspraak hebben gemaakt op dit culturele erfgoed. Foto door Zack Wajsgras/Flash90.

Het UNESCO-comité voor immaterieel cultureel erfgoed komt eind deze maand (30 november tot en met 5 december) in China bijeen voor zijn 21e zitting. Eén van de beslissingen die het comité zal nemen, betreft de vraag of de Jeruzalemse bagel moet worden erkend als uniek cultureel erfgoed van Palestina.

Op 23 september 2025 nomineerde de Palestijnse Autoriteit (PA) Ka’ak al-Quds, oftewel het sesamgebak uit Jeruzalem, beter bekend als de Jeruzalemse bagel, als onderdeel van het cultureel erfgoed van de ‘staat Palestina’.

In haar aanvraag bij de UNESCO beschreef de PA Ka’ak al-Quds als ‘een populair, licht en heerlijk gebak waar de stad Jeruzalem bekend om staat. Het wordt beschouwd als een symbool van het cultureel erfgoed en de religieuze identiteit van de stad.’

Zij voegde eraan toe dat Palestijnen uit Jeruzalem worden beschouwd als de belangrijkste groep ‘dragers van dit ambacht’.

Asaf Rost, vicevoorzitter van Preserving the Eternal, een Israëlische ngo die zich richt op de bescherming en ontwikkeling van culturele locaties in Judea en Samaria, zegt hierover het volgende: ‘De Palestijnse poging om de Jeruzalemse bagel toe te eigenen – een gebakje waarvan de verschillende varianten in het hele Midden-Oosten wijdverspreid zijn en waarvan de oorsprong ver vóór de opkomst van het Palestijnse nationalisme ligt – lijkt op het eerste gezicht misschien grappig, maar er schuilt een veel gevaarlijker en uitgebreidere strategie achter.’

De Palestijnse Autoriteit heeft in het verleden al vorderingen gedaan op oude Joodse locaties als ‘Palestijns’ – vorderingen die door de UNESCO (Organisatie van de Verenigde Naties voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur) werden erkend, hoewel ze historisch gezien niet houdbaar zijn gezien het feit dat de Palestijnen pas halverwege de 20e eeuw als volk zijn ontstaan.

Onlangs heeft de PA Sebastia (als staat ‘Palestina’) geregistreerd als UNESCO-werelderfgoed. Sebastia diende in de ijzertijd als hoofdstad van het noordelijke koninkrijk Israël.

‘De Palestijnse Autoriteit werkt er systematisch aan om de UNESCO te veranderen in een instrument ter bevordering van een eenzijdig historisch verhaal dat de Joodse band met het land Israël en met Jeruzalem uitwist’, aldus Rost.

Op 1 januari 2019 trad Israël uit de UNESCO vanwege de aanhoudende anti-Israëlische houding, nadat premier Benjamin Netanyahu het ministerie van Buitenlandse Zaken in 2017 had opgedragen de terugtrekking voor te bereiden. ‘De UNESCO is een theater van het absurde geworden en verdraait de geschiedenis in plaats van deze te bewaren’, zei Netanyahu.

Hij nam dit besluit kort nadat de UNESCO de oude stad van Hebron had erkend als Palestijns werelderfgoed. Daaronder viel ook het Graf van de Patriarchen, de rustplaats van de patriarchen Abraham, Isaak en Jakob, evenals hun vrouwen, de matriarchen Sara, Rebekka en Lea.

De afdeling voor immaterieel cultureel erfgoed van de UNESCO houdt zich bezig met culturele praktijken zoals borduurwerk, muziek en ambachtelijke kunst. De commissie, bestaande uit 24 landen, zal tijdens de volgende bijeenkomst onder meer discussiëren over de kunst van de architectonische ornamentiek in Algerije, muziek en dans in Angola en de wijnbouwtraditie van Armenië.

‘Na de poging om het archeologische erfgoed van het oude Samaria en andere historisch en nationaal belangrijke locaties toe te eigenen, is nu de Jeruzalemse bagel aan de beurt’, aldus Rost. ‘Er is niets op tegen om Arabische culinaire tradities in Jeruzalem te behouden, maar er is een enorm verschil tussen het behoud van cultureel erfgoed en het gebruik ervan als instrument in een politieke strijd om de identiteit van de stad.’

Dat de aanspraak van de PA op de bagel politieke ondertonen heeft, blijkt duidelijk uit haar UNESCO-documentatie. ‘De ka’ak … maakt deel uit van het collectieve geheugen en het verlangen van de Palestijnen in de diaspora en versterkt zijn status als cultureel symbool van Jeruzalem’, staat in één van de door de PA ingediende begeleidende documenten.

Een ander document spreekt van een niet-bestaande ‘belegering van Jeruzalem’, die de distributie van de Jeruzalemse bagel zou hebben bemoeilijkt, waardoor Palestijnen ertoe worden aangezet deze in andere regio’s in te kopen om van de ‘bijzondere smaak’ ervan te genieten. Het beschrijft de bagel als een cultureel element dat ‘veerkracht en standvastigheid’ belichaamt, terwijl Jeruzalemse gezinnen worden geconfronteerd met de ‘judaïsering’ van de stad.

‘De staat Israël moet wakker worden en beseffen dat de strijd om het cultureel erfgoed niet alleen ter plaatse wordt gevoerd tegen de vernietiging en plundering van oudheden, maar ook op het internationale toneel, waar de geschiedenis wordt herschreven’, aldus Rost. ‘Het is tijd om een vastberaden nationaal beleid te formuleren ter bescherming van het historisch erfgoed van het land Israël en de historische waarheid voor toekomstige generaties.’

Bron: Jerusalem News Syndicate

Israel Today nieuwbrief

Dagelijks nieuws

Gratis in uw mailbox

Israel Heute Newsletter

Tägliche Nachrichten

FREI in Ihrer Inbox